De Amerikaanse technologiereus Microsoft gaat zich vestigen in het Westelijk Havengebied van Amsterdam met een omvangrijk nieuw datacenter-project. Hoewel er sinds 2022 een landelijk verbod geldt op de bouw van nieuwe hyperscale-datacenters, wordt dit project toch gerealiseerd. NRC meldde als eerste dat Microsoft de enige huurder wordt van drie datatorens die elk 85 meter hoog zijn. De bouw wordt uitgevoerd door het Britse bedrijf Pure DC.
De realisatie van dit project is opvallend omdat de Nederlandse overheid de bouw van dergelijke grote centra wilde beperken tot specifieke locaties zoals de Eemshaven en Wieringermeer. In Amsterdam is dit verbod echter omzeild door de vergunningaanvraag op te knippen in drie afzonderlijke delen. Hierdoor voldoet het complex juridisch gezien niet aan de definitie van één enkele hyperscale. Statenleden in de provincie Noord-Holland spreken in dit verband van een geitenpaadje.
Impact op het overbelaste stroomnet
Voor ondernemers in de regio Amsterdam legt deze ontwikkeling een pijnlijk probleem bloot. Het Nederlandse stroomnet zit op veel plekken volledig vol, en in de hoofdstad is de situatie nijpend. Volgens gegevens van netbeheerder Liander staan er momenteel bijna zeshonderd klanten op een wachtlijst voor een nieuwe of zwaardere stroomaansluiting. De reservering van tientallen megawatt voor een internationaal technologieconcern roept dan ook veel vragen op bij lokale bedrijven en instellingen.
Het stroomverbruik van de drie nieuwe torens is volgens berekeningen vergelijkbaar met dat van alle huishoudens in de stad Haarlem bij elkaar. Dit legt een enorme claim op de schaarse capaciteit die juist nodig is voor de verduurzaming van het lokale mkb en de woningbouw. Veel ondernemers vrezen dat hun eigen groeimogelijkheden worden beperkt wanneer grote internationale spelers voorrang krijgen op het netwerk.
Zorgen over digitale onafhankelijkheid
Niet alleen het stroomverbruik, maar ook de groeiende macht van buitenlandse cloudpartijen baart de Nederlandse datacentersector zorgen. Lokale aanbieders signaleren dat er steeds minder ruimte en capaciteit overblijft voor Nederlandse bedrijven en overheden die hun data lokaal willen opslaan. De Nederlandse Soevereine Datacenter Coöperatie waarschuwt dat de digitale onafhankelijkheid van Nederland hierdoor onder druk komt te staan.
De situatie laat zien dat er een grote spanning bestaat tussen het faciliteren van internationale techbedrijven en het ondersteunen van de lokale economie. Terwijl Microsoft zijn capaciteit voor clouddiensten uitbreidt, moeten kleine en middelgrote bedrijven vaak jaren wachten op de benodigde infrastructuur. Dit verschil in toegang tot vitale voorzieningen is een groeiend punt van zorg binnen de Nederlandse zakelijke gemeenschap.
Politieke reactie en juridische kaders
Vanuit de politiek wordt er met gemengde gevoelens naar de situatie gekeken. Demissionair minister Mona Keijzer heeft aangegeven dat de overheid juridisch gezien machteloos staat. De vergunningen voor dit specifieke project zouden namelijk al vijf jaar geleden zijn verleend, nog voordat het huidige strengere beleid van kracht werd. Hierdoor heeft de minister geen middelen om de bouw alsnog tegen te houden.
De discussie over de verdeling van schaarse ruimte en energie in Nederland is hiermee zeker niet ten einde. Ondernemers moeten rekening houden met een toekomst waarin de toegang tot het stroomnet en datacapaciteit een strategisch voordeel wordt. Het volgen van deze ontwikkelingen is essentieel voor bedrijven die afhankelijk zijn van digitale groei en een stabiele energievoorziening voor hun bedrijfsvoering in de regio Amsterdam.