Overheid

EU wil creatief werk beschermen tegen AI met nieuwe auteursrechtwet

11 maart 2026
Het Europarlement wil eu auteursrecht ai bescherming invoeren om creatieve makers te beschermen tegen ongeoorloofde benutting door kunstmatige intelligentie.

Europarlement eist vergoeding voor makers bij gebruik door AI

Het Europarlement wil eu auteursrecht ai bescherming invoeren om creatieve makers te beschermen tegen ongeoorloofde benutting door kunstmatige intelligentie. Europarlementariërs eisen dat AI-ontwikkelaars een eerlijke vergoeding betalen wanneer zij auteursrechtelijk beschermde werken gebruiken voor het trainen van hun systemen. Ook nieuwsmedia krijgen volgens het voorstel het recht om het gebruik van hun content door AI-systemen te weigeren.

EU stelt AI-bedrijven aansprakelijk voor creatief werk

Het Europarlement werkt aan een nieuwe auteursrechtwet die AI-ontwikkelaars verplicht fair te compenseren wanneer zij beschermde werken gebruiken voor training. Nieuwsmedia krijgen volgens het voorstel ook het recht om AI-systemen toegang tot hun content te weigeren. Deze regelgeving sluit aan bij bredere Europese inspanningen om technologiebedrijven meer verantwoordelijkheid op te leggen voor hun handelen. Voor ondernemers in creatieve sectoren en mediabedrijven is dit voorstel van groot belang: AI-trainers zullen niet langer gratis use kunnen maken van uw werk, en mediaondernemingen krijgen juridische middelen om hun inkomstenbronnen te beschermen. Ook bedrijven die AI-tools inzetten moeten zich bewust zijn dat compliance met deze regels kostbare aanpassingen kan vereisen.

EU auteursrecht AI bescherming moet mediapluralisme waarborgen

Bovendien wil het Parlement strikte regels voor nieuwsmedia invoeren om mediapluralisme te behouden. Media-ondernemingen moeten volgens de plannen volledige compensatie krijgen wanneer AI-systemen hun verkeer en inkomsten omleiden. Tegelijkertijd krijgen nieuwsorganisaties het recht om het gebruik van hun inhoud voor AI-training expliciet te weigeren. Dit moet de diversiteit van informatie in Europa waarborgen.

Centraal register voor AI-trainingsmateriaal verplicht

Daarnaast moeten AI-aanbieders en gebruikers een lijst publiceren met alle werken die zij gebruiken voor het trainen van hun systemen. Deze informatie komt terecht in een centraal EU-register. Ontbreekt zo’n lijst, dan beschouwt de wetgeving dit als auteursrechtinbreuk. Bij juridische procedures moeten AI-bedrijven dan alle kosten betalen wanneer rechters in het voordeel van auteursrechthouders beslissen.

Kritiek op terugwerkende kracht en internationale spanning

Echter roept het voorstel ook weerstand op binnen het Parlement zelf. Europarlementariër Ton Diepeveen van de PVV waarschuwt voor de gevolgen van compensatie met terugwerkende kracht voor auteursrechthouders. Volgens hem is deze maatregel disproportioneel en kunnen mondiale toepassing van EU-regels de spanningen met de Verenigde Staten vergroten. Ook vreest hij dat strenge wetgeving investeringen in de Europese AI-sector zal afschrikken. Tot slot wil het Parlement dat volledig door AI gegenereerde content geen auteursrechtbescherming krijgt. Verder moeten er maatregelen komen tegen de verspreiding van gemanipuleerde en door AI geproduceerde inhoud om burgers te beschermen.

Kernfeiten

  • Europarlement eist fair compensation voor AI-ontwikkelaars bij gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal
  • Nieuwsmedia krijgen recht om AI-systemen toegang tot hun content te weigeren
  • Media-ondernemingen hebben recht op volledige compensatie wanneer AI-systemen hun verkeer en inkomsten omleiden

Veelgestelde vragen

Wat betekent deze EU-wet voor mijn creatief bedrijf?

Als u creatief werk produceert (teksten, afbeeldingen, muziek), wordt dit voorstel uw werk juridisch beter beschermd tegen ongeoorloofde AI-training. Dit kan betekenen dat u inkomsten kunt claimen als uw werk zonder toestemming voor AI-training wordt gebruikt.

Hoe beïnvloedt dit mediabedrijven in Nederland?

Nieuwsmedia krijgen rechtsmiddelen om AI-systemen toegang tot hun inhoud te blokkeren en kunnen compensatie eisen voor verkeersomleiding. Dit sterkt de onderhandelingspositie van Nederlandse uitgevers tegenover grote tech-platforms.

Welke kosten kan dit hebben voor bedrijven die AI-tools gebruiken?

Bedrijven die AI-systemen inzetten voor training of diensten moeten mogelijk licenties afsluiten en compensatie betalen voor gebruikt materiaal. Dit kan implementatie- en compliancekosten met zich meebrengen.

Welke stappen kan ik als ondernemer nu nemen?

Documenteer uw auteursrechtelijk beschermde werk goed en volg de voortgang van deze EU-regelgeving. Raadpleeg een juridisch adviseur over uw specifieke situatie en controleer of uw contracten met AI-leveranciers voldoen aan komende eisen.

Lees ook