Tussen 2014 en 2024 groeide slechts een beperkt deel van de mkb-bedrijven door naar een hogere grootteklasse. Vooral in het kleinbedrijf krompen relatief veel bedrijven in personeel, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS voor de Staat van het mkb. Bedrijven veranderen van grootteklasse wanneer ze groeien of krimpen in aantal werkzame personen.
In het kleinbedrijf was de balans het meest negatief: van de bijna 40 duizend bedrijven uit 2014 kromp 16 procent en groeide ruim 7 procent. De meeste bedrijven bleven stabiel. In het middenbedrijf was er juist meer groei dan krimp, wat wijst op een hogere dynamiek binnen deze groep.
Veel bedrijven verdwijnen, vooral bij zzp’ers
Bij zzp’ers is de uitstroom het grootst: 49 procent van de zzp’ers uit 2014 bestond in 2024 niet meer, bijvoorbeeld door bedrijfsbeëindiging of overname. Bij grote bedrijven was dat aandeel 25 procent.
Mkb-bedrijven kwamen vaker terecht in een lagere grootteklasse dan dat ze doorstroomden naar een hogere. Vooral micro- en kleinbedrijven zagen hun personeelsbestand in tien jaar tijd vaker afnemen dan toenemen.
Minder dynamiek in 2024 door minder starters
In 2024 zijn minder bedrijven opgericht en meer bedrijven opgeheven dan een jaar eerder. Daardoor daalde de verversingsgraad van 17,8 procent in 2023 naar 17,2 procent. Dat is lager dan het langjarig gemiddelde van 19,7 procent sinds 2007.
Voor het mkb exclusief zzp’ers bleef de verversingsgraad stabiel op 8,2 procent. De meeste beweging zit dus bij zzp’ers. Een hoge verversingsgraad duidt op vernieuwing, maar ook op instabiliteit; een lage waarde betekent minder dynamiek, maar ook meer rust in de markt.
Mkb groeit vooral doordat aantal zzp’ers blijft stijgen
Begin 2025 telde het mkb ruim 1,6 miljoen bedrijven, bijna 75 procent meer dan in 2014. Deze groei komt vrijwel volledig door de sterke toename van het aantal zzp’ers, vooral in zakelijke dienstverlening, vervoer en opslag en horeca.
In het overige mkb nam het aantal bedrijven met bijna 13 procent toe sinds 2014. Door de sterke groei van zzp’ers daalde het aandeel microbedrijven binnen het mkb.
Wat betekent dit voor ondernemers?
Voor ondernemers schetsen de cijfers een gemengd beeld:
- doorgroeien naar een grotere bedrijfsklasse blijft lastig
- personeelstekorten en economische onzekerheid drukken groei
- lage dynamiek kan zorgen voor rust, maar ook minder innovatie
- sterke groei van zzp’ers verandert de concurrentie en arbeidsmarkt
Deze inzichten worden gebruikt in de jaarlijkse Staat van het mkb, waarin ondernemers, brancheorganisaties en onderzoekers hun blik op de toekomst geven.