De minister van Financiën weet nauwelijks hoe iemand controleert of de Nederlandse goudvoorraad er echt ligt, meldt de Algemene Rekenkamer op 11 november. Ook ontbreekt een plan voor de inzet van het goud bij een crisis. Het gaat om 612 ton ter waarde van ruim 72 miljard euro, dat De Nederlandsche Bank (DNB) beheert.
Nederlandse goudvoorraad zonder afspraken voor een crisis
DNB presenteert het goud als een ‘spaarpot voor noodgevallen’, zoals een financiële crisis, ernstige politieke instabiliteit of oorlog. Toch hebben DNB en de minister geen afspraken of scenario’s voor zo’n situatie. Niemand heeft vastgelegd wie beslist, wanneer iemand het goud verkoopt of verplaatst en of het überhaupt in actie komt. Volgens DNB blijft het goud ook in extreme situaties van DNB. Minister Heinen reageert dat zulke afspraken de onafhankelijkheid van DNB zouden inperken.
De minister noemt het beheer van het goud zelf een ‘vitaal belang van de staat’. Toch kwam het goud tot eind 2025 niet aan bod in zijn overleggen met de DNB-president. Wettelijk heeft hij geen zeggenschap over hoeveel goud Nederland aanhoudt, hoe DNB het beheert of waar het ligt.
Paul Buitink, algemeen directeur van Holland Gold, noemt het “onvoorstelbaar dat er niet wordt nagedacht over de Nederlandse goudvoorraad”. Hij vindt de onafhankelijkheid van DNB cruciaal, maar geen reden om zonder strategie te werken. “Ook de Rekenkamer zegt dat onafhankelijkheid niet wil zeggen dat er geen gesprek mogelijk is”, zegt hij. De Rekenkamer schrijft zelf: ‘Informatie inwinnen staat niet gelijk aan besluitvorming beïnvloeden.’
Verhuizing van 86 ton bracht geen goud naar Nederland
Tussen maart en augustus 2026 verplaatste DNB ongeveer 86 ton goud uit de VS en Canada naar Londen. In de kern was dat een wissel. DNB verkocht bijna 59 ton in New York en kocht in Londen goud dat aan internationale handelsstandaarden voldoet. Ruim 27 ton ging fysiek naar Zeist, maar dezelfde hoeveelheid vertrok vanuit Zeist naar Londen. Het deel in Nederland bleef daardoor gelijk op ongeveer 22 miljard euro. Ruim twee derde van de voorraad ligt nog altijd in het buitenland.
DNB informeerde de minister op 8 december 2025 over het plan. Tien dagen later legde de Rekenkamer haar onderzoek stil, op verzoek van de minister en ‘vanwege de grote belangen voor ons land en de veiligheid van de betrokkenen’. Buitink vindt het frappant dat DNB-president Olaf Sleijpen eind maart nog zei geen plannen te hebben om het goud uit de VS terug te halen. DNB had de minister begin december al verteld dat het dit wel ging doen. “Een soort leugentje om bestwil”, zegt Buitink. Hij vermoedt dat het uitstel van het rapport met Trump en de spanningen tussen de EU en de VS te maken had, al noemt DNB officieel andere redenen.
Geen onafhankelijke controle op goud in het buitenland
DNB controleert zelf of het goud aanwezig is. De externe accountant van DNB gaat echter niet mee naar de kluizen in New York, Londen en Ottawa. Voor dat goud volstaat een bevestiging van de buitenlandse centrale banken zelf. De controleverslagen van de bewaarder deelde DNB niet met de Rekenkamer, en het ministerie vroeg er nooit om. Er is geen aanwijzing dat er goud ontbreekt, maar voor het grootste deel van de voorraad ontbreekt onafhankelijke controle.
Buitink wijst erop dat rekenkamers in Duitsland en Oostenrijk het goudbeheer van hun centrale bank wél mogen toetsen. Ook andere landen verplaatsten de afgelopen jaren hun goud, onder meer Duitsland, Frankrijk, India en Polen. Buitink pleit al langer voor meer goud op Nederlandse bodem. “Ik hoop dat DNB nu gewoon hun eerste stap gezet heeft en uiteindelijk de stap afmaakt”, zegt hij.
Kernfeiten
- De Nederlandse goudvoorraad bestaat uit 612 ton ter waarde van ruim 72 miljard euro. De Nederlandsche Bank (DNB) beheert het goud en ruim twee derde ligt in het buitenland.
- DNB en de minister van Financiën hebben geen afspraken of scenario’s voor de inzet van het goud bij een crisis. Niemand heeft vastgelegd wie beslist of het goud wordt verkocht of verplaatst.
- Tussen maart en augustus 2026 verplaatste DNB ongeveer 86 ton goud uit de VS en Canada naar Londen. Het deel in Nederland bleef gelijk op ongeveer 22 miljard euro.
- De externe accountant van DNB gaat niet mee naar de kluizen in New York, Londen en Ottawa. Voor dat goud volstaat een bevestiging van de buitenlandse centrale banken zelf.
Veelgestelde vragen
Hoeveel goud heeft Nederland en wie beheert het?
Nederland heeft 612 ton goud ter waarde van ruim 72 miljard euro. De Nederlandsche Bank (DNB) beheert de voorraad en ruim twee derde ervan ligt in het buitenland.
Wordt de Nederlandse goudvoorraad onafhankelijk gecontroleerd?
Voor het grootste deel van de voorraad is er geen onafhankelijke controle. DNB controleert zelf of het goud aanwezig is en de externe accountant gaat niet mee naar de kluizen in New York, Londen en Ottawa. Voor dat goud volstaat een bevestiging van de buitenlandse centrale banken. Er is geen aanwijzing dat er goud ontbreekt.
Heeft de minister van Financiën zeggenschap over de Nederlandse goudvoorraad?
Nee, de minister van Financiën heeft wettelijk geen zeggenschap over de Nederlandse goudvoorraad. Dat geldt voor hoeveel goud Nederland aanhoudt, hoe DNB het beheert en waar het ligt.
Bracht de goudverhuizing van DNB goud naar Nederland?
Nee, de goudverhuizing van DNB bracht geen goud naar Nederland. Ruim 27 ton ging fysiek naar Zeist, maar dezelfde hoeveelheid vertrok vanuit Zeist naar Londen.