Nederlandse bedrijven werken graag samen met start-ups, maar niet op het gebied van AI. Dat blijkt uit het nieuwe Open Innovation Report 2025, dat IT dienstverlener Sopra Steria (voorheen: Ordina) samen met business school INSEAD heeft uitgevoerd. 59% van de Nederlandse organisaties ging de afgelopen twee jaar weliswaar voor het eerst een samenwerking met een start-up aan. Dit is het hoogste percentage in Europa. Echter, dit was niet specifiek vanwege hun AI expertise. Slechts 38% van de Nederlandse bedrijven heeft de afgelopen twee jaar samengewerkt met start-ups op het gebied van AI. Dat is het op één na laagste percentage van Europa. Juist de samenwerking met start-ups is een goede manier om AI snel te adopteren.
Nederlandse bedrijven kijken bovendien ambitieus naar de toekomst. Maar liefst 87% geeft aan binnen twee jaar opnieuw of voor het eerst samen te willen werken met start-ups. Dit is een Europees record. Hierdoor zet Nederland zich neer als voorloper in de Europese focus op technologische innovatie. Deze koppositie brengt echter ook duidelijke uitdagingen met zich mee, vooral op het gebied van AI.
Structuur en leiderschap belemmeren samenwerking met start-ups
In Nederland ligt de verantwoordelijkheid voor partnerships met start-ups in 63% van de gevallen bij het middenmanagement. Dit is een aanzienlijk hoger percentage dan het Europese gemiddelde van 46%. Deze positionering kan leiden tot trage besluitvorming op het gebied van AI en een gebrek aan strategische sturing. Een probleem is dat het middenmanagement, bewust of onbewust, de samenwerking met AI-start-ups kan belemmeren.
40% van de Nederlandse bedrijven noemt een gebrek aan structuur als belangrijkste hindernis bij de samenwerking met start-ups op het gebied van AI. Dit geldt net als voor Noorse (40%), Spaanse (35%) en Duitse (29%) bedrijven. Dit laat zien dat hoewel de Nederlandse inzet voor innovatie groot is, er nog werk te doen is. Nederland moet deze ambitie omzetten in duurzame, impactvolle samenwerkingen met AI-start-ups.
Joy van Baren, Portfolio Director bij Sopra Steria Benelux: “Nederland toont indrukwekkende cijfers als het gaat om enthousiasme en de intentie tot samenwerking met start-ups. Tegelijkertijd zien we juist op het gebied van AI kansen om start-ups in te zetten voor versnelling. Om internationaal concurrerend te blijven, is het essentieel dat bedrijven AI niet alleen als technologie zien, maar ook integreren in hun strategie.”
Internationale vergelijking benadrukt unieke positie van Nederland
In vergelijking met buurlanden steekt Nederland opvallend af wat betreft de samenwerking met start-ups:
- Hoogste score in Open Innovatie: 59% van de bedrijven startte de afgelopen twee jaar voor het eerst een samenwerking met een start-up.
- Grootste intentie: 87% van de bedrijven wil binnen twee jaar (opnieuw) samenwerken met start-ups.
- Lage adoptie van AI-samenwerkingen: Slechts 38% van de bedrijven werkte recent samen met een start-up op het gebied van AI.
- Hoge verantwoordelijkheid bij middenmanagement: 63% van de bedrijven legt de verantwoordelijkheid voor start-up samenwerking bij het middenmanagement.
- Grote belemmering door gebrek aan structuur: 40% van de bedrijven noemt dit als een belangrijke hindernis.
Over het onderzoek
Het Open Innovation Report 2025 is mede tot stand gekomen door INSEAD-professoren Nathan Furr en Andrew Shipilov (INSEAD is wereldwijd de bekendste business school) in samenwerking met de Europese tech-consultant Sopra Steria (voorheen Ordina). Het onderzoek werd uitgevoerd onder 1.643 publieke en private organisaties en start-ups in twaalf Europese landen. Dit betreft het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië, Spanje, Duitsland, Zweden, Noorwegen, Denemarken, België, Nederland, Luxemburg en Zwitserland. Onder meer de NAVO, Rabobank en 1.200 andere corporates werkten mee.