Gisteren opende commissaris van de Koning René Paas officieel het zonthermiepark Dorkwerd. Met deze opening is een belangrijke stap gezet in de verduurzaming van de warmtevoorziening in Groningen. Het park is niet alleen het grootste zonthermiepark van Nederland, maar ook een toonbeeld van innovatieve samenwerking tussen publieke en private partijen in een regio met een complexe geschiedenis.
Alternatief voor bodembronnen vanwege aardbevingsrisico
Het zonthermiepark is gerealiseerd omdat bodemwarmte bij de start van WarmteStad geen haalbare optie bleek. Dit was vanwege de aardbevingsgevoeligheid in de regio. In plaats van terug te krabbelen, werd gezocht naar alternatieve technieken. Zo viel de keuze bij Dorkwerd op zonthermie: een veilige, toekomstbestendige en betaalbare oplossing. Jelmer Pijlman, directeur van Novar, benadrukt: “Met dit project tonen we aan dat Groningen, ondanks de aardbevingsproblematiek, toch voorop kan lopen in de energietransitie. Het is een mooi voorbeeld van innovatie, lef en samenwerking.”
Samenwerking tussen overheid, publieke en private partijen
Vanaf de start is het project ondersteund door een brede coalitie. WarmteStad – het publieke warmtebedrijf van de gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen – werkt hierbij samen met ontwikkelaars Novar, K3, en technologiepartner TVP Solar. Volgens Dick Takkebos, directeur van WarmteStad, is een project van deze schaal en complexiteit alleen mogelijk door intensieve samenwerking. Deze samenwerking moet plaatsvinden tussen overheden, publieke nutsbedrijven en marktpartijen vanaf het begin. “En dat is precies wat we hier hebben bereikt”, zegt Takkebos.
Geavanceerde technologie
Het zonthermiepark zal binnenkort 2.600 huishoudens in Groningen voorzien van duurzame warmte. Het park is aangelegd op een voormalig baggerdepot van K3 en beslaat in totaal 22 hectare. Hiervan is 12 hectare ingericht voor de zonthermie-installatie. Ondertussen is de overige 10 hectare omgevormd tot natuurgebied, geheel volgens het ecologisch inrichtingsplan. In het park staan 24.000 geavanceerde zonnecollectoren van TVP Solar. Deze collectoren kunnen door een unieke vacuümtechniek zonlicht zeer efficiënt omzetten in warmte, zelfs tijdens bewolkte dagen of in de winter. De panelen verwarmen water tot ongeveer 95°C. Dit water wordt via buizen naar een buffervat op het terrein geleid.
Warmteopslag zowel dagelijks als seizoensgebonden
Om flexibel in te spelen op de dagelijkse warmtevraag, wordt de opgewekte zonnewarmte tijdelijk opgeslagen in een buffervat van 6.000 m³. Dit vat bevindt zich op het terrein van het zonthermiepark. De grootste uitdaging ligt echter in de seizoensverschillen: in de zomer is de warmteproductie hoog. De warmtevraag piekt echter vooral in de winter. Daarom is bij de WarmteCentrale Zernike een innovatieve ondergrondse seizoensopslag gerealiseerd. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een warmtebron op ongeveer 175 meter diepte, waar tot 230 miljoen liter warm water kan worden opgeslagen. Het systeem werkt simpel maar effectief: overtollige warmte wordt in de zomer in de ondergrond opgeslagen. In de winter, wanneer de zon minder schijnt en de warmtevraag toeneemt, wordt de warmte weer naar boven gepompt. Zo wordt het verschil tussen productie en verbruik slim opgevangen. Dit is volledig afgestemd op het natuurlijke seizoenritme.
Duurzaam en gericht op de toekomst
De opening vormt een belangrijk nieuw hoofdstuk in de ontwikkeling van duurzame energiesystemen in Nederland. Dit project laat zien dat verduurzaming goed samengaat met maatschappelijke verantwoordelijkheid, ecologische integratie en innovatie – zelfs op plekken met extra gevoeligheden.