Techleap presenteert een nieuw arbeidsmarktonderzoek dat door Panteia is uitgevoerd. Het rapport brengt in kaart welke structurele knelpunten Nederlandse startups en scaleups ervaren binnen het arbeidsmarkt- en sociale zekerheidsstelsel. Het onderzoek bouwt voort op signalen van meer dan vijftig ondernemers en zes verdiepende interviews.
Startups en scaleups spelen een cruciale rol in sectoren als kunstmatige intelligentie, medische technologie, halfgeleiders en energietransitie. Maar de huidige Nederlandse regels zijn ontworpen voor stabiele, grotere organisaties met langdurige dienstverbanden. Dat botst met de realiteit van snelgroeiende bedrijven die werken met kleine teams, internationale werknemers en snelle productontwikkelcycli.
Grootste knelpunten: langdurig verzuim, star ontslagrecht en cao’s die niet passen
Uit de enquête blijkt dat ondernemers de meeste druk voelen bij drie thema’s:
1. Langdurige loondoorbetaling bij ziekte
De verplichting om twee jaar loon door te betalen bij ziekte is voor veel startups een groot risico. Eén langdurig zieke werknemer kan grote financiële gevolgen hebben, zeker omdat teams klein zijn en functies vaak specialistisch. Bedrijven wijzen erop dat landen als Duitsland, Denemarken of Zweden deze lasten sneller collectief overnemen.
2. Starre regels rond contracten en ontslag
Voor groeiende bedrijven is flexibiliteit cruciaal, maar Nederlandse werkgevers moeten een uitgebreid dossier opbouwen en juridische procedures volgen om personeel te laten gaan. Startups geven aan dat dit niet aansluit bij hun hoge mobiliteitsgraad en projectmatige manier van werken.
3. Cao’s en pensioenstelsels sluiten niet aan
Veel jonge techbedrijven vallen onder cao’s en pensioenregelingen die niet zijn ontworpen voor innovatieve sectoren. Bijvoorbeeld bedrijven in deeptech die in een traditionele metaal-cao vallen. Dit belemmert moderne beloningsstructuren zoals aandelenopties.
Daarnaast melden ondernemers hoge administratieve lasten en onzekerheid over het aantrekken van internationaal talent, mede door wijzigingen in de expatregeling.
Positieve punten blijven aanwezig
Ondernemers waarderen tegelijkertijd het sterke sociale vangnet, de digitale infrastructuur en regelingen voor internationaal talent. Ook instrumenten zoals de WBSO en WKR worden gezien als stimulerend voor innovatie.
Aanbevolen beleidsopties voor een toekomstbestendig stelsel
Het rapport beschrijft verschillende richtingen waarmee Nederland het vestigingsklimaat voor innovatieve bedrijven kan versterken:
Verkorten van de loondoorbetalingsplicht
Na een kortere periode zou een publieke verzekering de inkomensbescherming moeten overnemen, vergelijkbaar met systemen in Duitsland of Denemarken.
Eenvoudigere contract- en ontslagprocedures
Snellere routes voor kleine werkgevers, minder dossierdruk en modernisering van het concurrentiebeding moeten het aannemen van personeel toegankelijker maken.
Meer maatwerk in cao’s en pensioen
Door soepelere dispensatieregels kunnen startups en scaleups beter passende arbeidsvoorwaarden afspreken, onder meer rond aandelenopties en internationale teams.
Minder administratieve lasten
Meer Engelstalige ondersteuning, digitale hulpmiddelen en een taskforce om knelpunten sneller op te lossen.
Behoud van internationale aantrekkingskracht
Snellere visaprocedures en stabiel beleid rondom de expat- en kennismigrantenregeling moeten Nederland concurrerend houden.
Ondernemers roepen overheid op tot actie
“Het Nederlandse stelsel is niet ontworpen voor de unieke dynamiek van startups en scaleups,” zegt Marije Dijksma, Public & Government Affairs Manager bij Techleap. Zij benadrukt dat het rapport een uitnodiging is aan overheid en sociale partners om samen keuzes te maken die de internationale concurrentiepositie van jonge technologiebedrijven versterken.
Ook ondernemers onderschrijven de urgentie. Marieke van Iperen, CEO van Settly, zegt: “De reis van een startup gaat razendsnel. Flexibiliteit in arbeidsvoorwaarden is essentieel om te kunnen blijven groeien.”
Het rapport laat zien dat modernisering van de arbeidsmarkt geen afbreuk hoeft te doen aan werknemersbescherming, maar juist kan bijdragen aan innovatie, groei en behoud van banen.