Cybersecurityleiders in Nederland krijgen steeds meer verantwoordelijkheden voor het veilig inzetten van kunstmatige intelligentie, terwijl de middelen daarvoor achterblijven. Uit nieuw onderzoek van Proofpoint blijkt dat 81 procent van de Nederlandse CISO’s verwacht AI-gerelateerde risico’s te moeten beheren zonder een evenredige toename van middelen of expertise in de komende twee jaar. De zorgen over de veiligheid van generatieve AI stegen met 15 procentpunt ten opzichte van vorig jaar.
AI-risico’s krijgen internationaal aandacht
De druk op Nederlandse CISO’s sluit aan bij een breder internationaal patroon. Tientallen landen roepen volgens RTL Nieuws (22 september) op tot internationaal toezicht op AI vanwege ernstige risico’s bij fout beheer. Daarnaast heeft Aon onlangs een methode gelanceerd om AI-risico’s binnen bedrijven in kaart te brengen, wat aangeeft dat organisaties actief naar instrumenten zoeken om deze nieuwe bedreigingen beter te beheren.
Voor ondernemers in Nederland betekent dit dat AI-veiligheid niet langer alleen een IT-afdeling-kwestie is, maar een strategische bedrijfsverantwoordelijkheid wordt. Als uw organisatie AI-tools inzet of overweegt in te zetten, is het verstandig nu al gesprekken met uw securityteam en bestuur te voeren over risicobeheer en beleid, voordat deze technologie verder in uw bedrijfsprocessen verweven raakt.
CISO’s moeten AI-risico’s beheren met beperkte middelen
Het 2026 Voice of the CISO-rapport van Proofpoint toont aan dat 83 procent van de Nederlandse cybersecurityleiders generatieve AI als een securityrisico beschouwt. Tegelijkertijd geeft 90 procent aan dat het mogelijk maken van veilig gebruik van AI-assistenten, copilots en automatisering een topprioriteit is voor de komende twee jaar. Deze dubbele opdracht zorgt voor toenemende druk op securityafdelingen.
Volgens Patrick Joyce, Global Resident CISO bij Proofpoint, zorgt AI voor een ingrijpende verandering van de taken van de CISO. Securityleiders worden gevraagd het bedrijf te beschermen tegen technologische risico’s en tegelijkertijd transformatieve technologie veilig en snel te omarmen. AI-assistenten en publieke GenAI-tools worden steeds meer geïntegreerd in dagelijkse bedrijfsprocessen.
Wantrouwen in AI-gebruik door medewerkers
Hoewel 92 procent van de Nederlandse CISO’s vindt dat hun securitymaatregelen de risico’s van AI, SaaS en moderne werkpatronen effectief beperken, bestaat er groot wantrouwen in het gedrag van medewerkers. Daarnaast denkt 80 procent dat werknemers AI waarschijnlijk zullen gebruiken op manieren die gevoelige data kunnen blootstellen. Bovendien maakt 80 procent zich zorgen over verlies van klantgegevens via publieke GenAI-tools.
Als reactie hierop blokkeert of beperkt 81 procent van de Nederlandse CISO’s het gebruik van generatieve AI door werknemers. Deze restrictieve aanpak illustreert de spanning tussen innovatie en veiligheid waarmee securityleiders worstelen. Organisaties zoeken naar manieren om de voordelen van AI te benutten zonder de beveiliging in gevaar te brengen.
Besturen stellen hogere eisen aan cybersecurity
De afstemming tussen CISO’s en besturen is aanzienlijk verbeterd. Inmiddels zegt 93 procent van de Nederlandse CISO’s op één lijn te zitten met hun bestuur als het gaat om cybersecurity, een stijging ten opzichte van 59 procent in 2025. Deze betere afstemming vermindert echter niet de druk op securityleiders.
Besturen beoordelen cyberrisico’s steeds vaker vanuit een commercieel perspectief. Ondernemingswaarde, stilstand, reputatieschade, operationele verstoringen en verlies van gevoelige data behoren tot hun belangrijkste zorgen. Daarom vindt 79 procent van de Nederlandse CISO’s dat er buitensporig hoge verwachtingen aan hen worden gesteld. Verder meent 88 procent dat cybersecurity-expertise een vereiste zou moeten zijn op bestuursniveau, tegenover 63 procent in 2025.
Onderzoek onder 1.600 securityleiders wereldwijd
Voor het onderzoek zijn meer dan 1.600 CISO’s ondervraagd bij organisaties met 1.000 of meer medewerkers in uiteenlopende sectoren. In elk van de 16 onderzochte markten werden 100 CISO’s geïnterviewd, waaronder Nederland, de Verenigde Staten, Canada, Brazilië, Mexico, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje, de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië, Australië, Japan, Singapore en India. Het onderzoek werd in mei 2026 uitgevoerd door Censuswide.
Proofpoint is een wereldwijde leider op het gebied van cybersecurity, gefocust op mens- en AI-agentgerichte security. Het bedrijf heeft het vertrouwen van 80 procent van de Fortune 100-bedrijven, meer dan 14.000 grote ondernemingen en miljoenen kleinere organisaties. Het samenwerkings- en datasecurityplatform ondersteunt organisaties van iedere omvang bij het beschermen en versterken van hun mensen, terwijl ze AI veilig en productief omarmen.
Kernfeiten
- 81% van Nederlandse CISO’s verwacht AI-risico’s te moeten beheren zonder evenredige toename van middelen
- 83% van Nederlandse cybersecurityleiders beschouwt generatieve AI als een securityrisico
- 80% van CISO’s maakt zich zorgen over verlies van klantgegevens via publieke GenAI-tools
Veelgestelde vragen
Wat betekent dit voor mijn bedrijf als we AI-tools willen gebruiken?
Veel Nederlandse CISO’s blokkeren of beperken het gebruik van generatieve AI door werknemers vanwege veiligheidsrisico’s. Voordat u AI-assistenten of copilots inzet, is het belangrijk om eerst met uw IT-afdeling of een externe securitypartner afspraken te maken over hoe gevoelige bedrijfsgegevens beschermd blijven.
Hoe kan ik als ondernemer AI veilig inzetten zonder innovatie op te geven?
Volgens het onderzoek zien 90% van de Nederlandse CISO’s veilig AI-gebruik als topprioriteit. Dit betekent dat organisaties actief naar manieren zoeken om voordelen van AI te benutten zonder beveiliging in gevaar te brengen. Zorg voor duidelijke richtlijnen, training voor medewerkers en regelmatige controles op hoe AI wordt gebruikt.
Wat zijn de gevolgen als mijn bedrijf geen AI-veiligheidsbeleid heeft?
80% van de CISO’s verwacht dat werknemers AI waarschijnlijk zullen gebruiken op manieren die gevoelige data kunnen blootstellen. Zonder beleid riskeer je onbedoeld dataverlies, reputatieschade en mogelijk juridische gevolgen. Een eenvoudig beleid met duidelijke regels kan veel problemen voorkomen.
Moet ik als MKB-ondernemer nu al in AI-veiligheid investeren?
Ja, vooral als uw medewerkers al AI-tools gebruiken of dit van plan zijn. Begin met een gesprek met uw IT-partner over welke AI-risico’s relevant zijn voor uw bedrijf en welke maatregelen nodig zijn. Dit hoeft niet duur te zijn, maar uitstel kan kostbaarder uitpakken.