De Nederlandse staat betaalt NAM en ExxonMobil in totaal 163 miljoen euro om definitief af te zien van gaswinning onder de Waddenzee bij Ternaard. De bedrijven trekken hun verzoek voor een winningsplan in en vragen een wijziging van de winningsvergunning aan, waardoor het Ternaard-veld wordt geschrapt. Dat bevestigt de Kamerbrief van 28 november 2025.
De minister van Klimaat en Groene Groei benadrukt dat jarenlange onzekerheid voor de regio nu eindelijk wordt weggenomen. De gaswinning kon juridisch niet worden geweigerd, omdat het aanvraagproces al in 2019 startte, vóór de wetswijziging die nieuwe winning in het Waddengebied verbiedt.
Juridische knoop noodzaakt tot financiële regeling
Omdat de staat het winningsplan niet mocht afwijzen, maar de Kamer wél opriep om de winning te stoppen, ontstond een bestuurlijke patstelling. De Raad van State legde eerder al dwangsommen op vanwege het uitblijven van een besluit.
De vaststellingsovereenkomst,zoals opgenomen in het document van 28 november 2025,regelt dat NAM en ExxonMobil definitief afstand doen van hun recht om gas te winnen in het Ternaard-veld. Daarin staat ook dat de staat pas betaalt nadat de begroting door het parlement is goedgekeurd.
Financiële onderbouwing van de deal
De 163 miljoen euro is gebaseerd op een berekening van de potentiële opbrengsten van het gasveld, gevalideerd door TNO en KPMG. De btw stroomt terug naar de schatkist en een deel van het bedrag vloeit via EBN terug naar de staat. Netto houden NAM en ExxonMobil samen naar verwachting 40,4 miljoen euro over.
Volgens de bedrijven vertegenwoordigt het gasveld commercieel een hogere waarde, maar zij accepteren het bedrag mede “om bredere overwegingen”, zo staat in de vaststellingsovereenkomst.
Impact voor ondernemers en de regio
Voor ondernemers in Noordoost-Friesland en het Waddengebied betekent het besluit vooral rust na jaren van onzekerheid rondom de komst van boorinstallaties, infrastructuur en mogelijke milieueffecten.
Ook vervalt het eerder afgesproken Gebiedsfonds dat zou worden gevuld uit opbrengsten van het project. Als gebaar verdubbelt NAM de dwangsom die de staat eerder moest betalen tot 150.000 euro. Dat bedrag gaat via de ontzorgtafel naar lokale projecten in Ternaard en Wierum.
Ondernemers krijgen daarmee alsnog een financiële impuls in de regio, zij het kleinschaliger dan gepland.
Hoe nu verder?
Met de intrekking van het winningsplan vervalt definitief de mogelijkheid om in de toekomst alsnog in Ternaard gas te winnen. De wijziging van de vergunning maakt het gasveld formeel onbereikbaar voor nieuwe plannen. De staat krijgt daarmee opnieuw het eigendom over het gas in het ondergrondse gebied.
Het kabinet verwacht dat de begroting met spoed wordt behandeld, zodat de betaling nog in 2025 kan plaatsvinden en de overeenkomst in werking treed