Groningen – De provincie Groningen en gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta hebben een zienswijze ingediend tegen het ontwerpprogramma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee. Het ministerie van Economische Zaken ziet de Tunnelroute, een tunnel voor stroomkabels en waterstofleiding vanaf zee naar de Eemshaven, voorlopig niet als kansrijke optie. Daarmee dreigen afspraken uit Nij Begun over windenergie-aanlanding in Noord-Nederland niet te worden nagekomen.
Tunnelroute windenergie onder druk in Noord-Nederland
De provincie Groningen en gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta hebben bezwaar ingediend tegen het ontwerpprogramma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee van het ministerie van Economische Zaken. Het ministerie beschouwt de Tunnelroute, een geplande tunnel voor stroomkabels en waterstofleiding van zee naar de Eemshaven, voorlopig niet als kansrijke optie. Dit dreigt afspraken uit het Nij Begun-akkoord in gevaar te brengen, waarin is vastgelegd dat ongeveer een derde van alle windenergie van zee in de Eemshaven aan land moet komen.
Voor bedrijven in de energie- en logistieke sector in Noord-Nederland kan dit besluit gevolgen hebben voor investeringsplannen en infrastructuurontwikkeling. Ondernemers die afhankelijk zijn van de aanlanding van windenergie in de Eemshaven, bijvoorbeeld in waterstofproductie, elektrolyse of energieintensieve industrie, moeten rekening houden met mogelijke vertraging of wijzigingen in de geplande infrastructuur. Het is raadzaam om de voortgang van deze zienswijzeprocedure te volgen en contact te onderhouden met lokale overheidsinstanties over toekomstige energieprojecten.
Tunnelroute essentieel voor nakomen afspraken Nij Begun
In het kader van Nij Begun is afgesproken dat ongeveer een derde van alle windenergie van zee in de Eemshaven aan land moet komen. Volgens de huidige plannen komt alleen de stroom van windpark Doordewind in de Eemshaven aan land. Dat gaat om 4 gigawatt, aanzienlijk minder dan de ongeveer 23 gigawatt die nodig is om de gemaakte afspraken na te komen. Ook de Oude Westereemsroute wordt pas op langere termijn als mogelijkheid beschouwd.
Daarom vinden de overheden dat de Tunnelroute verder moet worden uitgewerkt. Wanneer het Rijk nu investeert in deze verbinding, kan in 2040 stroom van nieuwe windparken via de tunnel in de Eemshaven worden aangevoerd. Dat biedt kansen voor de ontwikkeling van de Eemshaven en Oostpolder en sluit aan bij de regionale ambitie om windenergie op zee te combineren met waterstofproductie. Dat is belangrijk voor de werkgelegenheid en de verduurzaming van industrie in de provincie.
Breed verzet tegen kerncentrales in Eemshaven
Het ministerie koppelt in het ontwerpprogramma de mogelijke bouw van twee nieuwe kerncentrales aan locaties waar stroom van zee aan land komt. De gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta en de provincie Groningen verzetten zich tegen de komst van kerncentrales naar de Eemshaven. Dat standpunt wordt breed gedeeld. De gemeenteraad van Het Hogeland sprak zich hier in 2024 opnieuw tegen uit met de motie Geen kerncentrale in Het Hogeland.
Ook Provinciale Staten van Groningen namen meerdere moties aan tegen de komst van kerncentrales naar Groningen. Daarnaast heeft de Tweede Kamer verschillende moties aangenomen waarin het kabinet wordt opgeroepen geen kerncentrales in Groningen en de Eemshaven te realiseren. De overheden hebben in eerdere zienswijzen eveneens aangegeven dat er geen aanleiding is om de Eemshaven als mogelijke locatie voor nieuwe kerncentrales te onderzoeken.
Tunnel goedkoper en sneller dan kerncentrales
Wethouder Eltjo Dijkhuis van gemeente Het Hogeland benadrukt het belang van de Eemshaven. Eemshaven is de plek waar windenergie, waterstof en duurzame industrie samenkomen, aldus Dijkhuis. Het kan niet zo zijn dat alle nieuwe windenergie van zee straks aan de westkant aan land komt en Noord-Nederland buiten spel wordt gezet. Dat druist in tegen de afspraken die met Groningen zijn gemaakt.
Opvallend is dat het Rijk de Tunnelroute in Groningen mede als onzeker beoordeelt, omdat vergelijkbare energietunnels nog niet eerder zijn gerealiseerd. Tegelijkertijd pleit netbeheerder TenneT voor de aanleg van twee grote elektriciteitstunnels onder de Westerschelde. Volgens de gemeenten en provincie laat dit zien dat tunnelverbindingen voor energie-infrastructuur juist steeds vaker als toekomstbestendige oplossing worden gezien.
Bovendien is de tunnel goedkoper en sneller te realiseren dan nieuwe kerncentrales. De tunnel kan volgens het ontwerpprogramma in 2040 gereed zijn, terwijl een nieuwe kerncentrale naar verwachting pas rond 2050 operationeel wordt. De overheden roepen het Rijk daarom op om vast te houden aan de afspraken uit Nij Begun, de Tunnelroute verder uit te werken en te investeren in een toekomstbestendig energiesysteem waarin windenergie en waterstof centraal staan.
Kernfeiten
- Groningen, Het Hogeland en Eemsdelta dienden gezamenlijk een zienswijze in tegen het ontwerpprogramma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee
- Het ministerie van Economische Zaken beschouwt de Tunnelroute voorlopig niet als kansrijke optie
- Volgens Nij Begun moet ongeveer een derde van alle windenergie van zee in de Eemshaven aan land komen; momenteel is alleen windpark Doordewind (4 gigawatt) gepland voor aanlanding daar
Veelgestelde vragen
Wat betekent de afwijzing van de Tunnelroute voor mijn bedrijf in Noord-Nederland?
Als uw bedrijf afhankelijk is van energieinfrastructuur of waterstofproductie in de Eemshaven, kan vertraging of wijziging van plannen gevolgen hebben voor investeringstimings en capaciteitsplanning. Volg de voortgang van de zienswijzeprocedure en onderhoud contact met lokale overheidsinstanties over alternatieve aanlanding- of infrastructuurplannen.
Hoe beïnvloedt dit de energietransitie in Groningen?
De Tunnelroute was bedoeld om windenergie van zee efficiënt naar het industriële gebied Eemshaven te transporteren. Zonder deze route kunnen plannen voor waterstofproductie en energieintensieve industrie in de regio vertraging oplopen, wat gevolgen kan hebben voor bedrijven die op deze infrastructuur rekenen.
Wat zijn de gevolgen van het Nij Begun-akkoord voor ondernemers?
Het Nij Begun-akkoord voorziet dat een derde van alle windenergie van zee in de Eemshaven aan land moet komen. Als de Tunnelroute niet wordt gerealiseerd, kunnen alternatieve aanlanding- of transportmethoden nodig zijn, wat kan leiden tot hogere kosten of langere doorlooptijden voor energieprojecten.
Welke acties moeten ondernemers nu nemen?
Monitor de voortgang van de zienswijzeprocedure via het ministerie van Economische Zaken en lokale overheden. Ondernemers met plannen voor energieintensieve activiteiten in de Eemshaven-regio doen er goed aan contact op te nemen met de provincie Groningen en gemeenten over mogelijke alternatieven en realistische doorlooptijden.