Duitsland kampt volgens kredietverzekeraar Allianz Trade met een investeringsachterstand van zo’n 390 miljard euro ten opzichte van de rest van Europa. Het land moet daarom fors investeren in energie, digitalisering, infrastructuur en defensie. Nederlandse bedrijven kunnen daarvan profiteren, maar lopen ook risico als de omslag mislukt. Het rapport verscheen kort voor de eerste Invest in Germany Summit in Berlijn.
Sterke economie, zwakke investeringen
Duitsland is met een bbp van ongeveer 4.400 miljard euro de derde economie ter wereld. Het land heeft een sterke industriële basis en telt ongeveer 1.700 zogenoemde hidden champions: middelgrote, gespecialiseerde bedrijven die in hun niche wereldwijd vooraan staan. Toch daalden de investeringen sinds 2019 met 6,4 procent. In de rest van de eurozone stegen ze in dezelfde periode met 6,7 procent. Had Duitsland net zo sterk geïnvesteerd als de Verenigde Staten, dan was er volgens Allianz Trade tot 730 miljard euro meer geïnvesteerd.
Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade, wijst op het belang voor Nederland. “Als de Duitse economie onvoldoende vernieuwt en groeit, voelen Nederlandse exporteurs en toeleveranciers dat rechtstreeks”, zegt hij.
Geld genoeg, maar het stroomt naar het buitenland
Duitse huishoudens beschikken over ongeveer 9.000 miljard euro aan financieel vermogen. Circa 3.400 miljard euro daarvan staat in contanten en op bankdeposito’s. Daarnaast bezit Duitsland netto meer dan 4.000 miljard euro aan buitenlandse activa. Verschuift 5 procent van het vermogen van huishoudens naar productievere beleggingen, dan komt volgens Allianz Trade ongeveer 450 miljard euro vrij.
Het rendement op die buitenlandse bezittingen valt bovendien tegen. Sinds 1975 lag het gemiddelde jaarlijkse rendement ongeveer 5 procentpunt onder dat van de Verenigde Staten. Ten opzichte van andere Europese landen bedroeg het verschil bijna 3 procentpunt. Geeroms noemt het een merkwaardige situatie: Duitsland spaart veel, stuurt een groot deel naar het buitenland en laat wegen, spoor en energienetten verouderen.
Bureaucratie en hoge kosten remmen buitenlandse investeerders
Hoge energie- en arbeidskosten, personeelstekorten en bureaucratie maken Duitsland minder aantrekkelijk. Het Duitse ifo-instituut berekent dat buitensporige administratieve lasten de economie jaarlijks tot 146 miljard euro aan productie kosten. Het aantal aangekondigde buitenlandse investeringsprojecten daalde in 2025 met 10 procent naar 548. Dat is het laagste aantal sinds 2009. Toch steeg de daadwerkelijke instroom van buitenlandse directe investeringen vorig jaar met circa 50 procent naar 86 miljard euro, waarvan meer dan 80 procent uit Europa kwam.
Kansen voor Nederlandse bedrijven in de Duitse investeringsgolf
Allianz Trade ziet de grootste kansen in energie, digitale infrastructuur, transport en defensie. Voor de energietransitie is tot 2045 naar schatting 1.300 miljard euro nodig. Digitalisering vraagt tot 2030 om 275 tot 500 miljard euro. In transport staat tot 2029 circa 166 miljard euro gepland, en voor defensie kan Duitsland de komende vijf jaar ongeveer 734 miljard euro financieren.
“Voor Nederlandse bedrijven ligt hier een markt van uitzonderlijke omvang”, zegt Geeroms. Nederlandse bedrijven zijn volgens hem nauw verweven met de Duitse industrie en hebben veel kennis van energie-infrastructuur, hightech, digitalisering en engineering. Daarvoor moet Duitsland wel sneller vergunningen verlenen, bureaucratie verminderen en private investeringen aantrekkelijker maken.
De Duitse overheid probeert die omslag op gang te brengen. Door hervorming van de schuldenrem kunnen de begrotingstekorten oplopen van circa 2 à 3 procent naar 4 à 5 procent van het bbp. Het nieuwe Deutschlandfonds moet met 30 miljard euro aan garanties en eigen vermogen circa 130 miljard euro aan privaat kapitaal losmaken. Slaagt Duitsland erin, dan profiteert heel Europa, aldus Geeroms. Mislukt het, dan houdt het land een hogere schuld zonder wezenlijk meer groeivermogen. “Dat raakt ook Nederland.”
Kernfeiten
- Investeringskloof: de Duitse investeringsachterstand bedraagt volgens Allianz Trade zo’n 390 miljard euro ten opzichte van de rest van Europa.
- Sinds 2019: de investeringen in Duitsland daalden met 6,4 procent, terwijl ze in de rest van de eurozone met 6,7 procent stegen.
- Investeringsbehoefte: voor de energietransitie is tot 2045 naar schatting 1.300 miljard euro nodig, voor digitalisering tot 2030 tussen 275 en 500 miljard euro.
- Overheidsplannen: het Deutschlandfonds moet met 30 miljard euro aan garanties en eigen vermogen circa 130 miljard euro aan privaat kapitaal losmaken.
Veelgestelde vragen
Hoe groot is de Duitse investeringsachterstand volgens Allianz Trade?
De Duitse investeringsachterstand bedraagt volgens kredietverzekeraar Allianz Trade zo’n 390 miljard euro ten opzichte van de rest van Europa. Sinds 2019 daalden de investeringen in Duitsland met 6,4 procent, terwijl ze in de rest van de eurozone met 6,7 procent stegen.
Hoeveel financieel vermogen hebben Duitse huishoudens?
Duitse huishoudens beschikken over ongeveer 9.000 miljard euro aan financieel vermogen, waarvan circa 3.400 miljard euro in contanten en op bankdeposito’s staat. Verschuift 5 procent van dat vermogen naar productievere beleggingen, dan komt volgens Allianz Trade ongeveer 450 miljard euro aan investeringskapitaal vrij.
Wat is het Deutschlandfonds?
Het Deutschlandfonds is een nieuw Duits fonds dat met 30 miljard euro aan overheidsgaranties en eigen vermogen circa 130 miljard euro aan privaat kapitaal moet losmaken. Het hoort bij de pogingen van de Duitse overheid om de omslag naar meer investeringen op gang te brengen.