Zeist – Brancheorganisatie Koninklijke inretail roept politieke partijen in Zuid-Holland op om de toekomst van centrumgebieden prioriteit te geven in hun verkiezingsprogramma’s. De organisatie benadrukt dat sterke binnensteden, dorpskernen en wijkcentra essentieel zijn voor de leefbaarheid en economische vitaliteit van de provincie. Volgens algemeen directeur Jan Meerman worden de keuzes die nu gemaakt worden bepalend voor de ontwikkeling van steden en dorpen in de komende jaren.
Centrumgebieden onder druk in Zuid-Holland
Brancheorganisatie Koninklijke inretail roept politieke partijen in Zuid-Holland op om binnensteden en centrumgebieden prioriteit te geven in hun verkiezingsprogramma’s. De organisatie benadrukt dat sterke centra essentieel zijn voor leefbaarheid en economische vitaliteit. Dit sluit aan bij een breder patroon: winkelgebieden in de Randstad transformeren van pure winkelplekken naar multifunctionele ontmoetingspunten, terwijl kleinere winkelcentra in de regio terrein verliezen en leegstand toeneemt.
Voor detailhandelaren en ondernemers in centrumgebieden is dit een kritiek moment: investeringen in infrastructuur, bereikbaarheid en leefbaarheid bepalen of hun locatie aantrekkelijk blijft voor klanten en werknemers. Gemeenten die nu kiezen voor transformatie van winkelcentra naar gemengde functies (wonen, horeca, diensten) creëren betere voorwaarden voor bedrijfsvoering. Ondernemers kunnen nu actief deelnemen aan gemeentelijke plannen en verkiezingsdialogen om hun belangen in te brengen.
Centrumgebieden onder druk in Zuid-Holland
De provincie Zuid-Holland staat voor grote uitdagingen. Daarnaast moet er veel worden gebouwd, is de ruimte schaars en staat de bereikbaarheid voortdurend onder druk. Gemeenten zoeken naar manieren om woningbouw, leefbaarheid, mobiliteit en aantrekkelijke voorzieningen met elkaar te verbinden. Volgens inretail vraagt dit om bewuste keuzes waarbij gemeenten en provincie samenwerken. Niet iedere locatie kan dezelfde functie behouden, waardoor het belangrijk is om te bepalen hoe binnensteden, wijkcentra en dorpskernen elkaar kunnen versterken.
Meerman wijst erop dat veel mensen een levendige binnenstad of dorpskern als vanzelfsprekend beschouwen. Echter, achter de aantrekkingskracht van een centrum zitten ondernemers die investeren, mensen die er werken en overheden die keuzes maken. Als we wachten tot uitdagingen groot en zichtbaar worden, zijn we eigenlijk al te laat, aldus de directeur. De detailhandel behoort tot de grootste werkgevers van Nederland met ongeveer 900.000 mensen die er hun inkomen verdienen.
Provinciale rol bij versterking centrumgebieden
Koninklijke inretail ziet een belangrijke rol weggelegd voor de provincie Zuid-Holland zelf. Vraagstukken rond bereikbaarheid, economische ontwikkeling, ruimtelijke inrichting en netcongestie stoppen immers niet bij de gemeentegrens. Bovendien kan juist Zuid-Holland gemeenten helpen om lokale en regionale belangen met elkaar te verbinden. Van Barendrecht tot Dordrecht en van Leiden tot Gouda spelen centrumgebieden een belangrijke rol in de leefbaarheid van gemeenten. Ze zorgen voor werkgelegenheid, trekken bezoekers en vormen het kloppende hart van een gemeenschap.
Horeca, cultuur, dienstverlening, evenementen en winkels versterken elkaar in deze gebieden. Als een centrum aantrekkelijk blijft, profiteert de hele omgeving daarvan. Tegelijkertijd wordt dit belang vaak onderschat, stelt de brancheorganisatie. Winkels zijn niet alleen een economische factor, maar ook een belangrijke pijler onder leefbare en aantrekkelijke steden en dorpen.
Succesvolle voorbeelden in Leiden en Dordrecht
Dat investeren in centrumgebieden resultaat oplevert, blijkt uit de landelijke Impulsaanpak Winkelgebieden van het ministerie van Economische Zaken. Via deze regeling ontvangen gemeenten ondersteuning om centrumgebieden toekomstbestendig te maken. Inmiddels hebben 47 gemeenten gebruikgemaakt van deze aanpak, waaronder ook gemeenten in Zuid-Holland. Zo ontvangt Leiden ondersteuning voor de verdere versterking van het kernwinkelgebied. In Dordrecht wordt gewerkt aan de herinrichting van het gebied rond Statenplein en Kolfstraat.
