De Nederlandse detailhandel boekte in het eerste kwartaal van 2026 een omzetstijging van 2,2 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Online winkels presteerden beter met een groei van 4,7 procent. Tegelijkertijd zakte het ondernemersvertrouwen naar het laagste niveau in drie jaar. Het aantal faillissementen bleef vrijwel stabiel.
Online winkels groeien sneller dan fysieke detailhandel
De Nederlandse detailhandel boekte in het eerste kwartaal van 2026 een omzetstijging van 2,2 procent, maar de groei is ongelijk verdeeld. Online winkels presteerden aanzienlijk beter met een groei van 4,7 procent, terwijl fysieke winkels veel bescheidener groeiden. Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldt dat voedingswinkels en non-food retailers beiden meer omzet realiseerden, maar dat de groei deels door prijsstijgingen werd veroorzaakt: het verkoopvolume steeg slechts met 1,4 procent.
Voor ondernemers in de detailhandel is dit een waarschuwingssignaal: prijsstijgingen drijven de omzetgroei, niet meer verkopen. Tegelijkertijd daalde het ondernemersvertrouwen naar het laagste niveau in drie jaar, wat suggereert dat retailers voorzichtig blijven met investeringen en personeelsuitbreiding. Bedrijven die nog niet in e-commerce actief zijn, zien dat online concurrenten veel sneller groeien dan fysieke winkels.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek publiceerde deze cijfers over de ontwikkeling van de detailhandel. Daaruit blijkt dat zowel voedingswinkels als non-food retailers meer omzet realiseerden. Het verkoopvolume steeg met 1,4 procent, wat betekent dat de groei deels door prijsstijgingen werd veroorzaakt.
Supermarkten en voedingswinkels laten groei zien
Winkels in voeding en genotmiddelen behaalden 2,1 procent meer omzet dan een jaar eerder. Supermarkten noteerden een stijging van 2,5 procent. Voedingsspeciaalzaken zoals bakkerijen en slagerijen gingen daarentegen 1,2 procent achteruit in omzet. Ook het verkoopvolume van deze specialistische winkels daalde met 3,6 procent.
Non-food sector groeit in omzet en volume
De non-food detailhandel realiseerde eveneens 2,2 procent meer omzet. Bovendien steeg het verkoopvolume met 2,0 procent. Drogisterijen sprongen eruit met een omzetgroei van 4,3 procent. Winkels in consumentenelektronica en witgoed boekten 3,8 procent meer omzet, terwijl het verkoopvolume daar zelfs met 6,7 procent toenam.
Ook schoenenwinkels en winkels in lederwaren presteerden goed met een omzetstijging van 3,2 procent. Het verkoopvolume steeg daar met 6,8 procent. Doe-het-zelfwinkels groeiden bescheidener met 1,1 procent in zowel omzet als volume. Opvallend is dat de prijzen in deze branche stabiel bleven.
Internetverkopen groeien harder dan fysieke winkels
De online omzet van detailhandelaren steeg met 4,7 procent vergeleken met het eerste kwartaal van 2025. Multichannelers, winkels die zowel online als fysiek verkopen, realiseerden een groei van 5,5 procent in hun internetverkopen. Pure webwinkels en postorderbedrijven groeiden met 4,2 procent, iets minder hard dan de multichannelers.
Deze cijfers tonen aan dat consumenten steeds vaker online bestellen. Tegelijkertijd blijven fysieke winkels belangrijk, gezien de totale omzetgroei van de sector. De combinatie van online en offline verkoop lijkt momenteel het meest succesvol.
Faillissementen blijven stabiel op 68
In het eerste kwartaal van 2026 werden 68 detailhandelaren failliet verklaard. Dit is vrijwel gelijk aan de 69 faillissementen in dezelfde periode een jaar eerder. Ook het totale aantal faillissementen in het Nederlandse bedrijfsleven bleef stabiel met 897 gevallen, slechts 5 meer dan een jaar geleden.
Deze stabiliteit in faillissementscijfers contrasteert met het dalende ondernemersvertrouwen. Kennelijk weten bedrijven vooralsnog het hoofd boven water te houden, ondanks de negatieve verwachtingen over het economisch klimaat.
Ondernemersvertrouwen zakt naar dieptepunt
Het ondernemersvertrouwen in de detailhandel daalde aan het begin van het tweede kwartaal van 2026 naar -11,8. Dit is het laagste niveau in drie jaar tijd. Ondernemers zijn pessimistisch over zowel de afgelopen als de komende periode. De deelindicatoren voor het vertrouwen kwamen uit op -12,2 voor het afgelopen kwartaal en -11,4 voor de verwachting.
Deze daling is opmerkelijk omdat het vertrouwen aan het begin van het eerste kwartaal nog positief was met een score van 1,4. Binnen enkele maanden sloeg het sentiment dus volledig om. Het CBS verzamelde deze gegevens in samenwerking met EIB, KVK, MKB-Nederland en VNO-NCW.
Kernfeiten
- Detailhandel groeit 2,2 procent in eerste kwartaal 2026 ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar
- Online winkels groeien 4,7 procent, aanzienlijk sneller dan fysieke detailhandel
- Verkoopvolume steeg slechts 1,4 procent, wat betekent dat prijsstijgingen de groei drijven
- Ondernemersvertrouwen in detailhandel zakte naar laagste niveau in drie jaar
Veelgestelde vragen
Wat betekent de 2,2 procent groei voor mijn detailhandelsbedrijf?
De groei is reëel maar zwak en vooral veroorzaakt door prijsverhogingen, niet door meer verkopen. Dit betekent dat uw klanten niet meer kopen, maar meer betalen. Controleer uw verkoopvolume nauwkeurig: als dat daalt terwijl uw omzet stijgt, verliest u marktaandeel aan concurrenten.
Hoe beinvloedt de sterke online groei mijn fysieke winkel?
Online winkels groeien met 4,7 procent tegen 2,2 procent voor de totale detailhandel. Dit betekent dat consumenten steeds vaker online kopen. Als u nog geen e-commerce-kanaal hebt, mist u deze groei. Overweeg een online verkoopkanaal of marketplace-aanwezigheid om competitief te blijven.
Wat zegt het dalende ondernemersvertrouwen over mijn bedrijfsomgeving?
Het ondernemersvertrouwen zakte naar het laagste niveau in drie jaar, wat aangeeft dat retailers voorzichtig zijn met investeringen en groeiplannen. Dit kan betekenen dat krediet duurder wordt en dat klanten voorzichtiger gaan besteden. Plan conservatief en zorg voor voldoende liquiditeit.
Hoe kan ik mijn bedrijf aanpassen aan deze markttrends?
Focus op volumegroei in plaats van prijsverhogingen, want consumenten zijn prijsgevoelig. Investeer in e-commerce of online zichtbaarheid, want dat segment groeit veel sneller. Monitor uw klantgegevens en contractenboek om te zien of u marktaandeel verliest aan online concurrenten.