Het vertrouwen van consumenten is in januari verder afgenomen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. De zogenoemde consumentenvertrouwensindex daalde van -21 in december naar -23 in januari. Daarmee ligt het vertrouwen opnieuw ruim onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar, dat uitkomt op -11. Vooral de somberheid over de economie speelt consumenten parten.
Het consumentenvertrouwen geeft aan hoe huishoudens aankijken tegen hun financiële situatie en de economische vooruitzichten. De index is gebaseerd op vijf deelvragen uit het maandelijkse consumentenconjunctuuronderzoek. Positieve en negatieve antwoorden worden tegen elkaar weggestreept. Hoe lager de score, hoe negatiever het sentiment.
Economisch klimaat onder druk
De grootste verslechtering is zichtbaar bij het oordeel over het economisch klimaat. Deze deelindicator daalde in januari van -35 naar -40. Consumenten zijn vooral pessimistischer over de economische situatie in de komende twaalf maanden. Ook het oordeel over de economie in het afgelopen jaar is negatiever geworden.
Voor ondernemers is dit een belangrijk signaal. Een somber economisch sentiment kan leiden tot terughoudendheid bij consumenten, bijvoorbeeld bij het doen van grotere aankopen. Dat raakt met name sectoren als retail, horeca en duurzame consumptiegoederen.
Koopbereidheid licht lager
De koopbereidheid van consumenten verslechterde in januari licht. De index kwam uit op -12, tegen -11 een maand eerder. Hoewel consumenten iets positiever zijn over hun financiële situatie in de afgelopen twaalf maanden, kijken zij minder optimistisch vooruit. Daarnaast vinden zij januari een minder gunstige maand voor het doen van grote aankopen dan december.
Deze combinatie wijst erop dat huishoudens de hand voorlopig op de knip houden. Voor ondernemers betekent dit dat prijsbewustzijn en duidelijke waardeproposities belangrijker worden om consumenten toch over de streep te trekken.
Langjarig perspectief
Historisch gezien blijft het consumentenvertrouwen laag. De hoogste stand ooit werd bereikt in januari 2000, toen de index op 36 stond. Het dieptepunt lag in september en oktober 2022 met een score van -59. Hoewel het vertrouwen sinds die periode is hersteld, blijft het niveau fragiel en gevoelig voor economische onzekerheden zoals inflatie, renteontwikkelingen en geopolitieke spanningen.
Het CBS meet het consumentenvertrouwen al sinds april 1986. De cijfers geven daarmee een belangrijk beeld van het economisch sentiment in Nederland en vormen een vroege indicator voor consumentenbestedingen.