Slimme hulp bij netcongestie

Steeds meer ondernemers in Noord-Holland krijgen te maken met netcongestie: het stroomnet zit vol en uitbreiden of verduurzamen wordt lastig. Daarom zet Energieregio Noord-Holland zogenoemde ‘fiksers’ in: energieadviseurs die bedrijven helpen zoeken naar praktische oplossingen. Tijdens het recente Congres Energieregio Noord-Holland werd dit initiatief opnieuw onder de aandacht gebracht.

De functie van fikser is opgezet door de provincie Noord-Holland in samenwerking met netbeheerders TenneT en Liander. In de regio zijn inmiddels twee fiksers actief: Annabel van Zante en Rob de Jeu. Zij ondersteunen ondernemers die tegen stroombeperkingen aanlopen en zoeken samen met hen naar wat wél kan.

Volgens Van Zante is de term ‘fikser’ enigszins misleidend, omdat het suggereert dat alles te regelen is. Zij omschrijft zichzelf liever als ‘adviseur slimme energieoplossingen’. Het doel is om ondernemers die vastlopen—bijvoorbeeld bij uitbreiding, verduurzaming of verhuizing—op weg te helpen met maatwerkadvies.

Focus op wat achter de meter wél mogelijk is

Door de toenemende drukte op het stroomnet zijn de mogelijkheden ‘voor de meter’ inmiddels beperkt. Nieuwe aansluitingen of zwaardere contracten zijn vaak niet meer mogelijk. Daarom ligt de focus van de fiksers op slimme oplossingen ‘achter de meter’: in de eigen bedrijfsvoering.

Rob de Jeu legt uit dat het begint met inzicht. “Veel ondernemers weten niet precies hoeveel vermogen hun apparaten vragen. Door een vermogensanalyse te maken en te kijken naar het verbruikspatroon, ontdek je waar besparingen mogelijk zijn.” Volgens hem kunnen bedrijven vaak al winst boeken door machines efficiënter in te zetten of piekbelasting te verminderen. Ook adviseert hij te onderzoeken of zonnepanelen, batterijen of aggregaten ingezet kunnen worden om minder afhankelijk te zijn van het net.

Samenwerken en flexibel omgaan met stroomverbruik

De Jeu ziet daarnaast kansen in samenwerking tussen bedrijven. “Het is interessant om te kijken hoe je het ongebruikte vermogen van het ene bedrijf kunt benutten voor de groei van een ander.” Daarbij is inzicht in zogeheten ‘flexpotentieel’ cruciaal, iets wat volgens hem nog lang niet overal in kaart is gebracht.

Van Zante vult aan dat ondernemers ook collectieven kunnen vormen of deelnemen aan platforms zoals Partners in Energie. Hier wordt gekeken naar mogelijkheden om energie slimmer te benutten en zelfs onderling te delen. “Niet iedereen weet dat je een vergoeding kunt krijgen voor het tijdelijk terugleveren van stroom of voor het afschalen van je verbruik.”

Creatieve oplossingen binnen de regels

Hoewel de ruimte op het net beperkt is, slagen fiksers er soms toch in om binnen de bestaande regels slimme oplossingen te vinden. Zo hielp Van Zante een gezondheidscentrum dat meerdere praktijken wilde samenvoegen op één locatie. Een grootverbruikaansluiting bleek niet mogelijk, maar omdat het om twee aparte WOZ-objecten ging, kon het centrum twee kleine aansluitingen aanvragen en daarmee toch verder.

Een andere casus betrof een ondernemer die een circulair restaurant wilde openen. De benodigde apparatuur vroeg meer vermogen dan beschikbaar was. Van Zante onderzocht of een batterij uitkomst kon bieden, waarbij overdag energie wordt opgeslagen voor gebruik tijdens de avonduren.

De Jeu noemt het voorbeeld van een nieuwe sporthal zonder aansluiting, grenzend aan een school met overcapaciteit. Omdat beide panden eigendom waren van dezelfde gemeente, kon er een creatieve oplossing worden bedacht waarbij stroom werd gedeeld. “Dan moet je slim manoeuvreren binnen de voorschriften,” aldus De Jeu, die benadrukt dat regels steeds soepeler worden en er steeds meer mogelijk is.

Laagdrempelig eerste gesprek

Het eerste contact met een fikser komt vaak tot stand via duurzaamheidsloketten, gemeenten of ondernemersbijeenkomsten. In een vrijblijvend gesprek wordt de situatie van een bedrijf grondig in kaart gebracht. Daarbij kijken de fiksers onder meer naar de huidige aansluiting, het gecontracteerde vermogen, de ambities van de ondernemer en of er binnen het bestaande verbruik ruimte is voor optimalisatie.

Volgens Van Zante begint het allemaal met realistische verwachtingen. “We brengen eerst in beeld wat er gevraagd is en wat er mogelijk is. Daarna verkennen we welke maatregelen nodig zijn om daar te komen.”