Diversen

Consumenten besteden meer, ondernemersvertrouwen stijgt licht

06 februari 2026
Consumenten besteden meer, ondernemersvertrouwen stijgt licht

Huishoudens gaven eind 2025 meer uit en ondernemers zijn begin 2026 minder somber, al blijven kosten en onzekerheid drukken

De Nederlandse economie laat rond de jaarwisseling voorzichtige hersteltekenen zien. Huishoudens hebben in december 2025 meer goederen en diensten aangeschaft dan een jaar eerder, terwijl het ondernemersvertrouwen aan het begin van 2026 is gestegen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Voor ondernemers schetsen deze ontwikkelingen een gemengd maar licht positiever beeld: de vraag vanuit consumenten groeit, terwijl het vertrouwen onder bedrijven toeneemt, zij het vanaf een laag niveau.

Consumptie door huishoudens opnieuw hoger in december

De consumptie door huishoudens lag in december 2025 0,8 procent hoger dan in dezelfde maand een jaar eerder. Daarmee zette de groei door, al was deze iets lager dan in november. De cijfers zijn gecorrigeerd voor prijsveranderingen en koopdagen en geven daarmee een reëel beeld van het bestedingsgedrag.

Huishoudens kopen meer goederen en diensten

Consumenten gaven in december vooral meer uit aan voedings- en genotmiddelen. Deze bestedingen lagen 2,1 procent hoger dan een jaar eerder. Ook duurzame goederen werden vaker gekocht, met name elektrische apparaten en schoenen. Tegelijkertijd daalde het verbruik van overige goederen, zoals energie en motorbrandstoffen, met 1,8 procent. De uitgaven aan diensten namen met 1,2 procent toe. Vooral vervoer en communicatie, medische diensten, horeca en recreatie en cultuur profiteerden hiervan. Diensten zijn goed voor ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen. Voor ondernemers in deze sectoren wijst dit op een relatief stabiele vraag vanuit consumenten.

Ondernemersvertrouwen op hoogste niveau sinds 2022

Naast de groeiende consumptie is ook het ondernemersvertrouwen begin 2026 verbeterd. In het eerste kwartaal komt het vertrouwen uit op -1,8, tegen -4,0 een kwartaal eerder. Daarmee ligt het boven het langjarig gemiddelde sinds 2012 en op het hoogste niveau sinds begin 2022. Ondernemers zijn minder negatief over zowel de recente economische ontwikkeling als de verwachtingen voor de komende maanden. De stijging is niet in alle sectoren gelijk. Het vertrouwen nam toe in negen van de twaalf bedrijfstakken. Vooral in de autohandel en -reparatie was de verbetering sterk en sloeg het sentiment om van negatief naar positief. Ook in de detailhandel en de bouwnijverheid werd het vertrouwen weer positief. In de informatie- en communicatiesector zijn ondernemers het meest optimistisch.

Kostenstijgingen blijven zorgen baren

Tegenover het voorzichtig optimisme staat dat vrijwel alle bedrijven te maken hebben met hogere kosten. Vooral personeelskosten worden genoemd als belangrijkste oorzaak. De helft van de ondernemers geeft aan deze kostenstijgingen niet of nauwelijks te kunnen doorberekenen aan klanten. Dat beperkt de ruimte voor investeringen en winstgroei. In sectoren als vastgoed en landbouw is die druk het grootst, terwijl ondernemers in de bouwnijverheid hogere kosten relatief vaak wel kunnen doorberekenen. Ondanks deze uitdagingen was ruim twee derde van de bedrijven in 2025 winstgevend. Dat onderstreept dat het herstel ongelijk verloopt en sterk afhankelijk is van de sector waarin ondernemers actief zijn.