Sociaal ondernemerschap en het EU Cohesiebeleid lijken op het eerste gezicht verschillende werelden, maar kunnen elkaar mogelijk versterken. Zeker in grensregio’s waar landen nauw met elkaar verbonden zijn. Beide richten zich op het aanpakken van sociale, ecologische en economische uitdagingen. Maar hoe vullen ze elkaar precies aan? En waarom is de rol van sociaal ondernemers in Interreg grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten tot nu toe nog zo beperkt? Deze vragen staan centraal in het promotieonderzoek van Hans Wevers, onderzoeker en docent aan de Open Universiteit.
Waarde van krachtig EU Cohesiebeleid
De actualiteit onderstreept de noodzaak van een krachtig EU Cohesiebeleid. Beleidsmakers erkennen dat sociaal ondernemers hierbij een waardevolle rol kunnen spelen, vooral in grensgebieden waar de verwevenheid tussen buurlanden dagelijks zichtbaar is.
Complementariteit en belemmeringen
Uit interviews met experts blijkt dat lokale inbedding en sociaal kapitaal duidelijke vormen van complementariteit zijn. Commerciële activiteiten en ondernemerskansen blijken minder vanzelfsprekend en vragen om vervolgonderzoek. Wevers concludeert dat ondersteunende ecosystemen cruciaal zijn voor succesvolle sociaal ondernemerschap in grensgebieden. Daarnaast kunnen spillover-effecten van innovatieve kennis uit Interreg-projecten sociaal ondernemers stimuleren om sociale innovaties naar de markt te brengen.
Tegelijkertijd gaat ondernemen over grenzen heen vaak gepaard met onzekerheid, ongelijke informatie en extra transactiekosten. Deze negatieve percepties beperken de intentie tot samenwerking en impactcreatie. Volgens Wevers zijn ondersteunende maatregelen nodig om de complementariteit beter te benutten en zo het EU Cohesiebeleid krachtiger te maken.
Onderzoeksresultaten en aanbevelingen
Het promotieonderzoek combineerde kwalitatief, kwantitatief en experimenteel onderzoek en leverde nieuwe theoretische inzichten en aanbevelingen op. Belangrijk daarbij is dat de mogelijkheden van het Interreg-programma voor sociaal ondernemerschap sterker moeten worden uitgedragen. Ook blijkt dat ecosystemen een krachtig middel vormen om sociaal ondernemerschap te versterken, zelfs onder de complexe omstandigheden van grensregio’s. Zulke ecosystemen kunnen negatieve percepties mitigeren en daarmee de opschaling van sociale innovaties in grensoverschrijdende context bevorderen.