Den Haag,
Voor 40 procent van de waterkwaliteitsprojecten van waterschappen is emissieloos materieel nodig om een stikstofvergunning te verkrijgen. Dit materieel is echter de komende jaren schaars. Dit blijkt uit een onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), uitgevoerd in opdracht van de Unie van Waterschappen. Naast het tekort aan emissievrij materieel vormt ook het gebrek aan laadinfrastructuur een belemmering voor de voortgang van de projecten. Waterschappen staan voor grote uitdagingen om de waterkwaliteit te verbeteren en moeten voldoen aan de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) in 2027. Door de huidige stikstofregels dreigt een groot aantal projecten niet op tijd te worden uitgevoerd.
Stikstofproblematiek
Volgens het rapport ‘Stikstofproblematiek bij de waterschappen; kansen om opgaven waterkwaliteit te realiseren’ hebben de waterschappen tussen 2024 en 2027 ongeveer 280 projecten gepland met een totale waarde van € 1,5 miljard. Hiervan is bijna € 800 miljoen gereserveerd voor rioolwaterzuiveringsinstallaties, € 350 miljoen voor het herstel van beken en de aanleg van natuurvriendelijke oevers, en € 200 miljoen voor aanpassingen aan gemalen, stuwen en vistrappen. De helft van deze projecten staat gepland om dit jaar nog te starten.
Dreigend tekort aan groot materieel en laadinfrastructuur als risico
De beschikbaarheid van groot emissieloos materieel blijft een belangrijk knelpunt voor het tijdig realiseren van de waterkwaliteitsprojecten. Veel van deze projecten moeten in 2024 worden aanbesteed, terwijl ook waterveiligheidsprojecten en andere grote infrastructuurprojecten, zoals die van Rijkswaterstaat, provincies en gemeenten, steeds meer emissieloos materieel vereisen.
Daarnaast zorgt het opladen van emissieloos materieel voor een toenemende elektriciteitsvraag, waarbij een gebrek aan netaansluitingen door netcongestie voor vertragingen kan zorgen. Zonder voldoende laadmogelijkheden kunnen de projecten niet worden uitgevoerd, wat de uitvoering van de wettelijke taken van de waterschappen bemoeilijkt.
Oplossingen
Er blijft een spanningsveld bestaan tussen de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water (KRW), die essentieel zijn voor het beschermen van de natuur, en de huidige stikstofregelgeving. Waterschappen pleiten daarom voor een tijdelijke ontheffing van de stikstofregels wanneer blijkt dat emissievrij materieel niet beschikbaar is.
Daarnaast is een betere afstemming tussen marktpartijen en opdrachtgevers noodzakelijk om vraag en aanbod van emissieloos materieel op elkaar af te stemmen. Het faseren van projecten kan hierbij helpen. Verder is uitbreiding van laadinfrastructuur voor zwaar materieel, bijvoorbeeld bij zonne- of windparken, van groot belang. Ondanks de obstakels blijven de waterschappen zich inzetten voor schoner en gezonder water.