Een internationale studie wijst uit dat 1 procent van de wereldwijde investeringen in offshore windprojecten kan bijdragen aan grootschalig natuurherstel. Dit is mogelijk tot 2050. Het onderzoek is geleid door De Rijke Noordzee (DRN) en het Nederlands Instituut Onderzoek Zee (NIOZ). De bevindingen zijn op 7 juli gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Bioscience.
Windparken op zee leveren schone energie. Ze kunnen ook een belangrijke rol spelen bij het herstel van kwetsbare natuur. Dit geldt zowel onder als boven water. Voorbeelden hiervan zijn riffen, koraalriffen, zeegrasvelden en wetlands langs de kust. Deze ecosystemen zijn essentieel voor biodiversiteit, vispopulaties en het klimaat.
Het onderzoek is uitgevoerd door een breed internationaal team van wetenschappers. De publicatie komt op een cruciaal moment. Wereldwijde natuurdoelen dreigen niet gehaald te worden. Dit komt door een gebrek aan financiering en daadkracht. Een voorbeeld is het VN-doel om 30 procent van de aangetaste natuur te herstellen vóór 2030.
‘Nu slimme regels invoeren’
Volgens de onderzoekers kunnen miljoenen vierkante kilometers mariene natuur worden hersteld. Dit is mogelijk met slechts 1 procent van de wereldwijde investeringen in wind op zee tot 2050. Het gaat om koralen, mangroven, zeegrasvelden en oesterriffen. “Wind op zee heeft een unieke kans. Het kan niet alleen bijdragen aan de energietransitie. Het kan ook positief bijdragen aan grootschalig natuurherstel,” zegt hoofdonderzoeker Christiaan van Sluis (DRN). “Door nu slimme regels op te nemen in vergunningen en aanbestedingen, kunnen we biodiversiteitsverlies keren.” Dit kan met een fractie van de totale investeringen.
Elke dollar levert meer op
Herstel van zee-ecosystemen is gunstig voor planten en dieren. Het biedt ook voordelen voor mensen. Gezonde zeeën en kustlandschappen slaan CO₂ op. Ze zorgen voor kustbescherming. Ook dragen ze bij aan vissenpopulaties. Elke dollar geïnvesteerd in natuurherstel kan 2 tot 12 dollar aan maatschappelijke voordelen opleveren. Dit blijkt uit de studie. De windsector op zee zal wereldwijd sterk groeien. Van 56 gigawatt in 2021 naar ongeveer 2000 gigawatt in 2050. “Als we natuurherstel structureel meenemen, komen natuurdoelen binnen handbereik,” aldus Van Sluis.
Maak het beleid standaard
De onderzoekers pleiten voor het opnemen van natuurherstel in het beleid rond wind op zee. Dit kan door in vergunningen en aanbestedingen een vast deel van de financiering te bestemmen voor biodiversiteit. Nu de sector wereldwijd snel groeit, is structurele verankering van natuurherstel essentieel.
Natuurherstel via tenders mogelijk
Nederland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk hebben al centrale tenderprocedures. Deze lenen zich goed voor het opnemen van natuurherstel. Een internationaal georganiseerde, wettelijk verankerde aanpak zorgt voor schaalvoordelen en eerlijke concurrentie. Dit voorkomt dat onderwaternatuur nadeel ondervindt van prijzenslag. “Voor Van Oord is natuur-inclusief ontwerpen en bouwen belangrijk,” zegt Karen Vennik. Zij is Commercial Director Offshore Energy en Ocean Health bij Van Oord. “Het opnemen van non-pricing criteria werkte succesvol in Nederlandse tenders. De tijd is rijp om natuurversterking verder op te schalen bij toekomstige uitrol van wind op zee.”
De Rijke Noordzee en NIOZ
Het onderzoek is onderdeel van het programma De Rijke Noordzee. Dit is een initiatief van Natuur & Milieu en Stichting De Noordzee. Het programma onderzoekt hoe windparken op zee gecombineerd kunnen worden met natuurontwikkeling. De Rijke Noordzee werkt langs de Nederlandse kust samen met energiebedrijven, windparkeigenaren en wetenschappers. Zij werken aan natuurversterking in offshore windparken. Dit werk wordt mogelijk gemaakt door steun van De Nationale Postcode Loterij.
Het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) is het nationale expertisecentrum. Dit centrum richt zich op oceaan, zee en kust. Het instituut streeft naar een fundamenteel begrip van mariene systemen. Ze onderzoeken hoe deze veranderen, hun rol in klimaat en biodiversiteit, en toekomstige duurzame oplossingen.