Voor het eerst dit jaar klimt de temperatuur in Nederland boven de dertig graden. Het KNMI-meetstation in De Bilt registreerde maandagmiddag om 14:10 uur een temperatuur van 30,4 graden. Daarmee is de eerste officiële tropische dag van 2026 een feit, ruim vier weken eerder dan gemiddeld gebruikelijk.
Vroegste tropische dag ooit in mei gemeten
Nederland heeft maandag 26 mei 2026 zijn eerste officiële tropische dag van het jaar geregistreerd, ruim vier weken eerder dan het gemiddelde (29 juni). Het KNMI-meetstation in De Bilt noteerde 30,4 graden, terwijl Limburg met 30,7 graden de dagtemperatuur noteert. Dit sluit aan bij een landelijke trend: sinds 1901 zijn slechts twaalf meidata met tropische temperaturen gemeten.
Voor ondernemers in logistiek, detailhandel, horeca en bouw is deze vroege hittegolf een signaal dat klimaatveranderingen steeds eerder in het jaar merkbaar worden. Bedrijven die routes plannen, werkroosters opstellen of bouwprojecten uitvoeren, moeten nu al anticiperen op frequentere hittegolven en bijbehorende uitdagingen zoals verhoogde waterverbruik, werkdruk- en gezondheidsrisico’s voor personeel.
Volgens Weeronline valt de eerste tropische dag gemiddeld pas op 29 juni. De klimaatperiode 1996-2025 laat zien dat het hoogst ongebruikelijk is om eind mei al dertig graden te meten. Sinds de start van de weerwaarnemingen in 1901 noteerde het KNMI slechts twaalf keer eerder een tropische meidag. Het Limburgse Ell klokte de hoogste temperatuur van de dag af met 30,7 graden.
Tropische warmte komt steeds vroeger in het jaar
De opwarming van het klimaat zorgt ervoor dat Nederland steeds eerder in het seizoen tropische temperaturen meet. Dertig jaar geleden viel de eerste officiële tropische dag gemiddeld pas op 4 juli. Tegenwoordig ligt dat gemiddelde al vier dagen eerder, op 30 juni. Daarnaast neemt ook de kans op tropische warmte in zijn geheel toe. Sinds 1994 kwam het elk jaar in De Bilt tot minstens één tropische dag, terwijl dat voor die tijd regelmatig niet het geval was.
Vorig jaar steeg de temperatuur voor het eerst op 13 juni boven de dertig graden. In 2024 gebeurde dat op 26 juni, in 2023 op 11 juni en in 2022 pas op 18 juli. De vroegste tropische dag ooit dateert van 9 mei 1976, gevolgd door 11 mei 1998 en 22 mei 1922. Het recordjaar wat betreft het aantal tropische dagen blijft 1976 met veertien dertigers. In 2006 telde het KNMI dertien tropische dagen en in 2020 waren dat er twaalf.
Gemiddeld vijf tropische dagen per jaar
Nederland telt gemiddeld vijf tropische dagen per jaar, gemeten op het hoofdstation in De Bilt. Vorig jaar werden acht van dergelijke dagen geregistreerd, in 2024 vier en in 2023 precies het gemiddelde van vijf. Het jaar 2022 kende negen tropische dagen. Opvallend is dat de periode van 1901 tot en met 1993 maar liefst 37 jaren kende zonder enige tropische warmte, iets wat tegenwoordig bijna ondenkbaar is geworden. De meest recente jaren met slechts één tropische dag waren 2021, 2009, 2008 en 2007.
Ook op 23 mei dit jaar werd lokaal al tropische warmte gemeten, maar toen voldeed De Bilt niet aan de criteria voor een officiële tropische dag. In Ell steeg de temperatuur toen naar 31,0 graden, terwijl het in De Bilt bleef steken op 29,4 graden. Meerdere stations in Limburg en Noord-Brabant noteerden toen wel dertig graden of meer, waaronder Horst met 30,6 graden, Eindhoven met 30,4 graden en Volkel met precies 30,0 graden.
Uitzonderlijke hitterecords voor 26 mei
De huidige temperaturen zijn bijzonder voor deze datum. Nog nooit eerder werd het zo warm op 26 mei in Nederland. Meerdere meetstations registreerden maandag temperaturen van dertig graden of hoger. Weeronline benadrukt dat dit fenomeen past binnen de bredere trend van klimaatverandering. De kans op extreme weersomstandigheden neemt toe en temperatuurrecords worden vaker gebroken dan enkele decennia geleden het geval was.
Het warmste moment van de dag viel rond het middaguur, toen de zon op zijn hoogst stond. Meteorologen verwachten dat de komende jaren de trend van vroegere tropische dagen zich voortzet. Tot slot wacht het KNMI in sommige jaren tot na de zomer op de eerste dertiger. In 1949 duurde het bijvoorbeeld tot 5 september voordat de temperatuur in De Bilt naar bijna 33 graden steeg, een uitzonderlijke situatie die tegenwoordig niet meer voorkomt.
Kernfeiten
- Eerste tropische dag van 2026 gemeten op 26 mei (30,4°C in De Bilt) — ruim vier weken vroeger dan het gemiddelde van 29 juni
- Slechts twaalf keer eerder sinds 1901 een tropische dag in mei geregistreerd
- Limburg noteerde de dagtemperatuur van 30,7 graden in Ell
Veelgestelde vragen
Wat betekent deze vroege hittegolf voor mijn bedrijf?
Vroege extreme warmte kan werkefficiency verstoren, werknemers belasten en energie- en waterverbruik doen stijgen. Bedrijven in logistiek en bouw moeten hun planningen flexibel houden en voorzorgsmaatregelen tegen hitte nu al in routines inbouwen — niet alleen in zomer.
Hoe beïnvloedt klimaatverandering mijn logistieke planning?
Met vroegere en frequentere hittegolven moet u rijroutes en personeelsroosters aanpassen. Water- en energievoorziening kunnen onder druk komen te staan. Plannen met meer buffertijd en regel adequate pauze- en verkoeling voor chauffeurs en buitenwerkers.
Wat zijn de gevolgen van extreme hitte voor mijn werknemers?
Hittestress verhoogt het risico op gezondheids- en veiligheidsproblemen, vooral voor buitenwerk. Investeer in passende werkkleding, voldoende drinkwater, schaduwplekken en flexibele roosters (bijvoorbeeld vroeger starten, meer rustpauzes in het heetst van de dag).
Welke voorzorgsmaatregelen moeten bedrijven nu nemen?
Controleer nu al uw ARBO-beleid en werkprocedures voor hitte. Update noodplannen en communiceer duidelijk met personeel over gezondheidsrisico’s. Voor detailhandel en horeca: zorg voor adequate koeling en monitor waterverbruik. Voor bouw: plan zware werkzaamheden liever in kouder seizoen of voorbereide schakelingen naar spoedeisende onderhoudstaken.