Beide projecten laten zien hoe investeringen bijdragen aan aantrekkelijke centra waar wonen, winkelen, ontmoeten en verblijven elkaar versterken. Daarnaast gaat het bij deze aanpak niet alleen om winkels, maar ook om woningbouw, vergroening, openbare ruimte en het terugdringen van leegstand. De resultaten van de Impulsaanpak zijn indrukwekkend. De deelnemende projecten leiden naar verwachting tot meer dan 5.000 nieuwe woningen, ongeveer 131.000 vierkante meter herstructurering van winkelruimte en bijna 95 miljoen euro aan extra investeringen in openbare ruimte en infrastructuur.
Lessen voor andere gemeenten
De betekenis van deze projecten reikt verder dan alleen Leiden en Dordrecht. Ook gemeenten als Barendrecht, Katwijk, Zoetermeer, Vlaardingen, Westland, Capelle aan den IJssel en Alphen aan den Rijn kunnen profiteren van de opgedane lessen. Overal spelen vergelijkbare vragen over de toekomst van centrumgebieden. Bovendien blijkt dat publieke investeringen vaak extra investeringen van ondernemers en vastgoedeigenaren uitlokken.
Dat is belangrijk, want voorzieningen die uit een centrum verdwijnen, keren vaak niet vanzelf terug. Een winkel die sluit, wordt niet automatisch opgevolgd door een nieuwe ondernemer. Juist daarom loont het om tijdig te investeren in aantrekkelijke en vitale centra, benadrukt inretail. De organisatie heeft haar ideeën vastgelegd in een manifest over investeren in retail, binnensteden en dorpskernen.
Verkiezingsprogramma’s bepalen toekomst
Volgens Meerman is dit het juiste moment om het gesprek te voeren over de toekomst van centrumgebieden. Hoewel de Provinciale Statenverkiezingen van 2027 pas volgend voorjaar plaatsvinden, schrijven politieke partijen nu al hun verkiezingsprogramma’s. Voor inretail staat één boodschap centraal: sterke centra zijn een voorwaarde voor sterke gemeenschappen. De vraag is niet of aantrekkelijke binnensteden, dorpskernen en wijkcentra belangrijk zijn voor Zuid-Holland, aldus de organisatie. De vraag is hoe we ervoor zorgen dat ook de volgende generatie kan blijven profiteren van levendige centra, goede voorzieningen en een aantrekkelijk woon- en leefklimaat.
Kernfeiten
- Koninklijke inretail roept Zuid-Hollandse politieke partijen op centrumgebieden in verkiezingsprogramma’s op te nemen
- Sterke binnensteden, dorpskernen en wijkcentra zijn essentieel voor leefbaarheid en economische vitaliteit volgens de brancheorganisatie
- Keuzes die nu gemaakt worden zijn bepalend voor ontwikkeling van steden en dorpen in komende jaren
Veelgestelde vragen
Waarom roept inretail op tot investeringen in centrumgebieden?
Brancheorganisatie inretail ziet dat sterke binnensteden en dorpskernen essentieel zijn voor leefbaarheid en economische vitaliteit van de provincie. De keuzes die nu gemaakt worden bepalen de ontwikkeling van steden en dorpen in de komende jaren, dus vroeg inzetten op centrumgebieden is cruciaal.
Hoe beïnvloedt dit ondernemers in detailhandel en horeca?
Ondernemers in centrumgebieden zijn afhankelijk van bereikbaarheid, voldoende voetgangers en een aantrekkelijke omgeving. Als gemeenten nu niet investeren in centra, riskeren bedrijven klantenverlies. Omgekeerd: gemeenten die centra transformeren naar gemengde functies (wonen, diensten, horeca) creëren betere voorwaarden voor bedrijfsgroei.
Wat zijn de gevolgen als centrumgebieden niet worden versterkt?
Zonder investeringen dreigt verdere leegstand, verloedering en economische achteruitgang van centra. Dit raakt vooral kleinere winkelcentra en dorpskernen, waar ondernemers al kampen met online concurrentie en veranderde winkelpatronen.
Hoe kunnen ondernemers nu actie ondernemen?
Ondernemers kunnen deelnemen aan gemeentelijke raadpleging over centrumplannen, zich aansluiten bij lokale ondernemersverenigingen, en hun belangen inbrengen bij politieke partijen in aanloop naar verkiezingen. Gezamenlijk optreden van retailers en horeca versterkt de boodschap naar gemeenten en provincie.