Kunstmatige intelligentie (AI) is overal, in je smartphone, je klantenservice en misschien zelfs al in je bedrijfsstrategie. Maar al die termen? Die vliegen je soms om de oren. Wat is een LLM? Wat bedoelen ze met training data? En is een model hetzelfde als een algoritme?
Geen zorgen: je hoeft geen techneut te zijn om mee te praten. In deze begrippenlijst leggen we de belangrijkste AI-termen uit. Overzichtelijk en met oog voor wat jij als ondernemer écht moet weten.
Meer weten over het praktisch toepassen van AI binnen je organisatie? Bezoek dan onze workshop Wij-AI: AI in de Praktijk. Special ontwikkeld voor ondernemers, zakelijke beslissers, managers en iedereen die interesse heeft in het toepassen van AI op een efficiënte manier. Meld je aan via deze LINK!
Kernbegrippen
Term
Betekenis
AI (Kunstmatige intelligentie)
Verzamelnaam voor systemen die taken uitvoeren waarbij menselijk denken nodig is.
Machine learning
Computers leren patronen uit data zonder expliciet geprogrammeerd te zijn.
Deep learning
Een vorm van machine learning met zeer diepe neurale netwerken voor het herkennen van complexe patronen.
Neurale netwerken
Netwerken van digitale “neuronen” die data verwerken en patronen leren.
LLM (Large Language Model)
Groot taalmodel dat op enorme datasets is getraind en mens‑achtige tekst kan genereren.
Generatieve AI
AI‑systemen die nieuwe content (tekst, beeld, audio) genereren.
Multimodale AI
AI die verschillende soorten data (tekst, beeld, geluid) combineert om rijkere antwoorden te geven.
Chatbot
Software die gesprekken automatisch voert via chatkanalen.
AI‑agent
Zelfstandig werkende digitale assistent die taken uitvoert en beslissingen neemt.
Data, training en modellen
Term
Betekenis
Trainingsdata
De dataset waarop een model leert; kwaliteitsvolle data leveren betere modellen.
Pre‑training
De initiële trainingsfase om basiskennis op te bouwen.
Fine‑tuning
Het aanpassen van een voorgetraind model aan een specifieke taak.
Embeddings
Numerieke representaties van woorden of objecten waarmee AI betekenis en context kan vergelijken.
Token
Kleinste eenheid (woord of stuk van een woord) die een model verwerkt.
Tokenisatie
Het opdelen van tekst in tokens, zodat een model ze kan verwerken.
Context window
Hoeveel tekst het model tegelijk kan overzien.
Parameters
Interne variabelen die een model leert tijdens training.
Vector database
Opslag voor embeddings waarmee snel gelijke documenten gevonden kunnen worden.
Latent space
Een door het model gecreëerde ruimte waarin relaties tussen gegevens worden weergegeven.
Epoch
Eén volledige ronde waarbij het model door de trainingsdata gaat.
Quantisatie
Techniek om modellen kleiner en sneller te maken door de numerieke precisie te verlagen.
Diffusiemodel
Model dat afbeeldingen genereert door ruis stap voor stap om te zetten in een beeld; wordt gebruikt in text‑to‑image‑systemen.
Prompting en interactie
Term
Betekenis
Prompt
De vraag of instructie die aan een model wordt gegeven.
Prompt engineering
Het formuleren van prompts om de kwaliteit van de AI‑output te verbeteren.
Chain‑of‑thought
Een methode om het model stap‑voor‑stap te laten redeneren.
Zero‑shot prompting
Het uitvoeren van een taak zonder voorbeelden; het model gebruikt algemene kennis.
Few‑shot prompting
Het model krijgt een paar voorbeelden om de taak beter te begrijpen.
RAG (Retrieval‑Augmented Generation)
Het zoeken naar relevante informatie en die toevoegen aan de prompt voordat een antwoord wordt gegenereerd.
Grounding
AI‑antwoorden koppelen aan verifieerbare bronnen om hallucinaties te verminderen.
Context window
Het geheugen van de AI; bepaalt hoeveel informatie in één keer kan worden meegenomen.
