Heeze – Brabant Water, provincie Noord-Brabant en waterschap De Dommel investeren gezamenlijk bijna 10 miljoen euro in het herstel van het Groot Huisven. Het project creëert een zoetwaterbuffer van ongeveer 300 miljoen liter op de Groote Heide bij Heeze. De waterbuffer slaat in natte perioden water op en geeft dit in droge tijden geleidelijk af aan omliggende natuur en landbouw.
Waterbuffer tegen droogte in Brabant
Brabant Water, de provincie Noord-Brabant en waterschap De Dommel investeren gezamenlijk bijna 10 miljoen euro in het herstel van het Groot Huisven op de Groote Heide bij Heeze. Het project creëert een zoetwaterbuffer van ongeveer 300 miljoen liter die in natte perioden water opslaat en in droge tijden geleidelijk afgeeft aan omliggende natuur en landbouw. Dit herstelproject keert een eeuw oude ontwaterings-praktijk om: rond 1920 werd de Groote Heide ontwaterd en geschikt gemaakt voor landbouw, waarbij het grootste heideven van Nederland verdween.
Voor ondernemers in de landbouw en voedselproductie in Noord-Brabant biedt deze waterbuffer zekerheid voor watervoorziening in droge perioden, wat operationele risico’s vermindert. Bedrijven die afhankelijk zijn van grondwaterkwaliteit en -beschikbaarheid kunnen profiteren van de geleidelijke waterafgifte, die zowel natuur als landbouwbedrijven ondersteunt zonder plotselinge schommelingen.
Herstel natuurlijk watersysteem Groote Heide
De drie partijen ondertekenden vandaag de financieringsovereenkomst voor het grootschalige herstelproject. Rond 1920 werd de Groote Heide ontwaterd en geschikt gemaakt voor landbouw. Destijds lag hier het grootste heideven van Nederland. In het herstelproject worden bijna 60 kilometer aan sloten en watergangen gedempt. Daardoor kan regenwater weer worden vastgehouden in het gebied.
Het project transformeert circa 1.200 hectare tot een natuurgebied, vergelijkbaar met 1.800 voetbalvelden. Volgens de partners wordt het gebied daardoor robuuster voor klimaatextremen. Ook het nabijgelegen Natura 2000-gebied profiteert van de herstelmaatregelen. De werkzaamheden starten in de tweede helft van 2027. Stapsgewijs worden deelgebieden aangepast, waarvan een zestal al in 2028. Eind 2032 zit het project in afrondende fase.
Drinkwaterwinning en natuurbeheer gecombineerd
Een groot deel van het gebied is eigendom van Brabant Water. Daar liggen twaalf winputten waaruit grondwater uit grote diepte wordt gewonnen voor drinkwaterproductie. Dat water is duizenden jaren oud en staat los van het watersysteem dat met dit project wordt hersteld. Brabant Water stelt grond beschikbaar die voorheen werd gebruikt voor landbouw.
Algemeen directeur Rob van Dongen vergelijkt het project met een hele grote regenton. Volgens hem gaat dit enorme gebied een gigantische hoeveelheid water opvangen als het regent. In droge perioden geeft het water langzaam af aan de natuur, de beken en de landbouw eromheen. Het Groot Huisven is de vierde locatie die Brabant Water inricht als drinkwaterlandschap. Ruim 1.600 hectare rond productielocaties wordt volledig natuurlijk beheerd.
Provincie jaagt droogteagenda aan
Provincie Noord-Brabant speelt een aanjagende en verbindende rol vanuit de Droogteagenda. Gedeputeerde Saskia Boelema benadrukt dat investeren in herstel van het hydrologisch systeem helpt bij het aanvullen van grondwater. Daarnaast helpt het project de natuur een handje, aldus Boelema. Het project draagt bij aan betere waterkwaliteit en versterking van het Natuurnetwerk Brabant.
