Na een intensieve formatieperiode ligt er een akkoord van de beoogde coalitie D66, VVD en CDA. Voor ondernemers in Nederland bevat het document ‘Aan de slag’ een mix van ambitieuze investeringsplannen en mogelijke knelpunten. Belangrijk om te onthouden is dat dit een minderheidsakkoord betreft: de plannen krijgen pas definitief doorgang als er per onderwerp een meerderheid wordt gevonden in het parlement. Voor de zakelijke wereld betekent dit een periode van zowel kansen als noodzakelijke alertheid.
Kansen: Investeringen in defensie en energietransitie
De grootste kansen liggen in sectoren die direct profiteren van de forse overheidsinvesteringen. De coalitie committeert zich aan de NAVO-norm, wat leidt tot miljardenorders voor de defensie-industrie en toeleveranciers in de tech- en maaksector. Daarnaast blijft de energietransitie een speerpunt. Er wordt fors geïnvesteerd in ‘Wind op zee’ (uitbreiding naar 40 GW) en de versterking van het stroomnet. Voor installateurs, ingenieursbureaus en innovatieve energiebedrijven biedt dit een langjarige opdrachtenportefeuille en marktzekerheid.
Ook op het gebied van innovatie wil het kabinet stappen zetten. Er is extra budget vrijgemaakt voor het versterken van het vestigingsklimaat voor kennisintensieve bedrijven. De focus op digitalisering en kunstmatige intelligentie moet ervoor zorgen dat Nederland internationaal concurrerend blijft. Voor start-ups en scale-ups in de techsector ontstaan hierdoor ruimere mogelijkheden voor financiering en groei, mits zij aansluiten bij de nationale strategische doelen.
Bedreigingen: Lastendruk en arbeidsmarkttekorten
Aan de andere kant van de medaille staan de uitdagingen. Hoewel de VVD deelneemt, blijft de fiscale druk op bedrijven een punt van zorg. Uit de budgettaire tabellen blijkt dat er geschoven wordt met belastingvoordelen om de begroting sluitend te krijgen. De derving door amendementen op het Belastingplan 2026 moet ergens worden gecompenseerd, wat vaak neerkomt op het versneld afbouwen van regelingen voor het bedrijfsleven. Daarnaast kunnen hogere lasten op vermogen en winst de investeringsruimte van het mkb beperken.
Een andere grote bedreiging is de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. Het akkoord spreekt over strengere regulering van arbeidsmigratie, terwijl veel sectoren juist schreeuwen om personeel. Ondernemers in de bouw, horeca en techniek vrezen dat de plannen de instroom van noodzakelijke vakkrachten verder bemoeilijken. Bovendien zorgen nieuwe regels rondom flexarbeid en zzp-constructies voor extra administratieve lasten en minder flexibiliteit in de bedrijfsvoering.
Nuance: De rol van het parlement
Ondernemers moeten er rekening mee houden dat dit akkoord geen ‘vrijbrief’ is. Omdat D66, VVD en CDA geen meerderheid hebben, zal er bij elk wetsvoorstel onderhandeld moeten worden met de oppositie. Dit kan betekenen dat plannen worden afgezwakt, gewijzigd of zelfs sneuvelen in de Tweede of Eerste Kamer. Voor lobbyisten en brancheorganisaties breekt een drukke tijd aan; de invloed op het uiteindelijke beleid is in deze politieke constellatie groter dan bij een traditioneel meerderheidskabinet.
De komende maanden zal blijken hoe de financiële vertaling van deze plannen landt in de Startnota 2026. Tot die tijd blijft het voor ondernemers zaak om scenario’s voor te bereiden op zowel de aangekondigde investeringen als de mogelijke lastenverzwaringen. De stabiliteit waar het bedrijfsleven om vraagt, hangt nu af van het vermogen van dit minderheidskabinet om brede steun in de polder en de politiek te vinden.