De Nederlandse gasopslagen zijn halverwege het vulseizoen voor slechts 33 procent gevuld. Dat is aanzienlijk minder dan vorig jaar rond deze tijd. Energiebedrijf 1KOMMA5 waarschuwt dat huishoudens de gevolgen kunnen merken via zowel de gas- als de elektriciteitsrekening. De combinatie met het verdwijnen van de salderingsregeling per 1 januari 2027 maakt de situatie extra nijpend.
Gasvoorraden en elektriciteitsproductie in winter
De Nederlandse gasopslagen zijn halverwege het vulseizoen slechts voor 33 procent gevuld, aanzienlijk minder dan vorig jaar. Dit komt op een kritiek moment, nu gascentrales in de winter inspringen wanneer zonnepanelen weinig stroom produceren. Energiebedrijf 1KOMMA5 waarschuwt dat huishoudens en bedrijven de gevolgen kunnen merken via hogere gas- en elektriciteitsrekeningen, vooral omdat de salderingsregeling per 1 januari 2027 verdwijnt.
Voor ondernemers met zonnepanelen en elektriciteitsverbruik betekent dit een dubbele uitdaging: lagere gasvoorraden kunnen tot hogere energieprijzen leiden, terwijl het einde van saldering betekent dat zelf opgewekte zonnestroom niet meer één-op-één tegen netafname kan worden verrekend. Bedrijven die nu nog profiteren van saldering moeten zich voorbereiden op structureel hogere energiekosten na 2027, tenzij zij hun energieonafhankelijkheid vergroten.
Gasvoorraden en elektriciteitsproductie
Deskundigen benadrukken dat Nederland voldoende gas heeft voor een gemiddelde winter. Toch wijst 1KOMMA5 op een belangrijk mechanisme dat veel consumenten over het hoofd zien. In de winter produceren zonnepanelen aanzienlijk minder stroom dan in de zomer. Op dagen met weinig zon en weinig wind springen gascentrales bij om voldoende elektriciteit op te wekken. Wordt gas duurder, dan stijgen ook de kosten van die elektriciteitsproductie. Die hogere kosten kunnen uiteindelijk doorwerken in de stroomprijs.
Volgens het energiebedrijf denken veel mensen dat een lage gasvoorraad alleen gevolgen heeft voor huishoudens die op aardgas verwarmen. Echter, gas speelt ook een belangrijke rol bij de opwek van elektriciteit. Daardoor heeft een hogere gasprijs niet alleen invloed op de gasrekening, maar uiteindelijk ook op de prijs van stroom. De huidige situatie doet denken aan de periode voorafgaand aan de energiecrisis van 2021. Ook toen begonnen de gasopslagen de zomer op een relatief laag niveau.
Afschaffing saldering vergroot kwetsbaarheid
Vanaf 1 januari 2027 wordt de salderingsregeling afgeschaft. Dat maakt de huidige ontwikkelingen extra relevant voor huishoudens met zonnepanelen. Tot nu toe konden zij de stroom die zij in de zomer aan het net terugleverden, wegstrepen tegen de elektriciteit die zij in de winter van het net afnamen. Daardoor vormden zonnepanelen niet alleen een besparing in de zomer, maar ook een financiële buffer tijdens de wintermaanden. Vanaf volgend jaar verandert dat fundamenteel.
Huishoudens ontvangen dan een lagere vergoeding voor de stroom die zij terugleveren. Bovendien kunnen zij hun zomerse overschot niet langer volledig gebruiken om hun hogere winterverbruik financieel te compenseren. Dat betekent dat juist in de winter, wanneer zonnepanelen veel minder produceren, een groter deel van de benodigde elektriciteit opnieuw van het net moet worden afgenomen tegen de dan geldende marktprijs. Voor het eerst sinds de energiecrisis komen daarmee twee belangrijke ontwikkelingen samen.
