Den Haag,
Randstad centra transformeren steeds meer van traditionele winkelgebieden naar brede ontmoetingsplekken met horeca, cultuur en dienstverlening, blijkt uit nieuw onderzoek van drie provincies. Het Koopstromenonderzoek Randstad 2025 toont aan dat het aantal winkels afneemt terwijl het inwoneraantal juist sterk groeit. Ondernemers in de detailhandel maken een fundamentele verschuiving mee waarin onderscheidend vermogen steeds belangrijker wordt. Het onderzoek werd uitgevoerd door Ipsos I&O, Movares en Sweco in opdracht van Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht.
Retail transformeert: van winkelstraat naar leefplek
Het Koopstromenonderzoek Randstad 2025 laat zien dat grote binnensteden in de regio terugslaan in een krimpende retailmarkt. Terwijl het aantal winkels afneemt, groeit het inwoneraantal van de Randstad sterk. Dit onderzoek van Ipsos I&O, Movares en Sweco toont aan dat winkelgebieden transformeren naar brede ontmoetingsplekken met horeca, cultuur en dienstverlening. Voor ondernemers in detailhandel betekent dit een fundamentele verschuiving naar onderscheidend vermogen. Bedrijven die alleen op volume mikken, voelen de druk toenemen; wie zich positioneert als ontmoetingsplek met aanvullende diensten creëert nieuwe inkomstenstromen. Dit vraagt om snelle herorientatie op je winkelprofiel en zaaksvoering.
Detailhandel krimpt door veranderd koopgedrag
Het aantal winkels en het totale winkelvloeroppervlak in de Randstad neemt verder af. Vooral de niet-dagelijkse detailhandel zoals mode en elektronica staat onder druk. Daarentegen groeit de dagelijkse sector met supermarkten juist in veel gemeenten. Tegelijkertijd kampen kleine supermarkten in kleine kernen met problemen door schaalvergroting en smallere marges. Volgens het onderzoek stonden ondernemers en consumenten de afgelopen jaren voor grote uitdagingen. Na de coronapandemie kreeg Nederland te maken met hoge inflatie en dalend consumentenvertrouwen. Bovendien veranderde het koopgedrag door de groei van online winkelen en gewijzigde consumentenwensen.
Grote binnensteden versterken marktpositie
Grote en onderscheidende binnensteden blijken steeds aantrekkelijker voor bezoekers. Deze centra weten hun marktaandeel te vergroten, ondanks de afname van het aantal winkels. Middelgrote centra laten daarentegen een wisselend beeld zien. Voor deze winkelgebieden wordt het onderscheidend vermogen steeds crucialder. Ook toerisme speelt een belangrijke rol in de transformatie van centrumgebieden. Ruim 40 procent van de horecabestedingen in de Randstad hangt samen met toeristische bezoekers. Daarnaast blijven buurt- en wijkcentra belangrijk voor dagelijkse voorzieningen dankzij supermarkten en andere basisvoorzieningen.
Online groei stabiliseert in bepaalde sectoren
De groei van online winkelen zet door, maar minder snel dan in eerdere jaren. In sectoren zoals mode, sport en elektronica blijft het aandeel online bestedingen stijgen. Echter stabiliseert dit aandeel in sectoren zoals woninginrichting, doe-het-zelf en dagelijkse detailhandel. Het onderzoek laat zien dat de voorzieningenstructuur in de Randstad nog steeds stevig is. Desondanks staat deze op sommige plekken onder druk. Met name de centrale winkelgebieden dicht bij grotere steden hebben moeite om hun positie te behouden.
Provincies zoeken samenwerking voor vitale centra
Investeren in kwaliteit, samenwerking tussen gemeenten, ondernemers en vastgoedeigenaren blijft belangrijk. Ook duidelijke ruimtelijke keuzes zijn cruciaal voor de toekomst. Het Koopstromenonderzoek 2025 biedt de provincies nieuwe inzichten om de inzet voor vitale centra te optimaliseren. De resultaten werden gepresenteerd tijdens het Symposium Koopstromenonderzoek Randstad 2025 op 12 maart in het provinciehuis van Zuid-Holland. Tijdens het symposium bespraken experts en bestuurders de toekomst van detailhandel, horeca en centrumgebieden. Het onderzoek is beschikbaar op www.koopstromen.nl.
Kernfeiten
- Het aantal winkels en winkelvloeroppervlak in de Randstad neemt verder af
- Inwoneraantal in de Randstad groeit sterk terwijl detailhandel krimpt
- Transformatie van winkelcentra naar multifunctionele ontmoetingsplekken met horeca en cultuur
Veelgestelde vragen
Hoe kan mijn winkel overleven in een krimpende retailmarkt?
Focus op onderscheidend vermogen in plaats van volume. Voeg horeca, diensten of cultuur toe aan je aanbod om een ontmoetingsplek te creëren. Dit trekt niet alleen kopers, maar ook bezoekers die langer blijven en vaker terugkomen.
Welke sectoren profiteren van de transformatie naar ontmoetingsplekken?
Horeca, dienstverlening en cultuur groeien in winkelcentra terwijl traditionele retail afneemt. Ondernemers in deze sectoren kunnen profiteren door partnerships aan te gaan met retaillocaties die hun mix verbreden.
Moet ik mijn zaak verplaatsen vanuit een krimpend winkelgebied?
Niet per se verplaatsen, maar wel aanpassen. Kijk waar in je stad of centrum het inwoneraantal groeit en waar multifunctionele centra ontstaan. Dat zijn de toekomstlocaties voor winkels met aanvullende diensten.
Hoe ziet het business model van een moderne winkellocatie eruit?
Moderne winkellocaties combineren retail met horeca, werkplekken, cultuurruimtes en diensten. Dit vraagt om samenwerking met andere ondernemers en meer aandacht voor ervaringseconomie dan voor pure verkoopsquares.