De EU-landen hebben vandaag overeenstemming bereikt over de invoering van een digitale euro. Deze digitale euro wordt een digitale vorm van contant geld, uitgegeven door de Europese Centrale Bank. Het betaalmiddel vormt een aanvullende optie naast betalen met contant geld of via een bankrekening en is niet verplicht. Betalen kan bovendien anoniem plaatsvinden.
Voorstel uit 2023 als basis
Het akkoord volgt op het voorstel dat de Europese Commissie in juni 2023 presenteerde. Nederland heeft zich in de onderhandelingen sterk gemaakt voor strenge privacyvoorwaarden, niet-programmeerbaarheid en de mogelijkheid tot offline gebruik. Deze uitgangspunten zijn nu stevig vastgelegd in de verordening. Daarnaast heeft Nederland ingezet op het laag houden van de kosten voor winkeliers.
Invoering op zijn vroegst in 2029
De digitale euro zal er niet vóór 2029 komen. Eerst moet het Europees Parlement instemmen met het voorstel. Daarna moeten de EU-landen en het Europees Parlement gezamenlijk tot definitieve afspraken komen over de invoering.
Betalen met digitale euro’s: online en offline
Voor het gebruik van de digitale euro kan iedereen straks bij een bank een aparte rekening openen. Betalen wordt mogelijk via de app van de bank, een app van de ECB of met een aparte betaalkaart. Er komt zowel een online als een offline variant. Bij online betalingen is de privacy vergelijkbaar met bestaande digitale betaalmethoden, zoals pinnen of mobiel betalen. De offline variant biedt extra privacy en maakt betalingen mogelijk zonder internet, stroom of actieve bankverbinding, bijvoorbeeld door twee telefoons dicht bij elkaar te houden.
Acceptatieplicht voor winkeliers
Voor winkeliers gaat een acceptatieplicht gelden. Ondernemers die nu pinbetalingen accepteren, zullen ook digitale euro’s moeten aannemen. In de eerste jaren brengt dit voor Nederlandse winkeliers geen hogere kosten met zich mee dan vergelijkbare bestaande betaalmethoden. Ook op langere termijn zijn maatregelen opgenomen om hoge kosten te voorkomen.
Geen spaarmiddel, maar betaalmiddel
De digitale euro is bedoeld als betaalmiddel en niet om mee te sparen. Daarom wordt een aanhoudingslimiet ingevoerd: er komt een maximum aan het aantal digitale euro’s dat een gebruiker mag bezitten. Net als bij contant geld wordt er geen rente vergoed.
Strikt verbod op programmeerbaarheid
De EU-landen zijn het er unaniem over eens dat de digitale euro niet programmeerbaar mag zijn. Dat betekent dat betalingen niet kunnen worden gekoppeld aan specifieke doelen of voorwaarden. Dit verbod is expliciet opgenomen in de verordening en vormt daarmee een belangrijke waarborg.
Kostenverdeling en bescherming winkeliers
Voor consumenten blijven standaarddiensten, zoals het openen en sluiten van een digitale euro-rekening en het betalen ermee, gratis. De invoering van de digitale euro brengt wel kosten met zich mee. De Europese Centrale Bank neemt een deel van deze kosten op zich, aangevuld met bijdragen van banken, betaaldienstverleners en winkeliers. In de eerste jaren worden winkeliers beschermd tegen hogere tarieven. Zodra er meer inzicht is in de werkelijke kosten, kunnen de tarieven hierop worden aangepast.