De uitstoot van broeikasgassen in Nederland lag in het eerste kwartaal van 2026 ruim 5 procent lager dan een jaar eerder. Tegelijkertijd groeide de Nederlandse economie met 1,2 procent, zo blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek en RIVM Emissieregistratie. De daling komt vooral voor rekening van de elektriciteitssector, die 12,5 procent minder uitstoot produceerde.
Elektriciteitssector leidt daling broeikasgassen
Voor ondernemers in energie-intensieve sectoren betekent deze trend dat investeringen in energietransitie zich kunnen uitbetalen: bedrijven die nu overschakelen naar duurzamere energiebronnen volgen een pad dat landelijk steeds meer als norm wordt erkend. Tegelijkertijd waarschuwen recente prognoses (zoals van UWV en ABN AMRO) dat de daling van broeikasgasuitstoot vertraagt; bedrijven die afhankelijk zijn van hoge energiekosten moeten alert blijven op geopolitieke ontwikkelingen die energieprijzen beïnvloeden.
Elektriciteitssector vermindert broeikasgasuitstoot door minder steenkool
De elektriciteitssector stootte in het eerste kwartaal van 2026 bijna een achtste minder broeikasgassen uit dan in dezelfde periode vorig jaar. Volgens het CBS komt dit vooral doordat bijna een kwart minder steenkool werd verbruikt voor elektriciteitsproductie. Daarentegen produceerde de sector juist meer elektriciteit, met name door een toename van windenergie. In de eerste drie maanden van dit jaar waaide het meer dan in het eerste kwartaal van 2025.
Daardoor daalde de bijdrage van de elektriciteitssector aan de totale uitstoot van 23 naar 21 procent. De sector blijft echter verantwoordelijk voor meer dan een vijfde van alle Nederlandse broeikasgasemissies. Het RIVM en CBS rapporteren deze cijfers conform de internationale IPCC-richtlijnen voor klimaatmonitoring.
Ook industrie en mobiliteit stoten minder uit
Naast de elektriciteitssector droegen ook de industrie en mobiliteitssector bij aan de dalende uitstoot. De industrie stootte ruim 4 procent minder uit, vooral door een lager aardolieverbruik. Dit is het gevolg van lagere productie bij met name de chemische industrie. Ondanks de daling blijft de industrie met 27 procent de grootste uitstoter van broeikasgassen in Nederland.
Bovendien verbruikte de mobiliteitssector ruim 5 procent minder brandstof. Er werd vooral minder diesel, maar ook minder benzine getankt. Volgens het CBS kwam dit doordat diesel in Nederland relatief duurder werd ten opzichte van buurlanden, waardoor grensoverschrijdend tanken aantrekkelijker werd. Daarnaast werden er minder leaseauto’s op diesel verkocht, die normaal gesproken bovengemiddeld veel kilometers maken. De uitstoot van in het buitenland getankte brandstoffen telt volgens IPCC-regels niet mee bij Nederland.
Economische groei bij dalende uitstoot
Opmerkelijk is dat de Nederlandse economie in het eerste kwartaal groeide met 1,2 procent, terwijl de CO2-uitstoot met 5 procent daalde. Het CBS berekent ook de totale CO2-uitstoot van alle Nederlandse economische activiteiten, waarbij ook internationale lucht- en zeevaart en biomassaverbranding worden meegenomen. Volgens deze systematiek stootte de Nederlandse economie eveneens 5 procent minder CO2 uit.
Verder speelde het weer een rol bij de uitstootcijfers. Hoewel het jaar koud begon, waren februari en maart relatief zacht. Hierdoor was het eerste kwartaal van 2026 minder koud dan dezelfde periode in 2025. Gecorrigeerd voor dit weerseffect daalde de CO2-uitstoot met bijna 4 procent. Met name huishoudens verbruikten daardoor minder aardgas voor verwarming.
Energiebedrijven grootste daler
Binnen de Nederlandse economie stootten energiebedrijven het meest minder uit. Het cluster energie- en waterbedrijven en afvalbeheer reduceerde de CO2-uitstoot met bijna 9 procent vergeleken met een jaar eerder. Tegelijkertijd steeg de toegevoegde waarde van dit cluster met ruim 2 procent. Deze ontkoppeling van economische groei en uitstoot toont aan dat verduurzaming economisch haalbaar is.
Tot slot bleven andere sectoren stabiel of daalden eveneens. De transportsector stootte evenveel CO2 uit als vorig jaar, waarbij hogere uitstoot door luchtvaart en binnenvaart werd gecompenseerd door lagere emissies in zeevaart en wegvervoer. De dienstensector verlaagde de uitstoot met 5,5 procent en groeide tegelijk met 1,9 procent. Het CBS publiceert deze voorlopige kwartaalcijfers om beleidsmakers en ondernemers inzicht te geven in recente ontwikkelingen rond klimaatdoelstellingen.
Kernfeiten
- Broeikasgasuitstoot in Nederland daalde 5 procent in eerste kwartaal 2026 tegenover vorig jaar
- Elektriciteitssector produceerde 12,5 procent minder broeikasgassen dankzij 25 procent minder steenkoolverbruik
- Nederlandse economie groeide gelijktijdig met 1,2 procent ondanks lagere uitstoot
Veelgestelde vragen
Wat betekent de daling van broeikasgassen voor mijn bedrijf?
De daling toont dat emissiereductie en economische groei samen kunnen gaan. Voor bedrijven die al investeren in duurzamere processen, betekent dit dat deze inspanningen deel zijn van een bredere transitie. Bedrijven die nog niet zijn begonnen, kunnen zich nu positioneren om mee te groeien met deze trend.
Waarom daalt de elektriciteitssector sterker dan andere sectoren?
De elektriciteitssector beperkte steenkoolgebruik aanzienlijk, wat direct leidt tot lagere broeikasgasuitstoot. Dit geeft andere energie-intensieve bedrijven een signaal: overschakeling naar minder carbonintensieve energiebronnen levert meetbare resultaten op.
Betekent deze daling dat energiekosten voor bedrijven dalen?
De daling van broeikasgasuitstoot betekent niet automatisch lagere energieprijzen. Geopolitieke factoren en aanbodschommelingen bepalen nog steeds de energiekosten. Bedrijven moeten alert blijven op prijsontwikkelingen, ondanks positieve emissieuitslagen.
Welke maatregelen kunnen mijn bedrijf nemen?
Ondernemers kunnen hun energieverbruik analyseren en stappen nemen naar hernieuwbare energie of efficiëntere processen. Dit volgt dezelfde route die de elektriciteitssector succesvol is ingeslagen. Investering in energietransitie sluit aan bij landelijk beleid en maatschappelijke verwachting.