Ondanks het cruciale belang van technologisch ondernemerschap voor een concurrerende economie, stokt de groei van het Nederlandse techecosysteem. Vooral de afname in het aantal nieuwe startups en het gebrek aan Nederlandse investeerders in grote investeringsrondes zijn zorgwekkende ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Dit blijkt uit het State of Dutch Tech-rapport van Techleap, de non-profitorganisatie die zich richt op het versnellen van de groei van startups en scaleups. Ook blijft het aantal Nederlandse startups dat doorgroeit naar scaleups relatief laag.
Nood aan gerichte maatregelen
Techleap stelt dat gerichte maatregelen essentieel zijn als onderdeel van een ambitieus beleid om de toegang tot startupfinanciering en talent te verbeteren. In het rapport worden de hervorming van het ‘Employee Stock Option Plan’ (ESOP, aandelenregeling voor medewerkers) en flexibele arbeidsinzet als voorbeelden genoemd. Daarnaast roept Techleap op tot meer Europese samenwerking door middel van een pan-Europese startup-entiteit.
Nederland op plek 4 in durfkapitaal
Nederlandse techbedrijven hebben in het afgelopen jaar €3,1 miljard aan durfkapitaal opgehaald, een stijging van 47% ten opzichte van het jaar ervoor. In Europa waren de startupinvesteringen echter in een neerwaartse trend (-5%). Nederland eindigt hierdoor op de vierde plaats, achter het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk. Opvallend is de grotere rol van Europese investeerders in de grotere investeringsrondes, terwijl Nederlandse investeerders terughoudender waren: zij vertegenwoordigen slechts 15% van het opgehaalde durfkapitaal, in tegenstelling tot 61% in voorgaande jaren.
Nederlandse AI-investeringen blijven achter
Vroege fase-investeringen (tot €15 miljoen) blijven een van de grootste uitdagingen voor startups. Slechts 104 startups wisten meer dan €100.000 op te halen, een daling van 23% ten opzichte van 172 startups in 2023. Ook het aantal deals daalde met 20%. Investeringen in AI blijven in Nederland ver achter ten opzichte van landen als Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk.
Stijging aantal scaleups
Het aantal scaleups in Nederland groeide met 12% tot 268 bedrijven. Hierdoor stijgt de Nederlandse scaleupratio (percentage bedrijven dat doorgroeit naar minimaal €10 miljoen financiering) van 13% naar 21,5% in de afgelopen vijf jaar. Nederland presteert nog steeds onder het Europese gemiddelde (23%) en de VS (54%). Het aantal unicorns in Nederland nam toe met de toevoeging van Mews en DataSnipper, twee startups die nu een waarde van meer dan 1 miljard dollar hebben.
Nederland deeptech-sector zet opmars voort
De Nederlandse deeptech-sector, een van de focusgebieden van Techleap, maakt aanzienlijke vooruitgang. De sector is goed voor 35% van het ecosysteem en haalde €1,1 miljard aan investeringen binnen. Ook behaalt de sector een indrukwekkende groei in scaleups: van 17% naar 35% in vijf jaar tijd. Techleap wijt deze groei aan gerichte overheidsinvesteringen, zoals in Quantum Delta NL, Nearfield Instruments en Brainport Eindhoven.
Betere toegang tot kapitaal en talent nodig
“De groei en ontwikkeling van de Nederlandse techsector stagneert, wat zorgwekkend is aangezien technologie steeds belangrijker wordt in de internationale concurrentie,” zegt Constantijn van Oranje van Techleap. “Waar andere landen investeren in een gezond groeiklimaat voor techbedrijven, blijft Nederland achter. Onze techbedrijven kampen met regeldruk en hebben meer groeikapitaal en betere toegang tot talent en wereldwijde markten nodig.”
Scaleups opschalen is belangrijk voor economie
Hoewel scaleups minder dan 10% van de techmarkt in Nederland vertegenwoordigen, zorgen ze voor 15% van de werkgelegenheid in de sector, goed voor 55.000 banen. Het opschalen van deze bedrijven is dus van groot belang voor de economie en de werkgelegenheid. De sector zag ook vooruitgang op het gebied van diversiteit, met een significante stijging van door vrouwen (mede)opgerichte startups (+22%). Desondanks waren de investeringen in deze bedrijven afgenomen.