Lokale energiegemeenschappen, vaak georganiseerd als energiecoöperaties, spelen volgens Energie Samen een sleutelrol in het behalen van klimaatdoelen en het bestrijden van energiearmoede. In een nieuw position paper pleit de koepelorganisatie voor structurele, langjarige financiering en een landelijke uitrol van minimaal 100 energiehuizen vóór 2030. Deze energiehuizen functioneren als lokale “one-stop-shops” waar bewoners en bedrijven terechtkunnen voor energieadvies, begeleiding en uitvoering. Het voorstel sluit aan bij Europese richtlijnen en succesvolle pilots in gemeenten als Zutphen, Lochem en de Achterhoek.
Volgens Energie Samen verplicht de Europese EPBD IV-richtlijn lidstaten tot het opzetten van lokale energiepunten. Energiecoöperaties worden gezien als de meest geschikte partij om dit in Nederland te organiseren: dicht bij bewoners, onafhankelijk van commerciële belangen en met ruime ervaring. “De huidige projectsubsidies zijn te kortlopend en versnipperd”, zegt Siward Zomer, voorzitter van Energie Samen. “Elke paar maanden nieuwe aanvragen doen levert veel administratieve rompslomp en onzekerheid op. Wij pleiten voor vaste budgetten van Rijk en gemeenten, zodat energiehuizen meerdere jaren achtereen bewoners kunnen helpen, personeel kunnen aannemen en investeringen kunnen doen.”
Werkgelegenheid en opleiding
Vaste financiering zorgt niet alleen voor zekerheid bij bewoners, maar ook voor duurzame banen, bijvoorbeeld als energiecoach of energieklusser. “Al duizenden mensen zijn opgeleid, maar de energietransitie is nog lang niet klaar. We hebben handen nodig. Met structurele middelen kunnen we opschalen, meer mensen aannemen en ook werkzoekenden met afstand tot de arbeidsmarkt een kans bieden”, aldus Zomer.
Data en eigenaarschap
Energie Samen pleit tevens voor lokaal eigenaarschap van energieverbruiksdata. “Toegang tot energiedata van bewoners is essentieel voor structurele ondersteuning. Als data versnipperd raakt doordat telkens nieuwe partijen kortlopende projecten uitvoeren, wordt opschalen moeilijk. Door data bij lokale energiegemeenschappen onder te brengen, kun je deze duurzaam benutten voor de energietransitie.”