De Nederlandse economie groeit dit jaar en volgend jaar verder, maar hogere energieprijzen drukken de koopkracht. Het Centraal Planbureau verwacht dat de inflatie in 2026 en 2027 rond de 3 procent blijft. Daardoor valt de koopkrachtontwikkeling lager uit dan eerder geraamd.
CPB: groei ondanks inflatie en koopkrachtdruk
Het Centraal Planbureau verwacht dat de Nederlandse economie dit jaar en volgend jaar blijft groeien, gedragen door sterke uitvoer, overheidsuitgaven en financiële buffers van huishoudens. Tegelijkertijd waarschuwt het CPB dat hogere energieprijzen de koopkracht onder druk zetten: de inflatie blijft in 2026 en 2027 rond de 3 procent, hoger dan eerder geraamd. Dit dubbele beeld, economische groei enerzijds, koopkrachtdaling anderzijds, bepaalt het economische perspectief voor ondernemers en consumenten.
Voor ondernemers betekent dit een gemengd scenario: terwijl de economie groeit en export kansen biedt, moeten bedrijven rekening houden met hogere energiekosten en verminderde koopkracht van consumenten. Vooral detailhandel en sectoren afhankelijk van consumentenbestedingen kunnen te maken krijgen met voorzichtiger uitgavenpatronen, terwijl exportgerichte bedrijven kunnen profiteren van de verwachte groei.
Het CPB publiceerde op 14 augustus de concept-Macro Economische Verkenning met vooruitzichten voor de komende jaren. De economische groei wordt vooral gedragen door sterke uitvoer, overheidsuitgaven en financiële buffers van huishoudens. Tegelijkertijd blijft het economische beeld onzeker door geopolitieke ontwikkelingen.
Energieprijzen drukken koopkracht
De inflatie komt in 2026 uit op 3,3 procent en in 2027 op 2,8 procent. Dat is hoger dan het planbureau eerder verwachtte. Vooral gestegen energie- en brandstofprijzen zorgen voor extra prijsstijgingen. Ook voedsel en andere producten worden daardoor duurder.
De koopkracht stijgt in 2026 naar verwachting met 0,6 procent. In 2027 daalt de koopkracht met 0,3 procent. Hoe de energie- en brandstofprijzen zich verder ontwikkelen blijft zeer onzeker. Verdere stijging van energieprijzen, nieuwe handelsbelemmeringen of onrust op financiële markten kunnen de groei drukken.
Veerkrachtige economie ondanks onzekerheid
CPB-directeur Pieter Hasekamp benadrukt dat de Nederlandse economie veerkrachtig blijkt. De meeste huishoudens kunnen de hogere energiekosten op dit moment opvangen. Ook als de prijzen verder zouden stijgen is generieke koopkrachtsteun volgens hem niet het verstandigste beleidsinstrument.
Investeren in verduurzaming met aandacht voor kwetsbare huishoudens is volgens Hasekamp effectiever en toekomstbestendiger. De werkloosheid blijft laag met 3,9 procent in 2026 en 4,0 procent in 2027. Het armoedecijfer daalt van 3,0 procent in 2025 naar 2,6 procent in 2026 door loongroei en beleid.
Overheidstekort loopt op
Het overheidstekort verslechtert door toenemende uitgaven aan defensie, sociale zekerheid en rente. Het kabinet verhoogt de lasten voor huishoudens en bedrijven, maar de extra inkomsten zijn niet genoeg om de hogere uitgaven te dekken. In 2026 komt het overheidstekort uit op bijna 3 procent van het bbp, mede door een eenmalige uitgave aan defensiepensioenen.
In 2027 verbetert het tekort naar verwachting naar 2,1 procent van het bbp. De economische groei bedraagt 1,6 procent in 2025, 1,4 procent in 2026 en 1,2 procent in 2027. Meer informatie is te vinden in de volledige raming van het CPB.
Kernfeiten
- CPB verwacht economische groei in 2026 en 2027, gedragen door uitvoer en overheidsuitgaven
- Inflatie blijft rond 3 procent in 2026 en 2027, hoger dan eerder verwacht
- Hogere energieprijzen drukken de koopkrachtontwikkeling lager uit dan geraamd
Veelgestelde vragen
Wat betekent de CPB-prognose voor mijn bedrijf?
De groeiprognose biedt kansen voor exportbedrijven en toeleveranciers, maar consumptiegericht bedrijven moeten voorzichtiger zijn met verminderde koopkracht. Hogere energiekosten raken alle sectoren direct, dus controleer uw energiecontracten en efficiëntie.
Hoe beïnvloedt de inflatie van 3 procent mijn bedrijfskosten?
Bij 3 procent inflatie stijgen lonen, materialen en diensten aanzienlijk. Ondernemers moeten prijsverhogingen voorzichtig doseren om klanten niet kwijt te raken, vooral in sectoren waar consumentenbestedingen dalen.
Wat zijn de gevolgen van lagere koopkracht voor mijn omzet?
Consumenten geven voorzichtiger uit, wat detailhandel, horeca en diensten treft. Bedrijven kunnen dit deels compenseren door efficiëntieverbetering en gerichte marketing op waarde-bewuste klanten.
Welke acties zijn relevant voor ondernemers nu?
Controleer energiecontracten en zoek besparingsmaatregelen, monitor consumentengedrag in uw sector, en zorg dat uw prijsstelling concurrerend blijft ondanks inflatie. Exportbedrijven kunnen de groeiprognose benutten voor marktexpansie.