Miles Research voert in opdracht van KVK meerdere keren per jaar onderzoek uit naar ondernemerschap in Nederland. Duizenden ondernemers delen daarbij hun ervaringen, verwachtingen en zorgen. De resultaten geven een actueel beeld van de staat van het ondernemerschap en de uitdagingen waar bedrijven mee te maken hebben. De onderzoeken van september en november 2025 laten zien dat het ondernemersklimaat onder druk staat, ondanks een overwegend gezonde basis.
Ondernemers geven lagere beoordeling aan bedrijfssituatie
In het onderzoek van september 2025 gaven 2070 ondernemers inzicht in hun huidige situatie en hun verwachtingen voor 2026. De gemiddelde beoordeling van de eigen bedrijfssituatie kwam uit op een 7,2. Dat is lager dan in 2024, toen het gemiddelde nog 7,5 bedroeg.
Met name zzp’ers zijn minder positief dan mkb ondernemers. Zij wijzen vooral op omzetdalingen, verlies van klanten en de toenemende invloed van wet en regelgeving. De handhaving op de Wet DBA wordt daarbij vaak genoemd als factor die zorgt voor onzekerheid en terughoudendheid.
Twijfels over doorgaan met het bedrijf
Bijna een kwart van de ondernemers gaf aan het afgelopen jaar te hebben getwijfeld over stoppen met het bedrijf. Die twijfel komt vooral voort uit een combinatie van toenemende regeldruk, stijgende kosten en minder plezier in het ondernemen. Het laat zien dat ondernemerschap voor een groeiende groep niet alleen kansen biedt, maar ook steeds zwaarder wordt ervaren.
Verwachte risico’s en zorgen voor de komende maanden
Ondernemers verwachten dat nieuwe regels en verdere prijsstijgingen de grootste impact zullen hebben op hun bedrijf in de komende periode. Voor mkb bedrijven blijft personeel de grootste zorg, zowel qua beschikbaarheid als kosten.
Daarnaast komen thema’s als wereldpolitiek en cybersecurity nadrukkelijker op de radar. Deze onderwerpen worden steeds vaker gezien als risico’s die directe invloed kunnen hebben op de continuïteit van het bedrijf.
Weerbaarheid krijgt aandacht, maar blijft abstract
De meeste ondernemers denken weleens na over de gevolgen van grootschalige verstoringen, zoals langdurige uitval van systemen of andere crises. Toch worden er nog weinig concrete maatregelen genomen. Veel ondernemers geven aan niet goed te weten wat ze kunnen doen en hoe ze dat praktisch moeten aanpakken.
Focus op klanten, verdienmodel en regels
Voor het komende half jaar liggen de belangrijkste aandachtspunten bij het vinden en behouden van klanten, het verdienmodel en wet en regelgeving. Vooral op het gebied van regelgeving verwachten veel ondernemers knelpunten, wat de behoefte aan duidelijke informatie en ondersteuning vergroot.
Ondernemersthema’s en behoefte aan advies
In november 2025 werd aanvullend onderzoek gedaan onder 785 ondernemers, gericht op specifieke ondernemersthema’s. Veel ondernemers geven aan dat zij bij de start van hun bedrijf graag eerder en duidelijker informatie hadden gehad over belastingen, administratie en regels.
Opvallend is dat 60 procent financiële uitdagingen ervaart, ondanks een gezonde bedrijfssituatie. Ook hier blijkt dat twijfels over stoppen, toekomstbestendigheid en regelgeving breed leven. Ongeveer de helft van de ondernemers die twijfelden, zocht actief advies. Dat advies wordt vooral als waardevol ervaren wanneer iemand meedenkt en verschillende opties inzichtelijk maakt.
Verbetering van dienstverlening door KVK
KVK gebruikt de resultaten van deze onderzoeken om de dienstverlening verder te verbeteren. De inzichten worden vertaald naar nieuwe artikelen, video’s, webinars en tools, maar ook naar optimalisatie van processen. Daarmee wil KVK ondernemers beter ondersteunen bij de vragen en uitdagingen die in de praktijk leven.