Brabant zoekt naar manieren om netbewuste woningbouw mogelijk te maken op plekken met een vol stroomnet. Vijf pilots in de vier Brabantse Energieregio’s moeten uitwijzen wat werkt. Tegelijk breidt de provincie de crisisaanpak voor netcongestie uit, meldt de provincie Noord-Brabant op 19 november 2026.
Vijf locaties voor netbewuste woningbouw
De pilots lopen in ’t Zoet in Breda, het Kenniskwartier in Tilburg en De Groote Wielen in ‘s-Hertogenbosch. Ook KnoopXL/Groots Gestel in Eindhoven en Nieuw Brandevoort in Helmond doen mee. Op elke locatie onderzoeken de partijen hoe ze woningen en voorzieningen kunnen bouwen terwijl de netcapaciteit beperkt is. Daarbij sluiten ze aan op het Actieplan van de Taskforce Versnellen Woningbouw van de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.
Ook in gebieden met netcongestie is buiten de piekmomenten vaak nog ruimte op het elektriciteitsnet. Provincie, gemeenten, ontwikkelaars en netbeheerders onderzoeken hoe ze die ruimte beter benutten. Ze kijken onder meer naar buurtbatterijen, slimme energiesturing, collectieve energiesystemen, lokale opwek en het slim laden van elektrische voertuigen. De uitkomsten moeten laten zien welke maatregelen kansrijk zijn en onder welke voorwaarden bouwen binnen de bestaande capaciteit lukt.
Vijf extra netdelen in de crisisaanpak
De crisisaanpak richtte zich tot nu toe op negen kritieke netdelen, waar maatregelen de betrouwbaarheid van het net moeten waarborgen. Daar komen vijf congestienetdelen bij: Breda Netdeel 2, ‘s-Hertogenbosch Noord Netdeel 3, Eindhoven Noord Netdeel 2, Eindhoven Oost Netdeel 3 en Eindhoven Zuid Netdeel 3. In die gebieden staat de betrouwbaarheid van het net niet onder druk. Woningbouw en andere ontwikkelingen lopen er wel steeds vaker vast.
Daarmee verschuift de aandacht van alleen netveiligheid naar gebieden waar netcongestie maatschappelijke ontwikkelingen belemmert. Dat geldt voor woningbouw, maar ook voor ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven, brandweerkazernes en andere vitale voorzieningen.
Netveiligheid deze winter blijft voorop
Voor de komende winter neemt netbeheerder Enexis maatregelen om overbelasting te voorkomen. Het bedrijf past congestiemanagement toe bij zakelijke grootverbruikers, zet storingsreserves in en voert technische maatregelen door. Met deze maatregelen en voortdurende monitoring verwachten de betrokken partijen dat het net ook deze winter veilig blijft. Structurele maatregelen blijven wel nodig om netcongestie op langere termijn terug te dringen.
Gedeputeerde Energie Bas Maes van de provincie Noord-Brabant wijst op de noodzaak om niet te wachten. “Brabant kan het zich niet veroorloven om te wachten tot alle uitbreidingen van het elektriciteitsnet klaar zijn. De vraag is niet óf we woningen willen bouwen, maar hoe we dat mogelijk maken in een provincie met een vol elektriciteitsnet”, zegt hij. Rutger van der Leeuw, CEO van Enexis Groep, wil het net zo snel mogelijk uitbreiden en verder versnellen. Daarvoor is volgens hem ruimte nodig om stations uit te breiden. “Tegelijkertijd moeten we slimmer omgaan met de capaciteit die er is”, aldus Van der Leeuw.
Lessen voor heel Nederland
De provincie koos de pilots bewust op hun leerwaarde. Samen laten ze zien welke problemen netcongestie oplevert voor gebiedsontwikkeling en woningbouw. De inzichten kunnen later dienen bij vergelijkbare projecten elders in het land. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei zegt dat de lessen ook in de rest van Nederland worden gebruikt.
Het Bestuurlijk Overleg Netcongestie Brabant is in eerste instantie voor twaalf maanden ingericht. Daarna beoordelen de betrokken partijen samen welke vervolgstappen nodig zijn.
Kernfeiten
- Vijf pilots voor netbewuste woningbouw lopen verspreid over de vier Brabantse Energieregio’s: ’t Zoet in Breda, het Kenniskwartier in Tilburg, De Groote Wielen in ‘s-Hertogenbosch, KnoopXL/Groots Gestel in Eindhoven en Nieuw Brandevoort in Helmond.
- De crisisaanpak netcongestie richtte zich op negen kritieke netdelen en krijgt er vijf congestienetdelen bij.
- In de vijf nieuwe netdelen staat de betrouwbaarheid van het net niet onder druk, maar lopen woningbouw en andere ontwikkelingen steeds vaker vast.
- Het Bestuurlijk Overleg Netcongestie Brabant is in eerste instantie voor twaalf maanden ingericht.
- Enexis past deze winter congestiemanagement toe bij zakelijke grootverbruikers, zet storingsreserves in en voert technische maatregelen door.
Veelgestelde vragen
Welke locaties doen mee aan de pilots voor netbewuste woningbouw in Brabant?
Er zijn vijf pilotlocaties: ’t Zoet in Breda, het Kenniskwartier in Tilburg, De Groote Wielen in ‘s-Hertogenbosch, KnoopXL/Groots Gestel in Eindhoven en Nieuw Brandevoort in Helmond. Ze liggen verspreid over de vier Brabantse Energieregio’s.
Welke netdelen komen bij de Brabantse crisisaanpak netcongestie?
Er komen vijf congestienetdelen bij: Breda Netdeel 2, ‘s-Hertogenbosch Noord Netdeel 3, Eindhoven Noord Netdeel 2, Eindhoven Oost Netdeel 3 en Eindhoven Zuid Netdeel 3. De crisisaanpak richtte zich tot nu toe op negen kritieke netdelen.
Welke maatregelen onderzoeken de partijen in de pilots voor netbewuste woningbouw?
De provincie, gemeenten, ontwikkelaars en netbeheerders kijken onder meer naar buurtbatterijen, slimme energiesturing, collectieve energiesystemen, lokale opwek en het slim laden van elektrische voertuigen. Ze willen zo de ruimte op het elektriciteitsnet buiten de piekmomenten beter benutten.
Hoe lang is het Bestuurlijk Overleg Netcongestie Brabant ingericht?
Het Bestuurlijk Overleg Netcongestie Brabant is in eerste instantie voor twaalf maanden ingericht. Daarna beoordelen de betrokken partijen samen welke vervolgstappen nodig zijn.
