Nederlandse consumenten schatten de inflatie momenteel drie keer zo hoog in als de werkelijke prijsstijging. Terwijl de gemeten inflatie rond de 3 procent schommelt, blijft de gevoelsinflatie steken op ongeveer 8 procent. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek over de periode na de energiecrisis van 2022.
Gevoelsinflatie blijft drie keer hoger dan werkelijkheid
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft vastgesteld dat Nederlandse consumenten de inflatie momenteel drie keer zo hoog inschatten als de werkelijke prijsstijging. Terwijl de gemeten inflatie rond de 3 procent schommelt, ligt de gevoelsinflatie op ongeveer 8 procent. Dit verschil is sinds de energiecrisis van 2022 aanzienlijk toegenomen: de gevoelsinflatie is momenteel ongeveer twee keer zo hoog als voor 2022, terwijl de feitelijke inflatie alweer is gedaald naar het niveau van voor de crisis.
Voor ondernemers in detailhandel, horeca en diensten heeft deze gevoelsinflatie directe gevolgen: consumenten voelen zich armer dan de cijfers suggereren, wat hun bestedingsgedrag en vertrouwen in de economie aantast. Dit kan leiden tot voorzichtiger consumentengedrag en lagere vraag naar producten en diensten, ondanks dat de werkelijke prijsstijgingen veel lager zijn. Het is belangrijk voor bedrijven om dit psychologische effect in hun communicatie en prijsstrategie mee te nemen.
Het verschil tussen werkelijke en gevoelde inflatie is sinds de energiecrisis aanzienlijk toegenomen. Consumenten schatten de prijsstijgingen standaard hoger in dan de feitelijke inflatie, maar dat verschil is sinds 2022 veel groter geworden. De gevoelsinflatie ligt momenteel ongeveer twee keer zo hoog als voor de energiecrisis. Ondertussen is de feitelijke inflatie alweer gedaald naar het niveau van voor 2022.
Inflatieverwachting loopt opnieuw op
Daarnaast constateert het CBS dat de inflatieverwachting sinds begin 2023 weer oploopt. Meer consumenten verwachten dat de prijzen verder zullen stijgen. Deze verwachting was na de energiecrisis eerst gedaald, maar keert nu terug. Volgens het CBS komen de recente stijgingen vermoedelijk door spanningen in het Midden-Oosten en zorgen over sterk oplopende brandstofprijzen.
Groot verschil tussen gevoel en werkelijkheid
De afgelopen tweeënhalf jaar bleef de gemeten inflatie relatief stabiel rond de 3 procent. Echter, de gevoelsinflatie schommelt in diezelfde periode rond de 8 procent. Voor de energiecrisis was dit verschil veel kleiner. Consumenten voelden de prijsstijgingen toen dichter bij de werkelijke inflatie aan. Het CBS publiceert maandelijks cijfers over zowel de feitelijke inflatie als de gevoelsinflatie onder Nederlandse consumenten.
De cijfers zijn gebaseerd op het consumentenvertrouwen en de waargenomen prijsontwikkelingen door huishoudens. Bovendien meet het CBS de inflatieverwachting, waarbij wordt gevraagd of consumenten denken dat de prijzen zullen stijgen, dalen of gelijk blijven. Deze verwachtingen beïnvloeden het bestedingsgedrag en de economische groei. Meer informatie over de cijfers is te vinden via StatLine van het CBS.
Kernfeiten
- Nederlandse consumenten schatten inflatie op ongeveer 8 procent, terwijl de werkelijke inflatie rond de 3 procent ligt
- De gevoelsinflatie is sinds 2022 ongeveer twee keer zo hoog geworden als voor de energiecrisis
- De werkelijke inflatie is inmiddels teruggekeerd naar het niveau van voor 2022
Veelgestelde vragen
Wat betekent gevoelsinflatie voor mijn bedrijf?
Gevoelsinflatie beïnvloedt het consumentenvertrouwen en bestedingsgedrag sterker dan de werkelijke prijsstijgingen. Zelfs als uw kosten niet zo sterk stijgen als consumenten denken, kunnen zij voorzichtiger worden met uitgaven. Dit kan impact hebben op uw omzet, vooral in sectoren waar discretionaire uitgaven centraal staan.
Hoe kan ik als ondernemer omgaan met het verschil tussen werkelijke en gevoelde inflatie?
Transparante communicatie over uw prijzen en kostenstijgingen kan helpen. Consumenten voelen zich vaak onrechtvaardig behandeld als zij denken dat prijzen veel sneller stijgen dan werkelijk het geval is. Door duidelijk uit te leggen welke kosten zijn gestegen en waarom, kunt u vertrouwen behouden.
Welke sectoren worden het meest geraakt door gevoelsinflatie?
Sectoren waar consumenten regelmatig prijsveranderingen opmerken, zoals supermarkten, tankstations en restaurants, worden het meest beïnvloed. Consumenten onthouden prijsstijgingen beter dan prijsstabilisering, wat kan leiden tot een vertekend beeld van de werkelijke inflatiedruk.
Hoe lang zal dit verschil tussen werkelijke en gevoelde inflatie aanhouden?
Historisch gezien duurt het enige tijd voordat consumenten hun perceptie aanpassen aan werkelijke economische realiteit. Zolang de gevoelsinflatie hoog blijft, kan dit consumentenvertrouwen en bestedingen onder druk zetten, onafhankelijk van de werkelijke inflatiecijfers.