Bierum – De provincie Groningen en Waterschap Noorderzijlvest hebben op 18 september de getijdenduiker bij de Dubbele Dijk officieel in gebruik genomen. Deze innovatieve constructie verbindt het gebied achter de zeedijk met de Eems en markeert een belangrijke stap in de ontwikkeling van een klimaatbestendige kustzone. Het project combineert waterveiligheid met natuurontwikkeling, slibinvang en zilte landbouw.
Getijdenduiker als model voor Nederlandse deltastrategie
Het project maakt onderdeel uit van het programma Eems-Dollard 2050, dat zich richt op herstel van de natuur in het estuarium en vermindering van troebelheid van het slibrijke water. De Dubbele Dijk wordt ondersteund door het Hoogwaterbeschermingsprogramma en het Waddenfonds, wat aangeeft dat dit initiatief als modelproject voor toekomstige kustbescherming in Nederland wordt gezien.
Voor ondernemers in agrarische sectoren langs de Nederlandse kust biedt dit project concrete mogelijkheden: het gebied wordt gebruikt voor experimenten met zilte en zouttolerante gewassen, zeewier- en schaal- en schelpdierenkweek. Rijksuniversiteit Groningen en Hanze onderzoeken welke economische kansen klimaatverandering en verzilting bieden, waardoor ondernemers kunnen leren hoe landbouw zich aan veranderende omstandigheden aanpast.
Getijdenduiker brengt eb en vloed terug
Gedeputeerde Leo Wenneger van de provincie Groningen, dagelijks bestuurder Eisse Luitjens van Waterschap Noorderzijlvest en deltacommissaris Co Verdaas verrichtten de opening. Dankzij de getijdenduiker staat het gebied tussen de twee dijken voortaan onder invloed van eb en vloed. Via de betonnen koker stroomt twee keer per dag brak water uit de Eems gecontroleerd het gebied in en uit. Hierdoor ontstaat in het zuidelijke deel een getijdengebied waar slib bezinkt en zeldzame brakwaternatuur zich kan ontwikkelen.
De Dubbele Dijk bestaat uit een hogere dijk aan de zeezijde en een lagere dijk landinwaarts. Samen beschermen ze het land tegen overstromingen. Het proefproject onderzoekt of een brede kustzone een toekomstbestendig alternatief kan zijn voor het steeds verder verhogen van zeedijken als de zeespiegel stijgt. Ook wordt onderzocht hoe de kust ecologisch en economisch vitaal kan blijven.
Natuur en slib krijgen nieuwe functie
In het getijdengebied ontstaat een natuurlijke overgang tussen land en water. Vogels krijgen meer plek om te rusten en voedsel te zoeken. Daarnaast ontstaat een nieuw leefgebied voor vissen, schelp- en schaaldieren en zoutminnende kwelderplanten zoals zeekraal en zeeaster. Het slib dat door de getijdenduiker mee naar binnen spoelt, speelt een dubbele rol. Het draagt bij aan natuurontwikkeling en kan in de toekomst worden gebruikt als duurzaam bouwmateriaal voor het versterken van dijken.
De Dubbele Dijk maakt onderdeel uit van het programma Eems-Dollard 2050. Dit programma heeft onder meer tot doel de natuur in de Eems-Dollard te herstellen door het slibrijke water minder troebel te maken. Bovendien wil het programma meer leefgebieden voor estuariene natuur realiseren. Het project krijgt steun van het Hoogwaterbeschermingsprogramma en het Waddenfonds.
Zilte teelt en aquacultuur als economische kans
Naast natuurontwikkeling biedt de Dubbele Dijk ruimte voor innovatie in de landbouw. Via de doorlaatduiker stroomt het brakke water naar het noordelijke deel van het gebied. Hier wordt geëxperimenteerd met zilte en zouttolerante gewassen en aquacultuur zoals de kweek van zeewier, schaal- en schelpdieren. Kennisinstellingen zoals de Rijksuniversiteit Groningen en Hanze spelen hierbij een belangrijke rol.
Door klimaatverandering krijgen kustgebieden steeds vaker te maken met droogte en verzilting. De Dubbele Dijk biedt een unieke plek om te onderzoeken welke economische kansen daarbij horen. Ook wordt onderzocht hoe landbouw zich kan aanpassen aan veranderende omstandigheden. De opgedane kennis is interessant voor klimaatbestendige landbouw wereldwijd.
Visie op waterveiligheid van de toekomst
Gedeputeerde Leo Wenneger benadrukt dat de Dubbele Dijk laat zien dat waterveiligheid, natuur en economische kansen elkaar kunnen versterken. Volgens hem ontstaat ruimte voor natuurontwikkeling, innovatieve vormen van zilte landbouw en aquacultuur. Dagelijks bestuurder Eisse Luitjens stelt dat het waterschap voortdurend vooruitkijkt. Met de Dubbele Dijk onderzoeken provincie en waterschap hoe een brede kustzone een alternatief kan zijn voor het steeds verhogen van zeedijken.
Deltacommissaris Co Verdaas noemt het project een nieuwe weg voor Nederland. Volgens hem gebruikt Groningen de natuurlijke dynamiek van de zee voor waterveiligheid in plaats van deze te bestrijden. Hij prijst de combinatie met proeven voor klimaatbestendige landbouw en natuurontwikkeling. De lessen die bij de Dubbele Dijk worden geleerd zijn volgens Verdaas van grote waarde voor de rest van Nederland en zelfs daarbuiten.
Kernfeiten
- Getijdenduiker bij Dubbele Dijk officieel in gebruik genomen op 18 september
- Twee keer per dag stroomt brak water uit de Eems gecontroleerd het gebied in en uit
- Slib wordt gebruikt voor natuurontwikkeling en kan toekomstig duurzaam bouwmateriaal voor dijkversterking worden
- Experimenten met zilte landbouw en aquacultuur lopen onder begeleiding van Rijksuniversiteit Groningen en Hanze
Veelgestelde vragen
Welke economische kansen biedt de Dubbele Dijk voor landbouwbedrijven?
Het project onderzoekt zilte en zouttolerante gewassen, zeewier- en schaal- en schelpdierenkweek in het noordelijke deel van het gebied. Deze innovatieve teeltvormen kunnen ondernemers helpen zich aan te passen aan verzilting en droogte die door klimaatverandering toenemen, en bieden potentieel nieuwe inkomstenstromen.
Hoe kan slib uit de getijdenduiker bedrijven baten?
Het slib dat via de getijdenduiker binnenstroomt, draagt bij aan natuurontwikkeling en kan in de toekomst als duurzaam bouwmateriaal worden gebruikt voor dijkversterking. Dit biedt potentieel voor bedrijven die betrokken zijn bij waterkering en duurzame bouwmaterialen.
Wat zijn de voordelen van een brede kustzone boven steeds hogere dijken?
De Dubbele Dijk onderzoekt of een brede kustzone een toekomstbestendig alternatief is voor het voortdurend verhogen van zeedijken naarmate de zeespiegel stijgt. Dit kan voor ondernemers in kustgebieden betekenen dat waterveiligheid en economische activiteiten (natuur, landbouw, aquacultuur) elkaar kunnen versterken in plaats van te conflicteren.