De arbeidsproductiviteit in de Nederlandse commerciële sector is in 2025 met 2,5 procent gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Dit blijkt uit nieuwe voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. De groei komt vooral door hogere efficiëntie in de handel en industrie, terwijl het totaal aantal gewerkte uren juist daalde.
Slimmer werken in plaats van meer uren
Voor ondernemers in handel en industrie biedt deze groei aanknopingspunten: de stijging komt niet alleen uit meer output, maar vooral uit efficiëntere processen en betere technologie-inzet. Dit betekent dat bedrijven die investeren in automatisering, betere scholing van personeel en modernisering van productieprocessen beter kunnen concurreren. Tegelijkertijd daalde het totaal aantal gewerkte uren met 0,8 procent, wat aangeeft dat werkgevers meer waarde creëren met slimmer werken in plaats van meer uren.
Handel en industrie drijven arbeidsproductiviteit omhoog
De toegevoegde waarde van de commerciële sector nam vorig jaar toe met 1,7 procent. Tegelijkertijd werkten Nederlanders 0,8 procent minder uren in de commerciële sector. Deze combinatie resulteerde in een productiviteitsstijging van 2,5 procent. Daarmee herstelde de arbeidsproductiviteit zich van de daling van 0,4 procent in 2024.
Vooral de handelssector leverde een sterke bijdrage aan de groei. Deze bedrijfstak droeg 1,0 procentpunt bij aan de totale stijging. De industrie volgde met een bijdrage van 0,74 procentpunt. Daarentegen hadden de energievoorziening en de sector informatie en communicatie een negatief effect op de ontwikkeling.
Verschuiving naar productievere sectoren
Naast efficiëntiewinst binnen bedrijfstakken speelde ook een structuureffect een rol. Werknemers brachten relatief meer uren door in productievere sectoren zoals energievoorziening en informatie en communicatie. Dit zogenoemde structuureffect droeg 0,1 procentpunt bij aan de totale groei.
Het CBS meet arbeidsproductiviteit als de toegevoegde waarde per gewerkt uur. Deze indicator geldt als belangrijke graadmeter voor de welvaart van een land. Een stijgende arbeidsproductiviteit betekent dat de economie meer waarde creëert met dezelfde of minder arbeidsinzet.
Technologie en efficiëntie verklaren grootste deel groei
De productiviteitsstijging valt uiteen in drie componenten. Kapitaalverdieping, oftewel meer inzet van machines en computers per gewerkt uur, droeg 0,2 procentpunt bij. Ook het arbeidscompositie-effect, de inzet van beter gekwalificeerd personeel, leverde 0,2 procentpunt op.
Echter, het grootste deel van de groei kwam door de multifactorproductiviteit. Deze steeg met 2,1 procentpunt. Economen beschouwen deze factor als maatstaf voor technologische vooruitgang en efficiëntere inzet van productiemiddelen. Dit kan wijzen op fundamentele verbeteringen in het productieproces.
Herstel na twee jaar krimp
De cijfers laten een duidelijk herstel zien na een moeilijke periode. In 2023 kromp de arbeidsproductiviteit nog met 2,0 procent, gevolgd door een daling van 0,4 procent in 2024. De stijging van 2,5 procent in 2025 brengt de productiviteit weer terug naar groeicijfers die vergelijkbaar zijn met de periode voor de coronapandemie.
Binnen de commerciële sector toonden niet alle bedrijfstakken dezelfde ontwikkeling. Naast handel en industrie droegen ook de gezondheids- en welzijnszorg, vervoer en opslag, en financiële dienstverlening positief bij. De bouwnijverheid en verhuur en overige zakelijke diensten lieten eveneens groei zien, zij het bescheidener.
Kernfeiten
- Arbeidsproductiviteit stijgt met 2,5 procent in 2025 (bron: CBS)
- Handel droeg 1,0 procentpunt bij, industrie 0,74 procentpunt aan de totale groei
- Multifactorproductiviteit (technologie en efficiëntie) verklaart 2,1 procentpunt van de groei
Veelgestelde vragen
Wat betekent arbeidsproductiviteit voor mijn bedrijf?
Arbeidsproductiviteit meet hoeveel waarde je bedrijf creëert per gewerkt uur. Een stijging betekent dat er per gewerkt uur meer waarde wordt gecreëerd. Voor ondernemers is het een graadmeter voor hoe efficiënt de sector als geheel werkt. Voor ondernemers is dit relevant omdat het aangeeft of investeringen in technologie en scholing effectief zijn.
Waarom stijgt de productiviteit terwijl het aantal uren daalt?
De toegevoegde waarde van de commerciële sector nam toe met 1,7 procent, terwijl Nederlanders in de commerciële sector 0,8 procent minder uren werkten. Dit komt door efficiëntiewinsten in bedrijven, betere technologie en beter gekwalificeerd personeel. Ondernemers die investeren in automatisering en scholing kunnen meer bereiken met minder uren.
Welke sectoren profiteren het meest van deze groei?
Handel en industrie leveren de grootste bijdrage aan de productiviteitsstijging. Ook gezondheids- en welzijnszorg, vervoer en opslag, en financiële dienstverlening dragen positief bij. Dit geeft ondernemers in deze sectoren aanleiding om hun concurrentiepositie te versterken door verdere investeringen in efficiëntie.