Het vertrouwen van consumenten in de Nederlandse economie is in december onveranderd gebleven. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De graadmeter blijft staan op -21, hetzelfde niveau als in november. Daarmee blijft het consumentenvertrouwen duidelijk onder het langjarig gemiddelde van -11.
Hoewel het totaalbeeld stabiel is, laten de onderliggende onderdelen een wisselend beeld zien. Consumenten zijn iets pessimistischer over de economische vooruitzichten, terwijl hun bereidheid om geld uit te geven een kleine verbetering laat zien.
Economisch klimaat verslechtert licht
Het oordeel over het economisch klimaat is in december iets negatiever geworden. Deze deelindicator daalde van -34 naar -35. Consumenten kijken iets positiever terug op de economische situatie van het afgelopen jaar, maar maken zich juist meer zorgen over de komende twaalf maanden.
Die onzekerheid hangt samen met aanhoudende inflatie, geopolitieke spanningen en de afkoelende economische groei. Voor ondernemers betekent dit dat consumenten voorzichtig blijven en grote uitgaven blijven uitstellen.
Koopbereidheid trekt voorzichtig aan
Tegenover het sombere economische beeld staat een lichte verbetering van de koopbereidheid. Deze steeg van -12 naar -11. Consumenten zijn iets positiever over hun financiële situatie in het afgelopen jaar. Tegelijkertijd neemt de onzekerheid over het inkomen in de komende maanden toe.
Ook vinden consumenten het moment voor grote aankopen, zoals meubels of elektronica, iets minder ongunstig dan een maand eerder. Het herstel is beperkt, maar kan voor sommige sectoren een voorzichtig positief signaal zijn.
Zorgen over werkloosheid nemen toe
Een belangrijk aandachtspunt is de groeiende angst voor werkloosheid. In december verwacht 46 procent van de consumenten dat de werkloosheid in de komende twaalf maanden zal stijgen. Slechts 10 procent rekent op een daling. Het saldo komt daarmee uit op -37, het laagste niveau sinds mei 2021.
Deze zorgen drukken op het bestedingsgedrag. Voor ondernemers betekent dit dat consumenten scherp blijven letten op prijs, zekerheid en toegevoegde waarde.
Historisch perspectief
Het CBS meet het consumentenvertrouwen al sinds 1986. De hoogste stand ooit werd bereikt in januari 2000, met een score van 36. Het dieptepunt volgde in september en oktober 2022, toen het vertrouwen kelderde naar -59. De huidige stand laat zien dat het vertrouwen wel is hersteld van dat dieptepunt, maar nog altijd broos blijft.