Meer dan 80% van de Nederlandse zzp’ers heeft geen arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Naar schatting zijn bijna een miljoen zelfstandige ondernemers niet financieel beschermd bij langdurige ziekte of een ongeval. Dit blijkt uit een analyse van recente cijfers. Deze analyse is uitgevoerd door Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.nl. De cijfers komen van het CBS en TNO.
Het aantal zelfstandigen neemt toe. Tegelijkertijd neemt het aantal ondernemers met een AOV af. In 2011 had 23% van de zzp’ers een arbeidsongeschiktheidsverzekering. In 2023 daalde dit percentage naar slechts 15,7%. In totaal had 21% van de zzp’ers in 2023 iets geregeld. Dit om inkomensverlies bij ziekte op te vangen. Naast AOV’s vallen hieronder broodfondsen en vrijwillige UWV-verzekeringen. Er zijn nog geen officiële cijfers voor 2025. Er zijn echter geen aanwijzingen voor een trendverschuiving.
“Veel zzp’ers onderschatten hun financiële risico’s,” stelt Gabriël Baysoy. Hij is woordvoerder van Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.nl. “Zonder verzekering of ruime buffer kan enkele maanden uitval duizenden euro’s omzet kosten. Voor een ondernemer met weinig reserves kan dit het verschil zijn tussen doorgaan of stoppen.”
Oorzaken van beperkte verzekering
De lage verzekeringsgraad onder zelfstandigen contrasteert met de risico’s. Werknemers hebben recht op loondoorbetaling bij ziekte. Zelfstandigen zijn hierin volledig afhankelijk van zichzelf. Velen sluiten geen verzekering af. Dit komt door hoge kosten, onduidelijke voorwaarden of een onderschatting van de situatie.
CBS-cijfers tonen aan dat 46% van de onverzekerde zzp’ers de premie te hoog vindt. 32% geeft aan deze niet te kunnen betalen. Volgens Baysoy is dit zorgelijk, maar niet onverwacht: “De kosten vormen een drempel, vooral bij een wisselend inkomen. Veel zzp’ers onderschatten ook de financiële risico’s. Als we vragen wat ze zouden doen bij zes maanden uitval, is het antwoord vaak: ‘Geen idee.'”
Verplichte AOV vertraagd
Het kabinet werkt sinds het Pensioenakkoord van 2019 aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. De invoering hiervan is echter herhaaldelijk uitgesteld. Volgens de huidige planning gaat de regeling op zijn vroegst in 2027 van start. Tot die tijd blijft verzekeren vrijwillig. Het merendeel van de zzp’ers maakt echter geen gebruik van deze mogelijkheid. “De verplichting laat op zich wachten,” zegt Baysoy, “maar dit betekent niet dat ondernemers nu niets kunnen doen. Het begint met je verdiepen in een AOV. Voor veel zzp’ers blijkt dit toegankelijker en betaalbaarder dan verwacht.”
Belang van bewustwording
De lage verzekeringsgraad onder zzp’ers blijft opvallend. Zeker in een periode van groeiend aantal zelfstandigen. Wat mensen regelen bij ziekte varieert sterk. Dit omvat verzekeren, sparen of deelname aan een broodfonds. “Het belangrijkste is dat zelfstandige ondernemers zich bewust zijn van hun situatie,” stelt Baysoy. “Pas met kennis kun je gerichte keuzes maken.”