De energieafhankelijkheid van Nederland is in tien jaar tijd drastisch verschoven. Het land importeert inmiddels een kwart van zijn energie uit de Verenigde Staten, terwijl de afhankelijkheid van Rusland is gedaald tot onder de 3 procent. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek over de periode 2015-2025.
Van Russisch gas naar Amerikaanse energie
Nederland heeft in tien jaar tijd een drastische verschuiving in energieafhankelijkheid doorgemaakt. Waar het land in 2015 nog slechts 3 procent van zijn energie uit de Verenigde Staten importeerde, is dit aandeel gestegen tot 24 procent in 2025, waarmee de VS nu de grootste energieleverancier is. Tegelijkertijd daalde de afhankelijkheid van Russisch gas van 21 procent in 2021 naar onder de 3 procent. Deze verschuiving volgt op de geopolitieke spanningen en sancties tegen Rusland, en onderstreept hoe snel energiemarktstructuren kunnen veranderen.
Voor ondernemers in energie-intensieve sectoren (industrie, logistiek, productie) betekent deze verschuiving zowel risico’s als kansen. Enerzijds biedt diversificatie van leveranciers meer stabiliteit dan afhankelijkheid van één bron; anderzijds kunnen Amerikaanse energieprijzen en geopolitieke beslissingen directe gevolgen hebben voor bedrijfskosten. Bedrijven die hun energiecontracten herzien of langetermijnstrategie bepalen, moeten rekening houden met deze nieuwe realiteit en mogelijke volatiliteit in aanvoer en prijzen.
Nederland haalt momenteel 77 procent van zijn energie uit het buitenland. Daarvan komt 24 procent uit de Verenigde Staten, waarmee dat land de grootste energieleverancier is geworden. In 2015 was dit nog slechts 3 procent. Tegelijkertijd zakte de Russische energielevering van 21 procent in 2021 naar 3 procent in 2025. Noorwegen blijft een stabiele leverancier met ongeveer 15 procent.
Amerikaanse energie vervangt Gronings gas
De stijgende energieafhankelijkheid van het buitenland hangt direct samen met de afbouw van de gaswinning in Groningen. Sinds oktober 2023 is de winning daar volledig gestopt. Daardoor steeg de totale buitenlandse afhankelijkheid van 70 procent in 2015 naar 77 procent in 2025. Alleen door de groei van hernieuwbare energie bleef deze stijging beperkt.
Vooral bij aardgas is de verschuiving naar Amerikaanse leveringen opvallend. Nederland is inmiddels voor 13 procent afhankelijk van Amerikaans gas, tegenover 7 procent uit Noorwegen. Het Amerikaanse gas komt volledig als vloeibaar aardgas via schepen binnen, terwijl Noors gas via pijpleidingen arriveert. De gasimport uit Rusland daalde tussen 2021 en 2023 van 7 naar 1 procent, maar steeg daarna weer licht naar 2 procent.
Olie-import verschuift naar nieuwe bronnen
Ook bij aardolie veranderde het importpatroon ingrijpend. Nederland is voor 37 procent van zijn energieverbruik afhankelijk van buitenlandse olie. De Verenigde Staten zijn daarbij de grootste leverancier geworden. Deze verschuiving valt samen met een sterke toename van de Amerikaanse oliewinning en export.
Daarnaast importeert Nederland meer olie uit Kazachstan. In 2025 kwam 5 procent van de olie uit dat land, terwijl dit tussen 2015 en 2022 onder de 1 procent bleef. Verder blijven Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk belangrijke olieleveranciers. De Russische olie-import daalde vooral in 2022 en 2023.
Europese Unie volgt zelfde patroon
De Europese Unie als geheel laat een vergelijkbare ontwikkeling zien. De afhankelijkheid van Rusland daalde van 19 procent in 2021 naar 3 procent in 2024. Tegelijkertijd steeg de afhankelijkheid van de Verenigde Staten van 1 procent in 2015 naar 9 procent in 2023. Noorwegen is momenteel de grootste energieleverancier voor de EU.
De totale energieafhankelijkheid van de EU van landen buiten de unie bleef tussen 2015 en 2024 stabiel op ongeveer 53 procent. Naast Noorwegen en de Verenigde Staten zijn Kazachstan en Algerije belangrijke leveranciers. Verder importeert de EU olie uit Libië, Saoedi-Arabië, Nigeria en Irak.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek publiceert deze cijfers als onderdeel van de monitoring van de Nederlandse en Europese energievoorziening. De verschuiving in leveranciers weerspiegelt zowel geopolitieke ontwikkelingen als veranderingen in de mondiale energiemarkten.
Kernfeiten
- Nederland importeert nu 24 procent van zijn energie uit de Verenigde Staten, tegen slechts 3 procent in 2015
- Russische energielevering daalde van 21 procent in 2021 naar onder de 3 procent in 2025
- Noorwegen blijft een stabiele leverancier met ongeveer 15 procent van de Nederlandse energieimport
- 77 procent van de Nederlandse energie komt uit het buitenland
Veelgestelde vragen
Wat betekent deze verschuiving in energieleveranciers voor mijn bedrijf?
De diversificatie van energiebronnen kan uw bedrijf minder kwetsbaar maken voor verstoringen van één leverancier, maar brengt ook nieuwe afhankelijkheden met zich mee. Amerikaanse energieprijzen en geopolitieke beslissingen kunnen nu directer uw bedrijfskosten beïnvloeden. Het is verstandig om uw energiecontracten regelmatig te evalueren en te kijken naar mogelijkheden voor energiebesparing of duurzame alternatieven.
Hoe beïnvloedt de verminderde Russische gasafhankelijkheid ondernemers in Nederland?
De daling van Russische gaslevering van 21 naar onder de 3 procent geeft Nederland meer strategische onafhankelijkheid, maar betekent ook dat bedrijven zich moeten aanpassen aan nieuwe leveranciers en mogelijk andere prijsstructuren. Dit kan op korte termijn tot hogere kosten leiden, maar biedt op lange termijn meer zekerheid en minder geopolitieke risico’s.
Wat zijn de gevolgen van Amerikaanse energieafhankelijkheid voor mijn operationele kosten?
Amerikaanse energieprijzen kunnen fluctueren op basis van wereldmarktomstandigheden en Amerikaanse buitenlandse politiek. Dit kan uw energierekening onvoorspelbaarder maken dan onder de vorige leveranciersmix. Bedrijven in energie-intensieve sectoren moeten rekening houden met mogelijke prijsvolatiliteit en kunnen baat hebben bij langetermijncontracten of hedging-strategieën.
Welke acties zijn relevant voor ondernemers om zich aan te passen aan deze energietransitie?
Controleer uw huidige energiecontracten en leveranciersmix, evalueer mogelijkheden voor energiebesparing en verken investeringen in duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen of windenergie. Veel bedrijven profiteren ook van subsidies voor verduurzaming. Overleg met uw energieleverancier over de stabiliteit van uw huidige arrangement en mogelijke alternatieven.