Een meerderheid van de Nederlandse automobilisten wil geen gebruik maken van zelfrijdende auto’s, zo blijkt uit onderzoek. Ruim zes op de tien Nederlanders staat afwijzend tegenover de technologie, ondanks de recente goedkeuring van Tesla’s Full Self-Driving systeem voor gebruik op de openbare weg. Vooral zorgen over veiligheid en verminderde alertheid spelen een rol.
Consumentenweerstand tegen zelfrijdende auto’s groeit
Ondanks de recente goedkeuring van Tesla’s Full Self-Driving systeem voor gebruik op Nederlandse wegen, blijkt uit onderzoek van PanelWizard dat een meerderheid van Nederlandse automobilisten terughoudend is. Het onderzoek onder 1.038 automobilisten toont aan dat veiligheidsbedenking en zorgen over verminderde alertheid de belangrijkste redenen zijn voor deze weerstand. Dit sentiment sluit aan bij bredere Europese trends: ook in België en Portugal worden zelfrijdende auto’s voorzichtig getest, terwijl onderzoeksinstituten zoals TU Delft nog steeds werken aan modellen om de veiligheid van autonome systemen te vergelijken met menselijk rijgedrag.
Voor ondernemers in logistiek, taxidiensten en mobiliteitsoplossingen betekent deze consumentenweerstand dat de marktintroductie van zelfrijdende voertuigen voorzichtiger zal verlopen dan technologiebedrijven hopten. Bedrijven die investeren in autonome voertuigen moeten rekening houden met langere acceptatiefasen en mogelijk aanvullende veiligheidsmaatregelen om consumentenvertrouwen op te bouwen.
Onderzoeksbureau PanelWizard voerde in opdracht van OSW een representatief onderzoek uit onder 1.038 Nederlandse automobilisten. Daaruit komt naar voren dat 61 procent geen gebruik zou willen maken van een zelfrijdende auto. Bovendien heeft 58 procent geen vertrouwen om mee te rijden met iemand die zo’n systeem gebruikt.
Oudere generaties het meest sceptisch over zelfrijdende auto’s
De terughoudendheid is het grootst onder ouderen. Maar liefst 76 procent van de 60-plussers zegt geen zelfrijdende auto te willen gebruiken. Onder Nederlanders jonger dan 30 jaar ligt dat percentage met 49 procent aanzienlijk lager. Toch blijft ook bij deze jongere groep bijna de helft sceptisch over de technologie.
Daarnaast geeft 67 procent van de ondervraagden aan dat zelfrijdende auto’s in de praktijk niet veiliger zijn dan auto’s die volledig door mensen worden bestuurd. Wel hebben Nederlanders meer vertrouwen in het gebruik van autonome voertuigen op de snelweg dan in drukke stadsomgevingen. Zo zou 56 procent een zelfrijdende auto eerder op de snelweg willen gebruiken dan binnen de bebouwde kom.
Verkeerspsychologen waarschuwen voor verminderde alertheid
De grootste zorg onder Nederlanders betreft de alertheid van bestuurders. Maar liefst 86 procent maakt zich zorgen dat bestuurders minder alert worden wanneer voertuigen steeds meer taken overnemen. Verkeerspsycholoog Matthijs Dicke-Ogenia bevestigt deze zorg. Volgens hem kan het risico’s opleveren wanneer ingrijpen nog nodig blijft bij fouten, omdat de aandacht verslapt naarmate de auto meer overneemt.
Ook verkeerspsycholoog Cees Wildervanck plaatst kanttekeningen bij de huidige ontwikkelingen. Volgens hem kunnen zelfrijdende auto’s bijdragen aan minder verkeersongevallen wanneer ze volledig autonoom functioneren en de technologie volledig is doorontwikkeld. Echter, op dit moment bevinden we ons volgens Wildervanck nog duidelijk in een tussenfase.
Discussie over aansprakelijkheid bij ongelukken
Naast veiligheidszorgen speelt ook de vraag over aansprakelijkheid. Tweederde van de Nederlanders vindt dat de fabrikant verantwoordelijk zou moeten zijn bij ongelukken met een zelfrijdende auto, en niet de bestuurder. Dit wijkt af van de huidige praktijk in Nederland.
Hoewel Tesla’s FSD Supervised sinds kort is toegestaan op de Nederlandse openbare weg, blijft de bestuurder juridisch verantwoordelijk. Bovendien moet de bestuurder voortdurend toezicht houden op het systeem. Nederland is het eerste Europese land dat deze technologie heeft goedgekeurd voor gebruik op de openbare weg.
OSW helpt al bijna vijftien jaar bij het verkopen van voertuigen en voerde dit onderzoek uit om inzicht te krijgen in de houding van Nederlanders tegenover nieuwe ontwikkelingen in de automobielsector. Meer informatie is te vinden op de website van OSW.
Kernfeiten
- 61 procent van Nederlandse automobilisten wil geen gebruik maken van zelfrijdende auto’s
- 58 procent heeft geen vertrouwen om mee te rijden met iemand die een zelfrijdend systeem gebruikt
- Onderzoek onder 1.038 Nederlandse automobilisten uitgevoerd door PanelWizard in opdracht van OSW
Veelgestelde vragen
Wat betekent deze consumentenweerstand voor mijn mobiliteits- of logistiekbedrijf?
Als u investeert in zelfrijdende voertuigen, moet u rekening houden met een langzamere acceptatie door klanten en werknemers. Het is verstandig om communicatie over veiligheid en betrouwbaarheid voorop te stellen en mogelijk extra trainingen of garanties aan te bieden om vertrouwen op te bouwen.
Hoe beïnvloedt de weerstand tegen zelfrijdende auto’s ondernemers in transport en bezorging?
Bedrijven die op autonome voertuigen rekenen voor kostenbesparing, moeten hun businesscase herzien. De consumentenweerstand kan betekenen dat zelfrijdende voertuigen langer alleen in gecontroleerde omgevingen (zoals bedrijfsterreinen) kunnen opereren voordat ze op openbare wegen volledig worden geaccepteerd.
Wat zijn de gevolgen van deze weerstand voor de invoering van zelfrijdende technologie?
De invoering zal waarschijnlijk geleidelijker verlopen dan verwacht. Bedrijven en overheden zullen meer tijd moeten investeren in veiligheidsonderzoek en publieke acceptatie voordat zelfrijdende auto’s op grote schaal kunnen worden ingezet.
Welke acties zijn relevant voor ondernemers die met autonome voertuigen willen werken?
Focus op transparantie over veiligheidsmaatregelen en onderzoek naar hoe uw klanten en werknemers tegen de technologie aankijken. Overweeg pilotprojecten in controleerbare omgevingen en communiceer duidelijk over de voordelen en beperkingen van zelfrijdende systemen.