De overstap naar uitstootvrije stadslogistiek is voor veel ondernemers in het midden- en kleinbedrijf een steeds grotere uitdaging. Uit de Monitor Lichte Bedrijfswagens 2025 van RAI Vereniging blijkt dat een groeiende groep bedrijven de nieuwe Zero Emissie-zones liever mijdt dan investeert in elektrische voertuigen. De invoering van deze zones in diverse Nederlandse steden zorgt voor een diepe kloof in het bedrijfsleven. Terwijl grote organisaties de transitie relatief soepel maken, ziet het kleinbedrijf de toekomst somber in.
Onderzoek onder 620 bedrijven toont aan dat minder dan de helft van de ondernemers overweegt om over te stappen op emissieloze voertuigen. Dit is een daling van tien procent ten opzichte van twee jaar geleden. Een van de meest zorgwekkende conclusies is dat ruim een derde van de respondenten verwacht minder of zelfs geen werk meer aan te nemen in deze zones. Voor kleine bedrijven met slechts een tot vijf bedrijfswagens loopt dit percentage zelfs op tot boven de zestig procent.
Financiële onhaalbaarheid voor kleine zelfstandigen
De financiële haalbaarheid speelt een doorslaggevende rol bij het besluit om zones te mijden. Een ruime meerderheid van de MKB-ondernemers geeft aan de extra kosten voor verduurzaming niet te kunnen terugverdienen. Waar grote bedrijven met meer dan vijftig voertuigen vaak profiteren van een betere uitstraling en indirecte financiële voordelen, voelt de kleine zelfstandige vooral de directe lasten. Voor hen is het overstappen naar elektrisch rijden op dit moment vaak simpelweg onmogelijk door de hoge aanschafwaarde.
De afschaffing van de bpm-vrijstelling voor nieuwe dieselbusjes heeft niet geleid tot de gehoopte versnelling van de elektrificatie. In plaats daarvan kiezen ondernemers massaal voor een vluchtstrook-strategie door aanzienlijk langer door te rijden in hun huidige dieselvoertuigen. Het aandeel ondernemers dat aangeeft nu sneller voor elektrisch te kiezen is zelfs gedaald naar 24 procent. Deze ontwikkeling zorgt voor een ongewenste veroudering van het wagenpark op de Nederlandse wegen.
Oproep tot dialoog met de branche
Huub Dubbelman van RAI Vereniging noemt de resultaten van de monitor zorgelijk. Volgens hem laat de praktijk zien dat fiscale maatregelen zoals de bpm-verhoging momenteel averechts werken voor het MKB. De transitie naar emissieloze mobiliteit komt hierdoor in een impasse terecht. De vereniging pleit daarom voor een betere dialoog tussen beleidsmakers en de branche om de haalbaarheid van de plannen te vergroten en negatieve effecten te voorkomen.
Het gebrek aan laadinfrastructuur en de beperkte actieradius van betaalbare elektrische bussen blijven grote knelpunten voor de dagelijkse praktijk. Voor de ondernemer die dagelijks de stad in moet is er behoefte aan realistische oplossingen die de bedrijfsvoering niet in gevaar brengen. Zonder aanvullende steun of aanpassing van de plannen dreigt een aanzienlijk deel van het MKB de toegang tot de binnensteden definitief te verliezen. Dit heeft direct impact op de lokale economie en de bereikbaarheid van diensten voor inwoners.