Het mogelijke uitstel van het EU-Mercosur-verdrag vergroot de onzekerheid voor Nederlandse mkb-ondernemers die zakendoen met of willen uitbreiden naar Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay. Tegelijkertijd blijven de strategische kansen van deze grote Zuid-Amerikaanse groeimarkt onverminderd aanwezig.
Mercosur vertegenwoordigt bijna 300 miljoen consumenten en biedt kansen voor Nederlandse bedrijven in onder meer machines, hightech, logistiek, voedingsmiddelen en zakelijke dienstverlening. Juist in een periode waarin handelsrelaties met andere grootmachten onder druk staan, blijft deze regio relevant.
Wat is er besloten?
Het Europees Parlement heeft besloten het Mercosur-handelsakkoord eerst juridisch te laten toetsen door het Europees Hof van Justitie. Deze toetsing kan naar verwachting anderhalf tot twee jaar duren. Tot die tijd ligt de definitieve stemming over het akkoord stil.
Het verdrag is daarmee niet van tafel, maar de invoering wordt wel aanzienlijk vertraagd. In theorie kan de Europese Commissie delen van het handelsakkoord voorlopig toepassen, maar dat is politiek gevoelig en momenteel onzeker.
Waarom is dit belangrijk voor Nederland?
Nederland speelt een sleutelrol in de handel met Mercosur. Het land is de grootste EU-importeur van goederen uit deze landen en de derde grootste exporteur. In 2024 importeerde Nederland voor 13,6 miljard euro uit Mercosur, waarbij een groot deel via de Nederlandse distributiefunctie wordt doorgevoerd naar andere Europese landen.
Voor ondernemers zijn stabiele en voorspelbare handelsregels essentieel om investeringen in logistiek, productie en verkoop goed te plannen. Organisaties als VNO-NCW, MKB-Nederland en evofenedex noemen het uitstel daarom uiterst onverstandig, omdat het de toegang tot een strategische groeimarkt vertraagt.
Gevolgen voor mkb-ondernemers
Voor mkb’ers die al actief zijn in Mercosur-landen blijven de bestaande import- en exportvoorwaarden voorlopig van kracht. Dat betekent dat huidige invoertarieven, douaneprocedures en administratieve lasten blijven gelden.
Ondernemers die juist wilden uitbreiden of instappen, missen voorlopig het perspectief van lagere invoerrechten en eenvoudiger markttoegang. Ook blijven onzekerheden bestaan over product- en duurzaamheidsregels, wat investeringsbeslissingen vertraagt en financiering lastiger kan maken.
Waarom boeren tegen het verdrag zijn
LTO Nederland en de Nederlandse boeren zijn fel tegen het Mercosur-verdrag. Zij vrezen oneerlijke concurrentie, met name voor sectoren als rundvlees, pluimvee en suiker. Producten uit Zuid-Amerika kunnen goedkoper de EU binnenkomen, terwijl deze niet altijd hoeven te voldoen aan de strenge EU-normen voor dierenwelzijn, voedselveiligheid en duurzaamheid.
Nederlandse boeren hebben te demonstrate had higher costs due to stricter environmental rules, labor costs, and sustainability requirements. LTO pleit daarom voor harde garanties, zoals een noodrem bij marktverstoring en een compensatiefonds van 1 miljard euro voor getroffen sectoren. Volgens de organisatie bieden de huidige voorstellen onvoldoende bescherming. Het uitstel door het Europees Parlement geeft boeren tijdelijk ademruimte, maar de kritiek blijft zolang structurele waarborgen ontbreken.
Kansen en risico’s in de tussentijd
Ondanks het uitstel blijft Mercosur strategisch aantrekkelijk. Diversificatie richting Zuid-Amerika kan voor mkb-ondernemers verstandig zijn nu handel met de VS en China onder druk staat.
Tegelijkertijd schuilt er een risico in afwachten. Andere wereldmachten kunnen hun positie in Zuid-Amerika verder versterken terwijl de EU aarzelt. Ondernemers die nu al investeren in relaties, distributienetwerken en lokale partnerschappen, kunnen straks een voorsprong hebben.
Wat kunt u nu doen als ondernemer?
Ondernemers doen er goed aan hun langetermijnstrategie voor Latijns-Amerika te herzien en te werken met meerdere scenario’s, zowel met als zonder snel in werking tredend handelsakkoord.
Daarnaast loont het om nu al te investeren in kennis van lokale regelgeving, kwaliteitseisen en duurzaamheidseisen. Ook het versterken van logistieke ketens en distributiekanalen blijft belangrijk, mede vanwege de sterke doorvoerpositie van Nederland.
Het volgen van de politieke ontwikkelingen via brancheorganisaties zoals evofenedex en MKB-Nederland helpt om tijdig bij te sturen en belangen onder de aandacht te brengen.
Conclusie
Het uitstel van het EU-Mercosur-verdrag verandert het speelveld, maar niet de kern. Voor Nederlandse mkb-ondernemers blijft Mercosur een belangrijke markt met grote potentie. Wie zich nu al strategisch voorbereidt, staat straks sterker wanneer de handelsdeuren alsnog opengaan.