Herinnering aan energiecrisis 2021
De ontwikkelingen roepen herinneringen op aan de aanloop naar de energiecrisis van 2021. In de maanden na de lage gasvoorraden stegen de gasprijzen destijds sterk. Energieleveranciers werden steeds terughoudender met het aanbieden van vaste energiecontracten. Bij veel leveranciers verdwenen vaste energiecontracten tijdelijk zelfs helemaal uit het aanbod. Volgens 1KOMMA5 is dat geen voorspelling voor de komende winter.
Niemand kan zeggen dat dezelfde situatie zich opnieuw voordoet. Europa is vandaag beter voorbereid dan destijds. Maar de afgelopen jaren hebben wel laten zien hoe snel de energiemarkt kan veranderen als meerdere ontwikkelingen samenkomen. Nederland blijft in de winter voor een belangrijk deel afhankelijk van gascentrales om voldoende elektriciteit op te wekken. Op momenten dat er weinig zon en wind is, bepalen deze centrales vaak de elektriciteitsprijs.
Energierekening gevoeliger voor marktschommelingen
Tijdens de energiecrisis investeerden honderdduizenden huishoudens in zonnepanelen om hun energierekening te verlagen. Vanaf januari verandert de situatie opnieuw. Niet omdat zonnepanelen minder stroom opwekken, maar omdat huishoudens in de winter een groter deel van hun elektriciteit weer tegen de actuele marktprijs moeten inkopen. Dat maakt de energierekening opnieuw gevoeliger voor ontwikkelingen op de gas- en elektriciteitsmarkt.
De lage gasvoorraden zijn op zichzelf geen reden voor paniek. Wel vormen zij een duidelijke herinnering dat geopolitieke spanningen, de beschikbaarheid van gas en beleidswijzigingen uiteindelijk allemaal kunnen doorwerken in de energierekening van Nederlandse huishoudens. Daarom wordt het volgens het bedrijf belangrijker om vooruit te kijken naar de totale energiekosten van een huishouden, in plaats van alleen naar de energieprijs van vandaag. De energierekening van huishoudens wordt steeds sterker beïnvloed door een combinatie van internationale ontwikkelingen, weersomstandigheden en veranderingen in wet- en regelgeving.
Kernfeiten
- Nederlandse gasopslagen zijn halverwege het vulseizoen slechts voor 33 procent gevuld
- Zonnepanelen produceren in winter aanzienlijk minder stroom, waardoor gascentrales moeten bijspringen
- Salderingsregeling verdwijnt per 1 januari 2027, wat energierekeningen kan verhogen
Veelgestelde vragen
Wat betekent de lage gasvoorraad voor mijn energierekening?
Lage gasvoorraden kunnen druk op gasprijzen veroorzaken, vooral in de winter. Omdat gascentrales dan inspringen voor elektriciteitsproductie, kunnen ook stroomtarieven stijgen. Dit effect wordt versterkt door het verdwijnen van saldering per 2027.
Hoe beïnvloedt het einde van saldering ondernemers met zonnepanelen?
Bedrijven verliezen de mogelijkheid om zelf opgewekte zonnestroom één-op-één tegen netafname te verrekenen. Dit maakt zonnepanelen minder rendabel, tenzij u batterijopslag installeert of uw verbruik beter aansluit op productie.
Wat zijn de gevolgen van lage gasvoorraden voor mijn bedrijfskosten?
Lage voorraden kunnen tot hogere energie- en gasrekeningen leiden, vooral in de winter. Voor energieintensieve bedrijven kan dit aanzienlijke extra kosten betekenen. Voorbereiding op prijsstijgingen en energiebesparing worden steeds belangrijker.
Welke acties zijn relevant voor ondernemers nu?
Controleer uw energiecontract en sluit eventueel vaste prijzen vast voordat deze stijgen. Ondernemers met zonnepanelen kunnen nu nog profiteren van saldering; overweeg batterijopslag of energiebesparing als voorbereiding op 2027. Raadpleeg uw energieleverancier over de gevolgen voor uw bedrijf.