Tegelijkertijd wordt gewerkt aan opgaven rond Natura 2000, stikstof en klimaatbestendigheid. Boelema stelt dat het project laat zien hoe partners samen grote stappen zetten richting een robuust en toekomstbestendig watersysteem. Door slim te investeren in water en natuur wordt niet alleen de natuurherstelopgave versneld, maar ontstaat ook perspectief voor de omgeving.
Waterschap realiseert watertransitie
Voor waterschap De Dommel is dit het eerste project waarin de uitgangspunten van de watertransitie op deze schaal worden uitgevoerd. Watergraaf Erik de Ridder ondertekende met vertrouwen de samenwerkingsovereenkomst. Het principe water en bodem sturend is echt leidend voor de toekomstige klimaatrobuuste inrichting van het projectgebied, aldus De Ridder.
Bovendien realiseert dit project concrete waterschapsdoelen. Daarbij gaat het om herstel van de natte natuurparel, realisatie en versterking van het Natuurnetwerk Brabant en verbetering van de waterkwaliteit van de Beekloop. De plannen zijn afgestemd met het Brabants Landschap en gemeente Heeze-Leende, die ook gronden hebben in dit gebied.
Ruimte voor recreatie en landbouw
Het gebied heeft nu al een belangrijke recreatieve functie. In de plannen wordt nadrukkelijk gekeken naar het behoud van de aantrekkelijkheid voor fietsers, wandelaars en ruiters. Ook blijft er ruimte voor toekomstbestendige landbouw. De partners zijn onderdeel van de gebiedsgerichte aanpak Grenscorridor.
Daarin werken overheden, natuurorganisaties en de agrarische sector samen aan een mooi en toekomstbestendig buitengebied. De Groote Heide is een belangrijk deel van Grenscorridor. Gebiedspartners zijn blij dat hun gezamenlijke financieringsaanvraag door de provincie is gehonoreerd. Tijdens de uitvoering hebben zij oog voor de samenhang tussen verschillende opgaven en een brede belangenbenadering.
Kernfeiten
- Brabant Water, provincie Noord-Brabant en waterschap De Dommel investeren gezamenlijk bijna 10 miljoen euro
- De waterbuffer slaat ongeveer 300 miljoen liter water op op de Groote Heide bij Heeze
- Bijna 60 kilometer aan sloten en watergangen worden gedempt in het herstelproject
Veelgestelde vragen
Wat betekent deze waterbuffer voor mijn landbouwbedrijf?
De buffer zorgt voor betrouwbare watervoorziening in droge perioden, wat operationele zekerheid geeft. In plaats van plotselinge waterschaarste ondervindt u geleidelijke waterafgifte die aansluit op natuurlijke seizoenspatronen en landbouwbehoeften.
Hoe beïnvloedt het herstel van het Groot Huisven ondernemers in de regio Heeze?
Het project herstelt een natuurlijk watersysteem dat een eeuw geleden werd ontwaterd. Dit verbetert de waterkwaliteit en -beschikbaarheid voor bedrijven in de omgeving en draagt bij aan duurzaamheid van grondwaterbronnen waar veel bedrijven van afhankelijk zijn.
Wat zijn de gevolgen van deze investering voor bedrijven in Noord-Brabant?
De investering vermindert risico’s van waterschaarste en droogte-gerelateerde bedrijfsonderbrekingen. Bedrijven in landbouw, voedselverwerking en andere water-afhankelijke sectoren krijgen meer zekerheid over watervoorziening in toekomstige droge perioden.
Welke acties zijn relevant voor ondernemers in de regio?
Volg de voortgang van het herstelproject en de waterafgifteschema’s om uw watergebruik optimaal af te stemmen. Ondernemers kunnen ook nagaan of zij gebruik kunnen maken van de verbeterde waterkwaliteit en -beschikbaarheid voor bedrijfsprocessen of duurzaamheidsdoelstellingen.