Voor de meest kritieke materialen voor de Nederlandse economie hangt Nederland vooral af van China. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op 29 oktober 2026 op basis van nieuw onderzoek. Zeven van de acht materialen met de hoogste score verwerkt China grotendeels voordat ze Nederland bereiken.
Wat het CBS onderzocht
De Europese Unie noemt meer dan dertig materialen kritiek, vanwege hun grote economische belang en het risico op leveringsproblemen. Het CBS bekeek alle materialen op die EU-lijst. Het woog drie factoren mee: het economische belang voor Nederland, het leveringsrisico en de verwachte groei van de vraag. Uit die gecombineerde score kwamen acht materialen als meest kritiek naar voren.
Zeven materialen vooral uit China
Bij zeven van die acht materialen is Nederland sterk afhankelijk van China. Het gaat om gallium, zeldzame aardmetalen, germanium, grafiet, lithium, kobalt en silicium metaal. Voor deze zeven vindt minimaal 74 procent van de mondiale verwerking in 2025 in China plaats. Gallium komt met 99 procent het vaakst uit China. Grafiet volgt met 94 procent en zeldzame aardmetalen met 84 procent.
Niobium is de uitzondering. China speelt daarbij vrijwel geen rol, want het aandeel bedraagt 0,5 procent. Nederland hangt voor dit materiaal juist af van Brazilië.
Gallium is het meest kritieke materiaal
Gallium haalt een kritikaliteitsscore van 9,7 op een schaal van 1 tot 10. Zeldzame aardmetalen en germanium volgen met 7,7. Het CBS noemt drie redenen voor de topscore van gallium. Ten eerste controleert China bijna de hele wereldproductie en zet het land het metaal in als geopolitiek drukmiddel via strikte exportbeperkingen.
Ten tweede vormt gallium volgens het CBS de basis voor microchips en hightech van grote bedrijven. Ten derde groeit de vraag explosief. De overstap naar AI, elektrische auto’s en snellere netwerken vraagt chips die krachtiger en energiezuiniger zijn dan de huidige siliciumchips. De andere materialen scoren lager door een relatief lager leveringsrisico (lithium), een lager economisch belang (germanium) of een lagere verwachte vraaggroei (niobium).
Waarom de afhankelijkheid ertoe doet
De materialen zijn onder andere cruciaal voor de halfgeleiderindustrie, defensie en de energietransitie. Tegelijkertijd is de import geopolitiek kwetsbaar. De vraag groeit doordat er meer behoefte is aan geavanceerde mobiliteit, computerkracht en energie- en defensiesystemen.
Nederland importeerde in 2025 voor 17,2 miljard euro aan kritieke materialen van buiten de EU. Daarnaast kwam er voor 123,9 miljard euro aan producten met kritieke materialen van buiten de Eu binnen. Bijna een derde van de invoerwaarde van buiten de EU bevat kritieke materialen. Het CBS publiceert de details in de rapportage Import van kritieke materialen: nieuwste inzichten.
Kernfeiten
- Kritikaliteitsscore (schaal 1 tot 10): gallium haalt 9,7, zeldzame aardmetalen en germanium komen uit op 7,7.
- Aandeel van China in de mondiale verwerking in 2025: gallium 99 procent, grafiet 94 procent, zeldzame aardmetalen 84 procent.
- Niobium: China verwerkt in 2025 slechts 0,5 procent van de mondiale hoeveelheid, Nederland hangt voor dit materiaal af van Brazilië.
- Invoer in 2025: Nederland importeerde voor 17,2 miljard euro aan kritieke materialen en voor 123,9 miljard euro aan producten met kritieke materialen van buiten de EU.
Veelgestelde vragen
Waarom is gallium het meest kritieke materiaal voor Nederland?
Gallium haalt een kritikaliteitsscore van 9,7 op een schaal van 1 tot 10, om drie redenen. China controleert bijna de hele wereldproductie en zet gallium in als geopolitiek drukmiddel via strikte exportbeperkingen. Gallium is bovendien de basis voor microchips en hightech van grote bedrijven, en de vraag groeit explosief door de overstap naar AI, elektrische auto’s en snellere netwerken.
Van welk land hangt Nederland af voor niobium?
Voor niobium hangt Nederland af van Brazilië. China speelt bij dit materiaal vrijwel geen rol: het aandeel van China in de mondiale verwerking bedraagt in 2025 slechts 0,5 procent.
Hoeveel importeerde Nederland in 2025 aan kritieke materialen van buiten de EU?
Nederland importeerde in 2025 voor 17,2 miljard euro aan kritieke materialen van buiten de EU. Daarnaast kwam voor 123,9 miljard euro aan producten met kritieke materialen van buiten de EU binnen. Bijna een derde van de invoerwaarde van buiten de EU bevat kritieke materialen.