De provincies Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel trekken samen op om het kabinet te waarschuwen: zonder gerichte investeringen in technologie en innovatie verliest Nederland zijn internationale toppositie. De gedeputeerden Economie van de drie provincies overhandigden dinsdag in Nieuwspoort een gezamenlijk position paper aan het ministerie van Economische Zaken.
De provincies noemen zichzelf het “motorblok van de innovatieve maakindustrie”. Die claim wordt onderbouwd door het feit dat meer dan tweederde van de Nederlandse hightech maakindustrie in deze regio’s is gevestigd. Het gaat om sterke clusters in halfgeleiders, geïntegreerde fotonica, quantumtechnologie, medische technologie, life sciences en duurzame voedsel- en biotechnologie. Volgens het position paper vormen deze sectoren een cruciale schakel in de nationale en Europese waardeketen.
Dreigende achterstand op internationale concurrentie
De provincies benadrukken dat technologische voorsprong geen vanzelfsprekendheid is. Europa loopt volgens het Draghi-rapport en andere adviezen achter bij landen als de VS en China. Op pagina 2 van het position paper staat dat Nederland alleen competitief kan blijven door “gericht te investeren in de pijlers van onze toekomstige welvaart” .
Brabantse gedeputeerde Martijn van Gruijthuijsen waarschuwt: “Zonder scherpe keuzes en focus op deze technologieën verliest Nederland zijn concurrentiekracht.” De drie provincies stellen dat zij over de kennis, netwerken en innovatiekracht beschikken om oplossingen te bieden voor grote uitdagingen als netcongestie, ruimtegebrek, digitaal vestigingsklimaat en tekort aan technisch personeel.
Oproep voor gezamenlijke investeringsagenda
De provincies vragen het kabinet om te investeren in een gezamenlijke innovatieagenda. Deze moet volgens hen aansluiten op lopende landelijke en Europese trajecten, zoals de Nationale Technologie Strategie, het advies van oud-ASML-topman Peter Wennink en het Draghi-rapport over Europese concurrentiekracht.
Op pagina 3 van het position paper stellen de provincies dat negen van de tien strategische technologiegebieden uit de Nationale Technologie Strategie geconcentreerd zijn in Brabant, Gelderland en Overijssel . Zij willen dat het Rijk hun rol erkent en bestuurlijk meedoet in programmering, financiering en uitvoering.
Volgens de Overijsselse gedeputeerde Erwin Hoogland is er geen tijd te verliezen: “Anders lopen we het risico dat Nederland zijn technologische voorsprong verliest.”
Sterke clusters als fundament
De drie provincies hebben internationaal erkende clusters opgebouwd.
Voorbeelden:
- Brabant: hightech systemen, machinebouw, fotonica, chipproductietechnologie.
- Gelderland: voedseltechnologie, semicon-productie, advanced packaging, life sciences (WUR, Nijmegen).
- Overijssel: medische technologie, fotonica-toepassingen, chipdesign (Twente).
Uit de geografische overzichten op pagina’s 5, 7 en 10 blijkt duidelijk dat de regionale hightech- en voedselclusters geconcentreerde ecosystemen vormen met campussen, universiteiten, startups, mkb-ketens en OEM’s zoals ASML, NXP, Demcon en VDL .
Voorbeeldprojecten als bewijs van slagkracht
De provincies verwijzen naar succesvolle samenwerkingen, waaronder:
- PhotonDelta: inmiddels internationale koploper in geïntegreerde fotonica, gestart met regionale investeringen (p. 3–4).
- ChipNL en ESRA: nationale en Europese samenwerking rond halfgeleiders.
- Battery Competence Cluster NL: ontwikkeling nieuwe batterijtechnologie voor energietransitie.
- Foodvalley en Scale-Up Plant: sterke waardeketen voor plantaardige eiwitten en voedselinnovatie.
Deze voorbeelden tonen volgens de provincies dat regionale investeringen aantoonbaar leiden tot Europese en nationale versterking van industriële ketens.
Rijk wordt gevraagd om regie
De provincies benadrukken dat zij zelf investeren in innovatie, campussen, talentontwikkeling en vestigingsruimte. Maar voor structurele versterking van de nationale technologiepositie is samenwerking met het Rijk nodig. Ze vragen om:
- gezamenlijke investeringsprogramma’s
- ruimte voor vestiging en uitbreiding van hightechbedrijven
- ondersteuning bij talentontwikkeling
- oplossingen voor energie- en infrastructuurknelpunten
- betere aansluiting op Europese fondsen
Volgens het slothoofdstuk van het position paper (p. 13) kan Nederland alleen technologische leiderschap behouden door co-investering, gedeelde regie en uitvoering op regionaal niveau . Ondernemers of bedrijven die willen meedenken of aansluiten bij deze samenwerking, kunnen via mail contact opnemen: economie@brabant.nl