Het demissionaire kabinet werkt aan een wettelijke acceptatieplicht voor contant geld. Die verplicht ondernemers om betalingen aan de toonbank in contanten te accepteren. De maatregel moet ervoor zorgen dat iedereen kan blijven deelnemen aan het betalingsverkeer. De consultatie van het ontwerpbesluit van minister Heinen (Financiën) en staatssecretaris Rutte (Justitie en Veiligheid) is gestart en loopt zes weken. De invoering staat gepland voor 2027.
De maatregel richt zich vooral op winkels en horeca. Contant betalen moet breed toegankelijk blijven, maar brengt volgens het kabinet ook risico’s met zich mee. Ondernemers en werknemers kunnen te maken krijgen met grotere veiligheidsdreigingen zodra er veel contant geld in omloop is. Daarom komen er uitzonderingen waarbij contante betalingen toch geweigerd mogen worden.
Waar ondernemers contant geld mogen weigeren
Een belangrijke uitzondering is de nachtperiode. Tussen 22.00 uur en 06.00 uur mogen bedrijven contant geld weigeren, omdat dan de veiligheidsrisico’s het grootst zijn. Ook in een aantal sectoren en situaties geldt de acceptatieplicht niet. Het gaat onder meer om online aankopen, abonnementen zoals telecom of energie, OV-vervoersbewijzen en betalingen aan maaltijdbezorgers of andere huis-aan-huisverkopers.
Daarnaast vallen onbemande locaties buiten de plicht. Denk aan tankstations, parkeerlocaties en tolpoorten. Ondernemers krijgen bovendien ruimte om tijdelijk contant geld te weigeren wanneer er acute veiligheidsproblemen spelen, zoals een reeks overvallen of lokale dreigingen.
Kleine ondernemers krijgen extra bescherming
Kleine bedrijven met minder dan vier medewerkers mogen structureel contante betalingen weigeren als zij dat vanuit veiligheidsoverwegingen nodig vinden. Deze uitzondering moet ervoor zorgen dat kleine winkels en dienstenverleners niet worden belast met extra risico’s of kosten voor beveiliging.
Europese regels kunnen impact hebben
De consultatie wordt na zes weken verwerkt, waarna het besluit langs de Tweede Kamer, Eerste Kamer en Raad van State gaat. Ondertussen lopen in Europa onderhandelingen over een Europese acceptatieplicht. Als die regels worden vastgesteld, kunnen die invloed hebben op de Nederlandse uitzonderingen. Ondernemers moeten er dus rekening mee houden dat de uiteindelijke voorwaarden nog kunnen veranderen.