Agrarisch en landbouw

Begrazing op Zeeuwse dijken keert terug dankzij 2,8 miljoen subsidie

17 november 2026
Begrazing op Zeeuwse dijken keert terug dankzij 2,8 miljoen subsidie

Negentien agrariërs, zes particulieren en vier terreinbeheerders zetten vee op de dijk

Zonnemaire – Koeien en schapen grazen weer op de binnendijken van Zeeland. Stichting Landschapsbeheer Zeeland (SLZ) markeerde op 12 november op de Veerdijk de start van het Ecologisch Dijkennetwerk Zeeland. Een subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) maakt het herstel van de begrazing mogelijk.

Eerder 1,2 miljoen euro voor Poldernatuur Zeeland

Eerder schreven wij dat er 1,2 miljoen euro beschikbaar kwam voor boerenorganisatie Poldernatuur Zeeland (10 december 2024).

Garantiebijdrage als startschot

Het project begon eind 2024 op initiatief van SLZ en het Dinamo Fonds. Het fonds stelde een garantiebijdrage van 150.000 euro beschikbaar. Met die basisfinanciering kon SLZ aanspraak maken op extra geld voor het herstel van de begrazing op de zogeheten bloemdijken. Met hulp van de provincie bouwde de stichting vervolgens een netwerk van dijkeigenaren en beheerders op: boeren, terreinbeheerders, particulieren en het waterschap.

Dat netwerk schreef een gezamenlijk herstelplan, dat SLZ indiende bij de RVO. De RVO kende eind 2025 een subsidie van 2,8 miljoen euro toe. Samen met de bijdragen van de provincie en het Dinamo Fonds investeren de partijen volgens SLZ in totaal zo’n 3 miljoen euro. Het geld loopt tot en met 2028.

Waarom de begrazing van de dijken afnam

De laatste jaren graasde er steeds minder vee op de binnendijken. Boeren houden minder dieren, en het afrasteren van een dijk kost veel geld. Daardoor kregen veel dijken één maaibeurt per jaar, terwijl afwisselend begrazen juist waardevol is.

Het Dinamo Fonds maakte bij de start bewust een uitzondering door de aanleg van afrastering en veeroosters te financieren. Het fonds steunt al jaren schaapskuddes op de heide. SLZ nam het voortouw bij de aanleg en het herstel van roosters en afrastering. “Dit stelt de boeren, particulieren en terreinbeheerders vervolgens in staat om de extensieve begrazing met koeien en schapen weer op te starten”, zegt Sandra Dobbelaar, projectleider van Landschapsbeheer Zeeland.

Zeldzame planten en dieren op de bloemdijken

Op de binnendijken groeien en leven bijzondere soorten. Zo komen de levendbarende hagedis en de grashommel er nog voor. Ruige anjer, wilde peterselie en wollige distel groeien in Nederland bijna alleen op de hellingen van de Zeeuwse bloemdijken.

Afwisselende begrazing zorgt voor variatie tussen hoog en laag gras. Op extensief begraasde dijken groeien onder meer kamgras, knopig doornzaad en fijne ooievaarsbek. Mest en sporen van de dieren verrijken de bodem en vormen leefgebied voor de roodborsttapuit, het bruin blauwtje en de veldspitsmuis. Volgens de organisatoren versterken de dijken bovendien de bestuiving en plaagregulatie voor de landbouw.

Zo groeit het dijkennetwerk verder

Het project begon met een proef bij Zonnemaire op Schouwen-Duiveland, naast de Rietdijk die eerder met steun van het Dinamo Fonds werd hersteld. Op de Veerdijk staat nu de eerste afrastering voor drie koeien. Momenteel doen 19 agrariërs, 6 particulieren en 4 terreinbeheerders mee aan het afrasteren en inscharen van vee. Het aantal groeit, omdat steeds meer binnendijken zich aansluiten.

Henk Atze Dijkstra, directeur van het Dinamo Fonds, is blij verrast over de uitwerking. “Met een relatief kleine investering in afrastering, veeroosters en startkosten komt het vee weer terug op de dijken”, zegt hij. Zijn fonds zette volgens hem de eerste stap voor een investering die twintig keer zo groot is. Petra Smits, directeur van SLZ, noemt als partners onder meer de provincie Zeeland, Natuurmonumenten, Het Zeeuwse Landschap, Poldernatuur Zeeland en EIS Kenniscentrum Insecten.

Kernfeiten

  • De RVO kende eind 2025 een subsidie van 2,8 miljoen euro toe voor het Ecologisch Dijkennetwerk Zeeland.
  • Met de bijdragen van de provincie Zeeland en het Dinamo Fonds wordt volgens Stichting Landschapsbeheer Zeeland in totaal zo’n 3 miljoen euro geïnvesteerd, tot en met 2028.
  • Het Dinamo Fonds begon eind 2024 met een garantiebijdrage van 150.000 euro.
  • Momenteel doen 19 agrariërs, 6 particulieren en 4 terreinbeheerders mee aan het afrasteren en inscharen van vee.
  • Op de Veerdijk bij Zonnemaire staat de eerste afrastering, voor begrazing door drie koeien.

Veelgestelde vragen

Hoeveel subsidie krijgt het Ecologisch Dijkennetwerk Zeeland?

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) kende eind 2025 een subsidie van 2,8 miljoen euro toe. Samen met de bijdragen van de provincie Zeeland en het Dinamo Fonds wordt volgens Stichting Landschapsbeheer Zeeland in totaal zo’n 3 miljoen euro geïnvesteerd.

Wie doen er mee aan het herstel van de begrazing op de Zeeuwse binnendijken?

Momenteel doen 19 agrariërs, 6 particulieren en 4 terreinbeheerders mee aan het afrasteren van dijken en het inscharen van vee. Het aantal groeit, omdat steeds meer binnendijken zich aansluiten bij het Ecologisch Dijkennetwerk Zeeland.

Waarom nam de begrazing van de Zeeuwse binnendijken af?

Boeren houden minder vee en het afrasteren van een dijk kost veel geld. Daardoor kregen veel binnendijken nog maar één maaibeurt per jaar.

Lees ook