Ondernemers in Nederland beoordelen hun huidige bedrijfssituatie in 2025 met een gemiddeld rapportcijfer van 7,2. Dit cijfer is een daling ten opzichte van het voorgaande jaar (7,5) en markeert een terugkeer naar het niveau van 2021 en 2022. Uit het onderzoek van de Kamer van Koophandel (KVK) blijkt dat vooral zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) dit gemiddelde naar beneden trekken.
Zzp’ers zijn met een cijfer van 7,2 duidelijk minder positief over hun situatie dan mkb-ondernemers, die gemiddeld een 7,5 geven. De belangrijkste redenen die zzp’ers noemen voor de dalende stemming zijn tegenvallende omzet, klantenverlies en de toenemende impact van wet- en regelgeving, met de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) als veelgenoemde bron van onzekerheid.
Dalend vertrouwen en twijfel over stoppen
Niet alleen de huidige situatie, maar ook de vooruitzichten voor de komende zes maanden laten een daling zien in het vertrouwen. Ondernemers verwachten gemiddeld een 7,3 voor de komende halfjaar, eveneens lager dan vorig jaar (7,5). Opnieuw zijn zzp’ers minder optimistisch dan mkb’ers.
De onzekerheid is zodanig dat bijna een kwart van alle ondernemers afgelopen jaar twijfelde om te stoppen met hun bedrijf. Belangrijke redenen hiervoor zijn de ervaren regeldruk, de stijgende bedrijfskosten en, opvallend genoeg, een gebrek aan werkplezier. Dit onderstreept dat het beëindigen van de onderneming een actueel en relevant onderwerp is binnen de zzp-gemeenschap.
Sectoren met de meeste en minste uitdagingen
Op totaalniveau scoren ondernemers in de land- en tuinbouw, de gezondheidszorg en de zakelijke diensten hun situatie het hoogst. Dit zijn sectoren die een relatief stabiele vraag en minder extreme schommelingen lijken te ervaren.
Aan de onderkant van de beoordeling staan ondernemers in de detailhandel en de cultuursector. Deze sectoren geven de laagste cijfers, wat wijst op aanhoudende uitdagingen, mogelijk door de veranderende consumentenbestedingen en economische druk.
Oproep tot extra aandacht voor de zzp’er
Ruim één op de tien zzp’ers ziet de toekomst ronduit somber in en geeft een onvoldoende als verwachting. Zij anticiperen vooral op problemen met de winstgevendheid en de Wet DBA. Eén van de ondervraagde zzp’ers gaf aan: “Angst dat de overheid mij niet ziet als ondernemer. Ik kan dit zelf niet peilen, ik vind de regels zo vaag.”
KVK-adviseur Christiaan Hazelaar onderstreept de ernst van de situatie. “Zzp’ers zijn een onmisbare motor van de Nederlandse economie, maar hun eigen bedrijfssituatie staat onder druk. Zij ervaren meer onzekerheid over opdrachten en regelgeving dan mkb’ers,” aldus Hazelaar. “Deze signalen laten zien dat zelfstandigen extra aandacht verdienen.” De KVK stelt dat zij ondernemers wil helpen door inzicht te geven in hun mogelijkheden en door complexe wet- en regelgeving, zoals de Wet DBA, te verduidelijken.