Nederlandse huishoudens tonen een marginale verbetering in hun financiële gezondheid, maar bijna de helft kampt nog altijd met financiële kwetsbaarheid. Uit het jaarlijkse onderzoek van Deloitte blijkt dat 44 procent van de huishoudens financieel kwetsbaar of ongezond is, een daling van 3 procentpunten ten opzichte van 2024. Het aandeel financieel gezonde huishoudens steeg van 30 naar 33 procent.
Financiële gezondheid Nederlandse huishoudens verbetert, maar risico’s blijven groot
De financiële situatie van Nederlandse huishoudens toont voorzichtige verbetering: het aandeel financieel gezonde huishoudens steeg van 30 naar 33 procent, terwijl kwetsbaarheid daalde met 3 procentpunten. Toch kampt bijna de helft van alle huishoudens nog altijd met financiële problemen. Het onderzoek van Deloitte sluit aan bij breder erkende trends: De Nederlandse Vereniging van Banken benadrukt dat ‘sociaal incasseren de nieuwe norm moet worden’, terwijl banken als ABN AMRO en ING actief hun diensten aanpassen om financiële gezondheid beter inzichtelijk te maken.
Voor ondernemers is deze trend relevant omdat financiële gezondheid van klanten rechtstreeks hun betalingsgedrag en zakelingsrisico beïnvloedt. Bedrijven in dienstverlening, detailhandel en zakelijke diensten moeten rekening houden met aanhoudende betaalmoeilijkheden bij consumenten, een risico dat vraagt om aangepaste krediet- en incassoprotocollen. Ondernemers kunnen profiteren van het groeiende aanbod van digitale financiële tools die klantbetaalgedrag transparanter maken.
Financiële gezondheid Nederlandse huishoudens stagneert bij kwetsbare groepen
Het vijfde jaarlijkse onderzoek naar financiële gezondheid Nederlandse huishoudens, uitgevoerd door Deloitte in samenwerking met het Nibud en universiteiten, toont een gemengd beeld. Daarnaast daalde het percentage financieel ongezonde huishoudens van 22 naar 20 procent. Het onderzoek meet vijf domeinen: inkomen, uitgaven, sparen, lenen en plannen.
Tegelijkertijd blijven bepaalde groepen achter in financiële weerbaarheid. Jongvolwassenen tussen 18 en 24 jaar vormen de meest kwetsbare groep, waarbij slechts 10 procent financieel gezond is. Verder valt driekwart van deze leeftijdsgroep in de twee laagste gezondheidsniveaus.
Buy Now Pay Later gebruik stijgt onder financieel kwetsbaren
Een opvallende trend is de sterke groei van Buy Now, Pay Later diensten, vooral onder mensen tot 44 jaar. Bovendien gebruikt 42 procent van de 18 tot 24-jarigen deze betalingsmethode, evenals de helft van de 25 tot 34-jarigen. Ook blijkt dat 54 procent van BNPL-gebruikers tot de financieel kwetsbare of ongezonde groepen behoort.
Deze gebruikers hebben vaak kleinere buffers, meer variabele inkomens en vaker andere schulden. Volgens het onderzoek heeft 56 procent van BNPL-gebruikers schulden, tegenover 44 procent gemiddeld. Echter kunnen onderzoekers geen causaal verband aantonen tussen BNPL-gebruik en slechtere financiële gezondheid.
Vrouwen blijven achter bij mannen in financiële gezondheid
Het genderverschil in financiële gezondheid blijft bestaan, ondanks vooruitgang bij beide groepen. Daarentegen is 36 procent van de mannen financieel gezond, tegenover 29 procent van de vrouwen. Voor het eerst valt meer dan de helft van de vrouwen in de hoogste twee gezondheidsniveaus, namelijk 51 procent.
Desondanks blijft de achterstand op mannen aanzienlijk, met een verschil van 10 procentpunten in de hoogste categorieën. Mannen houden vaker geld over en komen vaker makkelijk rond dan vrouwen.
Sparen groeit maar lenen blijft problematisch
Op het gebied van sparen toont het onderzoek positieve ontwikkelingen. Inmiddels spaart 73 procent van de huishoudens maandelijks, een stijging ten opzichte van 71 procent in 2024. Ook kan ongeveer 65 procent minstens zes maanden rondkomen zonder hoofdinkomen.
Echter stagneert de vooruitgang bij lenen, waarbij 44 procent van de huishoudens consumptieve schulden heeft. Verder verwachten minder huishoudens hun schulden binnen een jaar af te lossen zonder levensstijlaanpassingen, van 29 naar 25 procent. Peter van Loon van Deloitte benadrukt dat een groot deel van Nederland onvoldoende spaargeld heeft voor onverwachte tegenslagen.
Nationale spaarcampagne gelanceerd onder auspiciën koningin
Vandaag wordt op het ministerie van Financiën een nationale spaarcampagne gelanceerd in aanwezigheid van koningin Máxima. Het initiatief komt van Stichting Financieel Gezond Nederland samen met Wijzer in geldzaken. Tegelijkertijd wordt het onderzoeksrapport aan de koningin overhandigd tijdens deze bijeenkomst.
De campagne richt zich op structurele versterking van financiële weerbaarheid bij Nederlandse huishoudens. Daarnaast bevat het rapport concrete acties voor beleidsmakers, werkgevers en financiële instellingen om kwetsbare groepen te ondersteunen.
Kernfeiten
- 44% van Nederlandse huishoudens is financieel kwetsbaar of ongezond, daling van 3 procentpunten ten opzichte van 2024
- Aandeel financieel gezonde huishoudens steeg van 30 naar 33 procent in het jaarlijkse Deloitte-onderzoek
- Onderzoeken tonen genderverskillen: mannen komen makkelijker rond dan vrouwen, maar hebben ook vaker schulden (NU.nl)
Veelgestelde vragen
Wat betekent deze financiële gezondheid voor mijn detailhandelsbedrijf?
Ruim vier op tien klanten kampen nog steeds met financiële problemen, wat gevolgen heeft voor betalingsgedrag en kredietverlening. Monitor je debiteuren nauwkeuriger en overweeg aanpassingen aan betalingstermijnen en incassoprocedures om risico’s te minimaliseren.
Welke groepen zijn meest kwetsbaar voor financiële problemen?
Vrouwen staan sterker onder druk dan mannen, maar mannen hebben tegelijkertijd vaker schulden. Dit vraagt om gedifferentieerde benadering bij creditscreening en klantrelatiebeheer.
Hoe kunnen banken en dienstverleners hierop inspelen?
ABN AMRO en ING investeren in transparante meetmethodes en tools voor financiële gezondheid. Dit biedt ondernemers mogelijkheid om via digitale tools beter inzicht te krijgen in klantfinanciën en risico’s in kaart te brengen.
Wat kan ik als ondernemer doen tegen betalingsrisico’s?
Implementeer preventieve maatregelen: digitale betaalmogelijkheden, flexibele betalingsregelingen en eerder incasso bij niet-betaling. De Nederlandse Vereniging van Banken pleit voor sociaal incasseren als norm, wat betekent dat je klantgesprekken voert voordat escalatie nodig is.