Agentic RAG
Een combinatie van RAG en AI‑agents waarbij een agent een plan maakt, informatie ophaalt en stapsgewijs acties uitvoert.
Evaluatie, veiligheid en ethiek
Term
Betekenis
Hallucinatie
Wanneer een model antwoorden verzint die niet op feiten zijn gebaseerd.
Bias (Vooroordeel)
Vertekening in data of modellen die kan leiden tot oneerlijke resultaten; moet worden gecontroleerd en verminderd.
Explainable AI (XAI)
Modellen die inzicht geven in hun beslissingen en redenering.
Red‑teaming
Het bewust testen van AI‑systemen om zwaktes te vinden.
Prompt defense
Beveiligingsmaatregelen om ongepaste of gevaarlijke prompts te blokkeren.
Safety
Het ontwerpen van AI‑systemen die betrouwbaar en niet‑schadelijk zijn.
Ethiek en privacy
Richtlijnen om AI‑toepassingen eerlijk, transparant en respectvol naar privacy te maken; bijvoorbeeld zero‑data‑retentie.
Ethical AI Maturity Model
Een beoordelingskader om te bepalen hoe volwassen een organisatie is in ethische AI‑praktijken.
Toepassingen en workflows
Term
Betekenis
Chatbot
Geautomatiseerde gesprekspartner voor klantenservice en sales.
Workflow automation
Het gebruik van AI om repetitieve processen te automatiseren.
AI‑agent
Digitale assistent die kan plannen, informatie verzamelen en acties uitvoeren om een doel te bereiken.
Vector search
Zoeken op basis van embeddings om relevante documenten of producten te vinden.
RLHF (Reinforcement Learning from Human Feedback)
Een methode waarbij een model wordt bijgestuurd op basis van menselijke beoordelingen om de kwaliteit van de output te verbeteren (niet in bronnen maar algemeen).
LangChain / LLM‑ops
Frameworks om AI‑workflows te bouwen waarin verschillende stappen zoals RAG, agents en evaluatie zijn geïntegreerd.
Context‑engineering
Het slim beheren van de context (prompt, geheugen, bronnen) om een model efficiënter en goedkoper te laten werken.
Workflow (algemeen)
De reeks stappen om een AI‑product te ontwikkelen en te gebruiken, van data‑verzameling via modeltraining tot implementatie en monitoring.
Diffusie‑model
Model dat tekst‑naar‑beeld mogelijk maakt door ruis om te zetten in een afbeelding; nuttig voor design en marketing.
GAN (Generative Adversarial Network)
Bestaat uit een generator en een discriminator die samen realistische beelden of geluiden creëren.
Regelgeving en compliance
Term
Betekenis
AVG/GDPR (Privacywet)
De Europese privacywet die persoonsgegevens van EU‑inwoners beschermt; ze verplicht organisaties om gegevens rechtmatig en transparant te verwerken, data te minimaliseren en te beveiligen en naleving te kunnen aantonen.
EU AI Act
De eerste uitgebreide EU‑wet op AI (Regulation (EU) 2024/1689) die risicogebaseerde regels introduceert. Ze verbiedt onacceptabele toepassingen en legt strenge eisen op aan hoog‑risico‑systemen, waaronder risicobeheer, dataset‑kwaliteit, logging, documentatie en menselijk toezicht.
Sector‑specifieke toepassingen
Term
Betekenis
AI en crypto trading
AI‑gestuurde handelsprogramma’s analyseren prijs- en blockchaingegevens om cryptomunten te kopen en verkopen. Ze handelen snel en objectief en passen zich via machine‑learning aan nieuwe marktomstandigheden aan.
Tools en frameworks
Term
Betekenis
Node‑based workflow
Een visuele manier om AI‑processen te ontwerpen waarbij u een keten van “nodes” of bouwblokken verbindt; elke node staat voor een processtap. Het geeft creatieven controle en transparantie over het generatief proces.
Tip voor ondernemers: Bekijk AI niet als een magische black box. Begrijp de basisbegrippen, stel duidelijke doelen en zorg voor een ethisch kader. Zo haalt u het meeste uit AI zonder onnodige risico’s.
