Bedrijven in Nederland hebben in 2024 aanzienlijk minder geïnvesteerd in milieumaatregelen. De totale milieu-investeringen daalden met 39 procent ten opzichte van een jaar eerder en kwamen uit op 1,6 miljard euro. Tegelijkertijd stegen de financiële milieulasten juist fors. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
De cijfers hebben betrekking op bedrijven in de delfstoffenwinning, industrie en de openbare energie- en watervoorziening. Deze sectoren zijn samen verantwoordelijk voor vrijwel alle milieu-investeringen in Nederland. Milieu-investeringen bestaan onder meer uit uitgaven aan lucht- en afvalwaterzuivering, energiebesparing, hernieuwbare energie en bodembescherming.
Kleiner aandeel binnen totale investeringen
In 2024 ging nog maar 9 procent van het totale investeringsbedrag van deze bedrijven naar milieuvoorzieningen. In de periode 2020 tot en met 2023 lag dit aandeel gemiddeld op 14 procent. De afname wijst erop dat milieumaatregelen bij investeringsbeslissingen een kleinere rol zijn gaan spelen.
Volgens het CBS schommelen milieu-investeringen sterk per jaar. Veel voorzieningen, zoals windmolens of grote zuiveringsinstallaties, worden eenmalig aangeschaft. Het totaalbedrag hangt daardoor vaak af van een beperkt aantal grote projecten.
Minder uitgaven aan lucht, energie en hernieuwbaar
De grootste daling is zichtbaar bij investeringen in lucht en energie. Juist deze categorie omvat projecten gericht op het verminderen van luchtvervuiling, energiebesparing en de opwek van hernieuwbare energie. Bedrijven investeerden vooral minder in hernieuwbare energie. Zo nam de groei van het aantal windmolens af.
Ook in andere milieucategorieën, zoals afval, bodem en water, werd minder geïnvesteerd dan een jaar eerder.
Milieulasten blijven stijgen
Ondanks de lagere investeringen liepen de totale netto-milieulasten van bedrijven in 2024 verder op tot 2,76 miljard euro. Dat is 18 procent meer dan in 2023. Sinds 2020 zijn deze lasten met ruim 1,2 miljard euro gestegen, een gemiddelde toename van meer dan 16 procent per jaar.
De stijging wordt vooral veroorzaakt door hogere afschrijvingen en rentekosten op milieu-investeringen die in de afgelopen 25 jaar zijn gedaan. Daarnaast namen de kosten voor eigen milieu-activiteiten toe, zoals de verwerking van waterzuiveringsslib en afval uit luchtzuiveringsinstallaties.
Betekenis voor ondernemers
Voor ondernemers laat dit beeld zien dat milieumaatregelen financieel steeds zwaarder drukken, ook wanneer er minder nieuw wordt geïnvesteerd. Tegelijk nemen subsidies voor milieu-investeringen af, wat leidt tot hogere netto-lasten. Dit kan gevolgen hebben voor investeringsruimte, kostenstructuren en strategische keuzes, vooral in energie-intensieve sectoren.