Het ondernemersvertrouwen is in het eerste kwartaal van 2025 licht gedaald naar -5,4. Dit is de eerste daling in ruim een jaar. Vooral in de delfstoffenwinning en de bedrijfstak vervoer en opslag verslechterde het sentiment. Daarnaast denkt 69 procent van de ondernemers dat zij in 2024 een positief bedrijfsresultaat hebben geboekt, iets minder dan de 71 procent van het jaar ervoor. De investeringsverwachtingen voor 2025 zijn daarentegen iets positiever. Dit blijkt uit de Conjunctuurenquête Nederland, uitgevoerd door CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW.
Ondernemersvertrouwen blijft negatief
Tussen eind 2021 en eind 2022 daalde het ondernemersvertrouwen sterk tot een dieptepunt van -22,2. Daarna herstelde het cijfer zich geleidelijk. In het eerste kwartaal van 2025 is het vertrouwen opnieuw licht afgenomen, waarmee het nu dertien kwartalen op rij negatief is. Het huidige cijfer ligt onder het gemiddelde van -3,6 sinds 2012.
Meeste bedrijfstakken negatief gestemd
Op de zakelijke dienstverlening na, waar het vertrouwen steeg van 1,0 naar 3,2, is het ondernemersvertrouwen in alle bedrijfstakken negatief. De sterkste dalingen waren te zien in de delfstoffenwinning (van 5,0 naar -8,7), vervoer en opslag (van 1,7 naar -8,3) en de autohandel en -reparatie (van -2,7 naar -12,5). In de landbouw, bosbouw en visserij (-18,6) en de horeca (-17,9) zijn ondernemers het meest negatief gestemd.
Minder ondernemers positief over bedrijfsresultaat
Voor 2024 verwacht 69 procent van de ondernemers een positief bedrijfsresultaat, vergeleken met 71 procent een jaar eerder. Vooral in de sectoren cultuur, sport en recreatie en de autohandel en -reparatie is het vertrouwen gedaald. Het aandeel ondernemers dat rode cijfers schrijft blijft met 11 procent vrijwel gelijk.
In de bouwsector rapporteerde 91 procent van de ondernemers winst, het hoogste percentage van alle sectoren. De detailhandel scoorde het laagst, met 48 procent van de ondernemers die een positief resultaat rapporteerden. Opvallend is de forse toename in de verhuur en handel van onroerend goed, waar 69 procent winst behaalde, vergeleken met 53 procent een jaar eerder.
Tekort aan arbeidskrachten blijft grootste belemmering
Sinds 2021 is het tekort aan arbeidskrachten de grootste uitdaging voor ondernemers. In het eerste kwartaal van 2025 ervaart ruim 35 procent dit als een probleem, wat een afname is ten opzichte van halverwege 2022, toen dit nog 49 procent bedroeg. Ondertussen is het percentage ondernemers dat onvoldoende vraag als grootste belemmering ziet, gestegen naar 19 procent. Ook financiële beperkingen worden vaker genoemd, door 10 procent van de ondernemers.
Investeringsverwachtingen iets positiever
Meer ondernemers verwachten een toename van investeringen in 2025 dan een afname, wat de stemming licht positief maakt. Een jaar eerder waren ondernemers hierover nog vrijwel neutraal. In de sector vervoer en opslag verbeterde de investeringsverwachting het sterkst, van bijna neutraal naar 23 procent. In de meeste sectoren zijn ondernemers per saldo positief over investeringen en vaker positiever dan vorig jaar. Alleen in de detailhandel en overige dienstverlening sloeg het sentiment om van positief naar negatief.