Nederland ligt niet op koers om de ambitie voor 2030 op het gebied van schone energie volledig waar te maken. De nieuwste voortgangsrapportage van het NP RES laat zien dat het doel van 55 TWh buiten bereik blijft. Tegelijkertijd is er ook reden voor optimisme: het gezamenlijke doel van 35 TWh in 2030 wordt wel gerealiseerd. Volgens NVDE-voorzitter Olof van der Gaag is het essentieel dat hernieuwbare energie verder kan groeien, in samenhang met de lokale elektriciteitsvraag. “Het is van belang dat zon en wind verder door kunnen groeien, afgestemd op de lokale elektriciteitsvraag. Meer oranje-groene energie haalt Nederland van het slot en is goed voor onze onafhankelijkheid en het klimaat”, zegt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag. “Creëer dus ruimte voor energieprojecten, zorg voor snelle vergunningverlening en houdt succesvolle subsidieregelingen overeind.”
Geef ontwikkelaars ruimte om tempo te maken
Netverzwaring kost tijd, maar ondertussen zijn er wel degelijk mogelijkheden om vooruitgang te boeken. Bestuurders en politici kunnen bedrijven en woonwijken meer ruimte bieden voor de ontwikkeling van zon, wind en energieopslag. Als ontwikkelaars die ruimte eerder hadden gekregen, was de afstand tot het streefdoel van 55 TWh aanzienlijk kleiner geweest. Daarom doen de betrokken partijen een oproep aan beleidsmakers om ontwikkelaars in staat te stellen meer te realiseren. Het (landelijk) beleid moet gericht zijn op het optimaal benutten van schone energiebronnen. Dat kan alleen wanneer projecten economisch haalbaar blijven. Totdat Contracts for Difference, prijsafspraken tussen overheid en markt, beschikbaar zijn, is het behoud van de SDE++-subsidieregeling cruciaal. Het introduceren van nieuwe obstakels, zoals afstandsnormen voor windenergie, is dan ook onverstandig.
Energieplanologie als randvoorwaarde
De term ‘energieplanologie’ krijgt steeds meer aandacht, en terecht. In politieke besluitvorming krijgen de behoeften van het energiesysteem nog te vaak onvoldoende gewicht. Het is noodzakelijk om bij de planning van energie-infrastructuur, opslag en opwekking expliciet ruimte te reserveren, zodat de energievoorziening betrouwbaar blijft en nieuwe ontwikkelingen mogelijk worden. Daarbij speelt snelle vergunningverlening door gemeenten en provincies een sleutelrol. De organisaties hopen dat de zogenoemde 2 + 2-formule breed wordt toegepast: vergunningprocedures van maximaal twee jaar en twee procent van de beschikbare ruimte bestemmen voor de energietransitie.
Heldere langetermijndoelen en een vaste rol voor opslag
De doelen voor 2050, zoals vastgelegd in het Nationaal Programma Energiesysteem, schetsen een duidelijk toekomstbeeld: een verdubbeling van windenergie en een verdrievoudiging van zonne-energie. Het is belangrijk deze ambities te onderbouwen met concrete, kwantitatieve afspraken tussen overheden, netbeheerders en marktpartijen. Energieopslag moet daarbij een structurele plek krijgen in de regionale uitwerking van het energiesysteem. De elektriciteitsvraag zal na 2030 verder toenemen, terwijl opslag onmisbaar is om perioden zonder zon en wind te overbruggen.
